Contents
7. A model of scientific research in psychology (blz 25-27) ............................................................. 2
8. Finding a research topic (blz 28-35) ..................................................................................................... 2
9. Generating good research questions (blz 36-39)............................................................................. 4
10. Developing a hypothesis (blz 40-44) .................................................................................................. 5
23. Experiment basics (blz 109-116) ............................................................................................................ 6
24. Experimental design (blz 117-124)........................................................................................................ 9
41. Setting up a factorial experiment (blz 223-228) ............................................................................ 11
19. Understanding psychological measurement (blz 83-91) ........................................................... 12
25. Experimentation and validity (blz 125-129) .................................................................................... 14
21. Practical strategies for psychological measurement (blz 99-104) .......................................... 15
26. Practical considerations (blz 130-137) .............................................................................................. 16
1
,7. A model of scientific research in psychology (blz 25-27)
De onderzoekers formuleren een onderzoeksvraag, voeren een empirisch onderzoek uit
dat is ontworpen om de vraag te beantwoorden, analyseren de resulterende gegevens,
trekken conclusies over het antwoord op de vraag en publiceren de resultaten zodat ze
onderdeel worden van de onderzoeksliteratuur. Omdat de onderzoeksliteratuur een van
de belangrijkste bronnen van nieuwe onderzoeksvragen is, kan dit proces gezien worden
als een cyclus. Nieuw onderzoek leidt tot nieuwe vragen, die weer tot nieuw onderzoek
leiden, enzovoort. Onderzoeksvragen kunnen ook buiten deze cyclus ontstaan, hetzij
door informele observaties, hetzij door praktische problemen die moeten worden
opgelost.
8. Finding a research topic (blz 28-35)
Onderzoeksvragen beginnen vaak als meer algemene onderzoeksideeën. Drie van de
meest voorkomende inspiratiebronnen zijn informele observaties, praktische problemen
en eerder onderzoek.
• Informele observaties omvatten directe observaties van ons eigen gedrag en dat
van anderen, maar ook observaties uit de tweede hand uit niet-wetenschappelijke
bronnen zoals kranten, boeken, blogs, enzovoort.
• Praktische problemen kunnen ook onderzoeksideeën inspireren, die rechtstreeks
leiden tot toegepast onderzoek op bijvoorbeeld terreinen rechtsgeleerdheid,
gezondheidszorg, onderwijs en sport.
• Waarschijnlijk de meest voorkomende inspiratie voor nieuwe onderzoeksideeën is
echter eerder onderzoek. Wetenschap is een soort grootschalige samenwerking
waarin veel verschillende onderzoekers elkaars werk lezen en evalueren en voor
nieuwe onderzoeken daarop voortbouwen.
Eerder onderzoek is dus een van de meest voorkomende inspiratiebronnen. Daarom is
het belangrijk om de literatuur vroeg in het onderzoeksproces te raadplegen. De
onderzoeksliteratuur op welk gebied dan ook is al het gepubliceerde onderzoek op dat
gebied. Het beoordelen van de onderzoeksliteratuur betekent het vinden, lezen en
samenvatten van het gepubliceerde onderzoek dat relevant is voor het onderwerp van
interesse.
• Het kan je vertellen of een onderzoeksvraag al beantwoord is
• Het kan helpen de interessantheid van een onderzoeksvraag te beoordelen
• Het kan ideeën geven over hoe je je eigen onderzoek kan uitvoeren
• Het kan vertellen hoe je onderzoek in de onderzoeksliteratuur past
Onderzoeksliteratuur omvat absoluut geen zelfhulp- en andere populaire
psychologieboeken, woordenboeken en encyclopedieën, websites en soortgelijke
bronnen die voornamelijk voor het grote public zijn bedoeld. Deze worden als
onbetrouwbaar beschouwd omdat ze niet door andere onderzoekers zijn beoordeeld en
vaak gebaseerd zijn op weinig meer dan gezond verstand of persoonlijke ervaring.
2
, Onderzoeksliteratuur kan gedefinieerd worden als vrijwel volledig bestaand uit twee
soorten bronnen: artikelen in professionele tijdschriften en wetenschappelijke boeken.
Vaktijdschriften/professionele tijdschriften zijn tijdschriften waarin originele
onderzoeksartikelen worden gepubliceerd. De meeste artikelen in professionele
tijdschriften zijn een van de twee basistypen: empirische onderzoeksrapporten en
overzichtsartikelen. Empirische onderzoeksrapporten beschrijven een of meer
empirische onderzoeken die door de auteurs zijn uitgevoerd. Overzichtsartikelen vatten
eerder gepubliceerd onderzoek over een onderwerp samen en presenteren doorgaans
nieuwe manieren om de resultaten te ordenen of uit te leggen. Wanneer een
overzichtsartikel voornamelijk is gewijd aan het presenteren van een nieuwe theorie,
wordt er vaak naar verwezen als een theoretisch artikel. Wanneer een overzichtsartikel
een statistische samenvatting geeft van alle eerdere resultaten, wordt dit een meta-
analyse genoemd.
