Leren lezen in het digitale tijdperk (24)
24.1 Inleiding
Activiteiten met digitale apparaten neemt steeds meer tijd van het normale voorlezen in beslag.
Voorlezen gebeurt wel nog steeds veel bij 0-3 jarigen en stimuleert de leesvaardigheid.
24.2 Historische achtergronden
Jaren 50: voorlezen draagt bij aan basiskennis over letters. Via letternamen kan inzicht ontstaan in het
alfabetisch principe. Ze begrijpen dat letters voor klanken staan (O van Opa). Tijdens het voorlezen
krijgen kinderen ook ervaring met (complexe) grammatica en kan hun vocabulair snel uitbreiden.
Voor 8 maanden beginnen heeft de meeste voordelen.
BoekStart: voorlezen in eerste jaar
24.3 Empirisch onderzoek naar voorleesapps
Multimedia leren: taal in combinatie met non-verbale informatie wordt beter begrepen. Deze twee
vormen moeten gelijktijdig worden verwerkt (dual coderen). Daarom zijn plaatjes in boeken ook zo
belangrijk.(en multimedia beweegt dus ook) Kinderen scoren beter op verhaalbegrip en de
woordenschat dan wanneer zij worden voorgelezen uit boeken met statische plaatjes. (dus bewegende
beelden in voorleesapps belangrijk) .
Interactieve hypermedia: plaatjes veranderen bij aanraken (bladeren vallen, etc.)
Gevaar: cognitieve overbelasting door multitasken
Executieve functies nog niet ontwikkeld: ze kunnen nog niet zelf bepalen waar aandacht
naartoe gaat
Interactieve hypermedia doet positieve effect multimedia teniet!!
Maar: gewoon voorlezen = intiem en goed voor de band met de ouder
24.4 Cultuurvergelijkend onderzoek
Taalzwakke kinderen met een verhoogd risico op leesproblemen kunnen het meest baat hebben bij
multimedia leren. Ze begrijpen voorgelezen tekst minder goed. Taalzwakke kinderen raken sneller
afgeleid bij speelse plaatjes die geen functie hebben.
24.5 Toekomst: wie werkt voor wie?
Differentiele ontvankelijkheid: sommige kinderen zijn gevoeliger voor opvoeding, omgeving en
prikkels dan andere kinderen. Een deel van de kinderen heeft meer baat bij scaffolding door
multimedia (informatieve plaatjes) dan andere kinderen,
Dopaminesysteem (cortex): houdt aandacht erbij. Kinderen met het DRD4 gen zijn gevoeliger voor
multimedia omdat zij minder goede dopaminesystemen hebben.
Onderzoek met online voorleesapps naast gewone lessen: alleen mensen met minder efficient
dopamineysteem hebben profijt, mogelijk omdat multimedia de aandacht bij het verhaal
houdt. Het dopamineniveau van hen kan ook omhoog gaan door constante aanmoedigingen.
Temperament: prikkelbaar, lastig aandacht erbij houden
24.5 Ten slotte
Mijn Kind Online: helft ouders weet niet welke websites/apps goed zijn voor hun kinderen.
24.1 Inleiding
Activiteiten met digitale apparaten neemt steeds meer tijd van het normale voorlezen in beslag.
Voorlezen gebeurt wel nog steeds veel bij 0-3 jarigen en stimuleert de leesvaardigheid.
24.2 Historische achtergronden
Jaren 50: voorlezen draagt bij aan basiskennis over letters. Via letternamen kan inzicht ontstaan in het
alfabetisch principe. Ze begrijpen dat letters voor klanken staan (O van Opa). Tijdens het voorlezen
krijgen kinderen ook ervaring met (complexe) grammatica en kan hun vocabulair snel uitbreiden.
Voor 8 maanden beginnen heeft de meeste voordelen.
BoekStart: voorlezen in eerste jaar
24.3 Empirisch onderzoek naar voorleesapps
Multimedia leren: taal in combinatie met non-verbale informatie wordt beter begrepen. Deze twee
vormen moeten gelijktijdig worden verwerkt (dual coderen). Daarom zijn plaatjes in boeken ook zo
belangrijk.(en multimedia beweegt dus ook) Kinderen scoren beter op verhaalbegrip en de
woordenschat dan wanneer zij worden voorgelezen uit boeken met statische plaatjes. (dus bewegende
beelden in voorleesapps belangrijk) .
Interactieve hypermedia: plaatjes veranderen bij aanraken (bladeren vallen, etc.)
Gevaar: cognitieve overbelasting door multitasken
Executieve functies nog niet ontwikkeld: ze kunnen nog niet zelf bepalen waar aandacht
naartoe gaat
Interactieve hypermedia doet positieve effect multimedia teniet!!
Maar: gewoon voorlezen = intiem en goed voor de band met de ouder
24.4 Cultuurvergelijkend onderzoek
Taalzwakke kinderen met een verhoogd risico op leesproblemen kunnen het meest baat hebben bij
multimedia leren. Ze begrijpen voorgelezen tekst minder goed. Taalzwakke kinderen raken sneller
afgeleid bij speelse plaatjes die geen functie hebben.
24.5 Toekomst: wie werkt voor wie?
Differentiele ontvankelijkheid: sommige kinderen zijn gevoeliger voor opvoeding, omgeving en
prikkels dan andere kinderen. Een deel van de kinderen heeft meer baat bij scaffolding door
multimedia (informatieve plaatjes) dan andere kinderen,
Dopaminesysteem (cortex): houdt aandacht erbij. Kinderen met het DRD4 gen zijn gevoeliger voor
multimedia omdat zij minder goede dopaminesystemen hebben.
Onderzoek met online voorleesapps naast gewone lessen: alleen mensen met minder efficient
dopamineysteem hebben profijt, mogelijk omdat multimedia de aandacht bij het verhaal
houdt. Het dopamineniveau van hen kan ook omhoog gaan door constante aanmoedigingen.
Temperament: prikkelbaar, lastig aandacht erbij houden
24.5 Ten slotte
Mijn Kind Online: helft ouders weet niet welke websites/apps goed zijn voor hun kinderen.
