Literatuurgeschiedenis SE2
Thijmen Burgerhout
Weten voor de toets:
- Cursus 8 (75 → 94)
- Cursus 9 (95 → 109)
- De boeken
- Schrijvers + titels
1.1 De Nederlanden
Nederland en België waren samen een eenheidsstaat, de Lage Landen. Dat opgedeeld was
in 17 gewesten waar in elk gewest een eigen vorm van Middelnederlands werd gebruikt.
1.2 De macht van de rooms-katholieke kerk
Rooms-Katholieke geestelijkheid kreeg veel macht & invloed.
1.3 Feodale maatschappij
Feodale stelsel, de vorst leende land uit aan leenmannen/heren.
eercultuur → Mensen denken aan andere en zorgen voor elkaar. Je moet bij je cultuur
blijven, als je ervan afwijkt wordt je uit je familie verbannen
hoofsheid → Code/regels hoe de mensen aan het hof zich moeten gedragen
→ Doel: adel wilde laten zien hoe het hoorde en zo zich afscheidde.
→ Belangrijk: zelfbeheersing in de liefde
1.4 Hervorming
Hervorming → Het geloof opnieuw vormgeven (ontstaan protestantisme), Martin Luther en
Johannes Calvijn.
1.5 80 Jarige oorlog
Begin 16e eeuw was Karel V aan de macht, hij had een absolutistische heerschappij (alleen
de vorst regeert), en wilde dat iedereen rooms-katholieks was.
Na Karel V kwam Filips II, en kwam er verzet tegen het absolutisme. En er was onvrede
over geloofsvervolging (Het vervolgen van mensen die niet rooms-katholiek waren).
Willem van oranje was de leider van het verzet (beeldenstorm) wat leidde tot de
Tachtigjarige oorlog. Oorlogshandelingen en vervolgingen werden bezongen in
strijdliederen.
1.6 Steden en handel
Vanaf de 10e eeuw kwamen in W-Europa steden tot ontwikkeling. De economische basis
van de stad werd handel en productie van goederen.
En vanaf de 15e eeuw zochten zeevaarders een zeeweg naar Indië, ontdekkingsreizen. Men
ontdekte amerika en de intensieve handel over de oceanen kwam op gang.
, 2.1 Middeleeuwse kunst
1. Symboliek
voorbeelden:
- getal 3, godsdienst
- kleur wit: maagdelijkheid
2. Mecenas
Opdrachtgever, sponsor
3. Didactisch doel
Om er iets van te leren
2.2 Humanisme
Humanisme → De mens wordt belangrijker
Theocentrisme wordt vervangen door antropocentrisme.
Antropos → mens (Grieks)
Bekende humanist: Erasmus
2.3 Renaissance
→ 1500 - 1700
→ Oorsprong: Italië
Betekenis → Wedergeboorte
Van de klassieke/antieke cultuur: De griekse, maar vooral de Romeinse cultuur.
2.4 Burgerlijke cultuur en kunst in de Republiek
In de renaissance was de burgerij de baas (In de middeleeuwen de adel).
Wat je ook terugziet in de kunst:
1. Schuttersstukken, (de nachtwacht)
2. Genreschilderijen, dagelijkse taferelen waar je kon zien hoe het niet moest (Jan
Steen).
De burgerlijke kunst had 2 doelen:
1. De burgerlijke + stedelijke identiteit uiten (laten zien wie je bent, dmv kunst).
2. Burgerlijke normen en waarden promoten.
3.1 Literaire ontwikkelingen
1. In de middeleeuwen was de schrijver anoniem, in de renaissance niet meer.
2. De boekdrukkunst wordt uitgevonden
→ Ideeën veel sneller verspreid
3. Middeleeuwen: lering ende vermaak
Renaissance: lering
3.2 Ridderromans
- Karelromans & arthurromans
Thijmen Burgerhout
Weten voor de toets:
- Cursus 8 (75 → 94)
- Cursus 9 (95 → 109)
- De boeken
- Schrijvers + titels
1.1 De Nederlanden
Nederland en België waren samen een eenheidsstaat, de Lage Landen. Dat opgedeeld was
in 17 gewesten waar in elk gewest een eigen vorm van Middelnederlands werd gebruikt.
1.2 De macht van de rooms-katholieke kerk
Rooms-Katholieke geestelijkheid kreeg veel macht & invloed.
1.3 Feodale maatschappij
Feodale stelsel, de vorst leende land uit aan leenmannen/heren.
eercultuur → Mensen denken aan andere en zorgen voor elkaar. Je moet bij je cultuur
blijven, als je ervan afwijkt wordt je uit je familie verbannen
hoofsheid → Code/regels hoe de mensen aan het hof zich moeten gedragen
→ Doel: adel wilde laten zien hoe het hoorde en zo zich afscheidde.
→ Belangrijk: zelfbeheersing in de liefde
1.4 Hervorming
Hervorming → Het geloof opnieuw vormgeven (ontstaan protestantisme), Martin Luther en
Johannes Calvijn.
1.5 80 Jarige oorlog
Begin 16e eeuw was Karel V aan de macht, hij had een absolutistische heerschappij (alleen
de vorst regeert), en wilde dat iedereen rooms-katholieks was.
Na Karel V kwam Filips II, en kwam er verzet tegen het absolutisme. En er was onvrede
over geloofsvervolging (Het vervolgen van mensen die niet rooms-katholiek waren).
Willem van oranje was de leider van het verzet (beeldenstorm) wat leidde tot de
Tachtigjarige oorlog. Oorlogshandelingen en vervolgingen werden bezongen in
strijdliederen.
1.6 Steden en handel
Vanaf de 10e eeuw kwamen in W-Europa steden tot ontwikkeling. De economische basis
van de stad werd handel en productie van goederen.
En vanaf de 15e eeuw zochten zeevaarders een zeeweg naar Indië, ontdekkingsreizen. Men
ontdekte amerika en de intensieve handel over de oceanen kwam op gang.
, 2.1 Middeleeuwse kunst
1. Symboliek
voorbeelden:
- getal 3, godsdienst
- kleur wit: maagdelijkheid
2. Mecenas
Opdrachtgever, sponsor
3. Didactisch doel
Om er iets van te leren
2.2 Humanisme
Humanisme → De mens wordt belangrijker
Theocentrisme wordt vervangen door antropocentrisme.
Antropos → mens (Grieks)
Bekende humanist: Erasmus
2.3 Renaissance
→ 1500 - 1700
→ Oorsprong: Italië
Betekenis → Wedergeboorte
Van de klassieke/antieke cultuur: De griekse, maar vooral de Romeinse cultuur.
2.4 Burgerlijke cultuur en kunst in de Republiek
In de renaissance was de burgerij de baas (In de middeleeuwen de adel).
Wat je ook terugziet in de kunst:
1. Schuttersstukken, (de nachtwacht)
2. Genreschilderijen, dagelijkse taferelen waar je kon zien hoe het niet moest (Jan
Steen).
De burgerlijke kunst had 2 doelen:
1. De burgerlijke + stedelijke identiteit uiten (laten zien wie je bent, dmv kunst).
2. Burgerlijke normen en waarden promoten.
3.1 Literaire ontwikkelingen
1. In de middeleeuwen was de schrijver anoniem, in de renaissance niet meer.
2. De boekdrukkunst wordt uitgevonden
→ Ideeën veel sneller verspreid
3. Middeleeuwen: lering ende vermaak
Renaissance: lering
3.2 Ridderromans
- Karelromans & arthurromans