Dubbelblinde peer review: onderzoekers die hun werk in het tijdschrift willen publiceren,
dienen een manuscript in bij de redacteur, die doorgaans ook een gevestigde
onderzoeker is, die het op zijn beurt naar twee of drie deskundigen op het gebied stuurt.
Elke recensent leest het manuscript, schrijft een kritische maar constructieve recensie en
stuurt de recensie terug naar de redacteur, samen met aanbevelingen over de vraag of
het manuscript al dan niet moet worden gepubliceerd. Dit hele proces is dubbelblind,
omdat de reviewers de identiteit van de onderzoeker(s) niet kennen en omgekeerd. Het
zorgt ervoor dat het werk voldoet aan de basisnormen van het vakgebied voordat het in
de onderzoeksliteratuur kan worden opgenomen.
Open peer review-proces: de identiteit van de reviewers (die tijdens het peer review-
proces verborgen blijven) worden naast het tijdschriftartikel gepubliceerd.
Wetenschappelijke boeken zijn boeken die zijn geschreven door onderzoekers en
praktijkmensen, voornamelijk voor gebruik door andere onderzoekers en praktijkmensen.
Een monografie is geschreven door een enkele auteur of een kleine groep auteurs en
geeft doorgaans een samenhangende presentatie van een onderwerp, vergelijkbaar met
een uitgebreid overzichtsartikel. Bewerkte delen (edited volumes) hebben een redacteur
of een kleine groep redacteuren die veel auteurs werven om afzonderlijke hoofdstukken
over verschillende aspecten van hetzelfde onderwerp te schrijven. Over het algemeen
ondergaan wetenschappelijke boeken een peer-review proces dat vergelijkbaar is met dat
van professionele tijdschriften.
• Als je een goed artikel of boekhoofdstuk over je onderwerp hebt – een recent
overzichtsartikel is het beste – kun je in de referentielijst van dat artikel zoeken
naar andere relevante artikelen, boeken en hoofdstukken in boeken.
• Je kunt ook een algemene zoekopdracht op internet uitvoeren met zoektermen
die betrekking hebben op het onderwerp of op de naam van een onderzoeker die
onderzoek doet naar het onderwerp.
• Je kunt praten met mensen die iets over het onderwerp weten en relevante
artikelen en hoofdstukken uit boeken kunnen voorstellen.
3
7. A model of scientific research in psychology (blz 25-27) ............................................................. 2
8. Finding a research topic (blz 28-35) ..................................................................................................... 2
9. Generating good research questions (blz 36-39)............................................................................. 4
10. Developing a hypothesis (blz 40-44) .................................................................................................. 5
23. Experiment basics (blz 109-116) ............................................................................................................ 6
24. Experimental design (blz 117-124)........................................................................................................ 9
41. Setting up a factorial experiment (blz 223-228) ............................................................................ 11
19. Understanding psychological measurement (blz 83-91) ........................................................... 12
25. Experimentation and validity (blz 125-129) .................................................................................... 14
21. Practical strategies for psychological measurement (blz 99-104) .......................................... 15
26. Practical considerations (blz 130-137) .............................................................................................. 16
1
,7. A model of scientific research in psychology (blz 25-27)
De onderzoekers formuleren een onderzoeksvraag, voeren een empirisch onderzoek uit
dat is ontworpen om de vraag te beantwoorden, analyseren de resulterende gegevens,
trekken conclusies over het antwoord op de vraag en publiceren de resultaten zodat ze
onderdeel worden van de onderzoeksliteratuur. Omdat de onderzoeksliteratuur een van
de belangrijkste bronnen van nieuwe onderzoeksvragen is, kan dit proces gezien worden
als een cyclus. Nieuw onderzoek leidt tot nieuwe vragen, die weer tot nieuw onderzoek
leiden, enzovoort. Onderzoeksvragen kunnen ook buiten deze cyclus ontstaan, hetzij
door informele observaties, hetzij door praktische problemen die moeten worden
opgelost.
8. Finding a research topic (blz 28-35)
Onderzoeksvragen beginnen vaak als meer algemene onderzoeksideeën. Drie van de
meest voorkomende inspiratiebronnen zijn informele observaties, praktische problemen
en eerder onderzoek.
• Informele observaties omvatten directe observaties van ons eigen gedrag en dat
van anderen, maar ook observaties uit de tweede hand uit niet-wetenschappelijke
bronnen zoals kranten, boeken, blogs, enzovoort.
• Praktische problemen kunnen ook onderzoeksideeën inspireren, die rechtstreeks
leiden tot toegepast onderzoek op bijvoorbeeld terreinen rechtsgeleerdheid,
gezondheidszorg, onderwijs en sport.
