Medische Biologie BS9
1. Kan het biologisch risicogedrag borderline verklaren
Borderline persoonlijkheidsstoornis: >> valt onder cluser B
- Deze mensen hebben meestal een instabiele relatie met andere mensen
- Zijn vaak impulsief
- Ze hebben een wankel en wisselend zelfbeeld
- Ze hebben last van plotselinge, extreme stemmingswisselingen en terugkerend
suïcidaal gedrag
- Ze ervaren een chronisch gevoel van leegte
Risicogedrag BPS
- Stemmingswisselingen (woede, prikkelbaarheid, angst)
- Depressie
- Suïcidaliteit
- Dissociatieve verschijnselen (jezelf buiten de realiteit plaatsen)
- Psychose
- Relatie problemen/ruzies
- Onvoorspelbaar/ontremd gedrag, zelfdestructief handelen (automutilatie) >> snijden
- Middelengebruik
- Onveilige seks
- Impulsieve gevaarlijke acties (boos/woeden autorijden)
2. Kan van verschillende psychofarmaca de (contra)indicaties, werking en bijwerking,
bijzonderheden en interacties benoemen.
Antidepressiva, bij stemmingsstoornissen
Werkt op:
- Noradrenaline: Antidepressief en activerend
- Serotonine: Antidepressief en angst remmend
- Werking pas na twee tot vier weken
- Moeten na verbetering van de symptomen minimaal 6 maanden gebruikt worden
- Nierfunctie moet goed zijn, bloedspiegel moet regelmatig gecontroleerd worden zodat
hier geen afwijkingen in zijn.
‘Klassieke antidepressiva’: TCA
Remmen de heropnamen van noradrenaline & serotoinen waardoor klachten verminderen
- Tricyclische antidepressiva
- Heeft meer bijwerkingen
- Bijwerkingen:
o Droge mond
o Droge ogen/wazig zien
o Moeilijk plassen
o Verstopping van de darmen
o Seksuele stoornissen (minder zin in seks)
o Duizeligheid
o Versnelde hartslag door tijdelijk verlaagde bloeddruk
o Sufheid
o Verwardheid
o Gewichtstoenamen (door meer eetlust)
o Verminderde hartwerking
1
,Samenvatting BS9&10 Kim Hoekstra
Contra-indicaties: overgevoeligheid, leverfunctiestoornis, recent hartinfarct, hart
blokkade/ritmestoornis
2
,Samenvatting BS9&10 Kim Hoekstra
‘Moderne antidepressiva’: SSRI (prozac) > hier wordt mee gestart
- Remmen de heropnamen van serotonine (neurotransmitters)
- Bijwerkingen:
o Maag-darmklachten (misselijkheid, braken, diarree)
o Nervositeit
o Hoofdpijn
o Toegenomen prikkelbaarheid of agressie
o Gewichtstoenamen of afnamen
o Slapeloosheid
o Seksuele stoornissen
o Bloeding stoornissen (sneller blauwe plekken)
Angst remmende middelen (anxiolytica)
- Diazepam
- Oxazepam
- Zopiclon
Dit wordt gebruikt bij; angst, woede, razernij: het zijn kalmerende middelen
- Werking: dempen van het centraal zenuwstelsel
Benzodiazepinen:
- Anxiolystische werking (angst remmend)
- Sederende en hypnotische werking
- Anticonvulsiva werking (onderdrukking van het zenuwstelsel)
- Spier relaxerende werking
Verschillende soorten benzodiazepinen:
- Anxiolytica: Langwerkend T1/2 na 12 uur op zijn hoogste werking
- Hypnotica: Kortwerkend T1/2 3-6 uur heeft die zijn hoogste werking en neemt
daarna weer af in zijn werking
- Profylaxe: wordt gegeven bij alcohol onthoudingsverschijnselen
- Wordt gegeven als anti-epileptica
- Bij kinderen met koortsconvulsies
T1/2 betekend; na hoeveel uur werkt het middel op zijn beste
Bijwerkingen van anxiolytica:
- Afvlakking van psychisch functioneren
- Concentratiestoornis en afnamen van alertheid en motorische vaardigheden
- Rusteloosheid, hallucinaties, wanen, agressief gedrag
- Afhankelijkheid
- Rebound gedrag, meer angst/slapeloosheid (zeker bij kortwerkende middelen)
- Amnesie, vergeetachtigheid
AntiPsychotica; bij psychotische ontwikkeling
Medicatie werkt onder ander op de neurotransmitter: dopamine
Verschillende soorten medicatie:
- Haldol;
- Abilify;
- Risperdal;
Werking:
- Onderdrukken de dopamine activiteit
- Is een symptoombestrijding middel en preventie middel
3
, Samenvatting BS9&10 Kim Hoekstra
- Verminderen psychotische symptomen:
o Hallucinaties en wanen
o Vermindering van opwinding, agressie en angst
o Algemeen kalmerende werking
o Soms treedt juist activering op en wordt bewegingloosheid doorbroken
Verschillende soort antipsychotica:
- Klassieke/typische antipsychotica:
o Butyrofnonen (bijvoorbeeld haloperidol)
o Gaat het aantal weefselhormoon verbindingen (antidopaminerge ook wel D2-)
tegen. Blokkade van de werking van dopamine, en de hormonale
bijwerkingen.
- Atypische antipsychotica (wordt het meeste gebruikt) >> blokkeren de receptoren
van dopamine en serotonine
o Aripizaol
o Clozapine
o Risperidon
o Olanzapine
o Paliperidone
o Quetiapine
Bijwerkingen:
- Bij de klassieke medicatie > Extrapiramidale verschijnselen zoals
o Bewegingsstoornis
o Kwijlen
o Slecht praten
o Stijve bewegingen
- Bij de moderne > metabool syndroom
o Overlijden
o Risicofactoren voor hart- en vaatziekten
Te veel buik vet
Verhoging triglyceriden
Verlaagd HDL
Verhoogde bloeddruk
DM2
Interacties medicijnen
Geneesmiddelen-interactie:
o Meerdere medicatie tegelijkertijd (combinatie medicatie) kan werking
geneesmiddelen positief én negatief beïnvloeden
Wisselwerking vertonen met voedsel/bepaalde dranken
o Alcohol
o Melk
o Grapefruit
Werking medicatie kan worden beïnvloed door gelijktijdig gebruik van alcohol bij veel
antibiotica/psychofarmaca
4