• Waarschijnlijk de meest voorkomende inspiratie voor nieuwe onderzoeksideeën is
echter eerder onderzoek. Wetenschap is een soort grootschalige samenwerking
waarin veel verschillende onderzoekers elkaars werk lezen en evalueren en voor
nieuwe onderzoeken daarop voortbouwen.
Eerder onderzoek is dus een van de meest voorkomende inspiratiebronnen. Daarom is
het belangrijk om de literatuur vroeg in het onderzoeksproces te raadplegen. De
onderzoeksliteratuur op welk gebied dan ook is al het gepubliceerde onderzoek op dat
gebied. Het beoordelen van de onderzoeksliteratuur betekent het vinden, lezen en
samenvatten van het gepubliceerde onderzoek dat relevant is voor het onderwerp van
interesse.
• Het kan je vertellen of een onderzoeksvraag al beantwoord is
• Het kan helpen de interessantheid van een onderzoeksvraag te beoordelen
• Het kan ideeën geven over hoe je je eigen onderzoek kan uitvoeren
• Het kan vertellen hoe je onderzoek in de onderzoeksliteratuur past
Onderzoeksliteratuur omvat absoluut geen zelfhulp- en andere populaire
psychologieboeken, woordenboeken en encyclopedieën, websites en soortgelijke
bronnen die voornamelijk voor het grote public zijn bedoeld. Deze worden als
onbetrouwbaar beschouwd omdat ze niet door andere onderzoekers zijn beoordeeld en
vaak gebaseerd zijn op weinig meer dan gezond verstand of persoonlijke ervaring.
2
, Onderzoeksliteratuur kan gedefinieerd worden als vrijwel volledig bestaand uit twee
soorten bronnen: artikelen in professionele tijdschriften en wetenschappelijke boeken.
Vaktijdschriften/professionele tijdschriften zijn tijdschriften waarin originele
onderzoeksartikelen worden gepubliceerd. De meeste artikelen in professionele
tijdschriften zijn een van de twee basistypen: empirische onderzoeksrapporten en
overzichtsartikelen. Empirische onderzoeksrapporten beschrijven een of meer
empirische onderzoeken die door de auteurs zijn uitgevoerd. Overzichtsartikelen vatten
eerder gepubliceerd onderzoek over een onderwerp samen en presenteren doorgaans
nieuwe manieren om de resultaten te ordenen of uit te leggen. Wanneer een
overzichtsartikel voornamelijk is gewijd aan het presenteren van een nieuwe theorie,
wordt er vaak naar verwezen als een theoretisch artikel. Wanneer een overzichtsartikel
een statistische samenvatting geeft van alle eerdere resultaten, wordt dit een meta-
analyse genoemd.
Dubbelblinde peer review: onderzoekers die hun werk in het tijdschrift willen publiceren,
dienen een manuscript in bij de redacteur, die doorgaans ook een gevestigde
onderzoeker is, die het op zijn beurt naar twee of drie deskundigen op het gebied stuurt.
Elke recensent leest het manuscript, schrijft een kritische maar constructieve recensie en
stuurt de recensie terug naar de redacteur, samen met aanbevelingen over de vraag of
het manuscript al dan niet moet worden gepubliceerd. Dit hele proces is dubbelblind,
omdat de reviewers de identiteit van de onderzoeker(s) niet kennen en omgekeerd. Het
zorgt ervoor dat het werk voldoet aan de basisnormen van het vakgebied voordat het in
de onderzoeksliteratuur kan worden opgenomen.
Open peer review-proces: de identiteit van de reviewers (die tijdens het peer review-
proces verborgen blijven) worden naast het tijdschriftartikel gepubliceerd.
Wetenschappelijke boeken zijn boeken die zijn geschreven door onderzoekers en
praktijkmensen, voornamelijk voor gebruik door andere onderzoekers en praktijkmensen.
Een monografie is geschreven door een enkele auteur of een kleine groep auteurs en
geeft doorgaans een samenhangende presentatie van een onderwerp, vergelijkbaar met
een uitgebreid overzichtsartikel. Bewerkte delen (edited volumes) hebben een redacteur
of een kleine groep redacteuren die veel auteurs werven om afzonderlijke hoofdstukken
over verschillende aspecten van hetzelfde onderwerp te schrijven. Over het algemeen
ondergaan wetenschappelijke boeken een peer-review proces dat vergelijkbaar is met dat
van professionele tijdschriften.
• Als je een goed artikel of boekhoofdstuk over je onderwerp hebt – een recent
overzichtsartikel is het beste – kun je in de referentielijst van dat artikel zoeken
naar andere relevante artikelen, boeken en hoofdstukken in boeken.
• Je kunt ook een algemene zoekopdracht op internet uitvoeren met zoektermen
die betrekking hebben op het onderwerp of op de naam van een onderzoeker die
onderzoek doet naar het onderwerp.
• Je kunt praten met mensen die iets over het onderwerp weten en relevante
artikelen en hoofdstukken uit boeken kunnen voorstellen.
3
