Hoorcollege Ethiek, Politiek en Recht
Moraal en Ethiek
• Moraal / deugdzaamheid verwijst naar principes > bijv. Gebaseerd op de normen en warden die iedereen aanhoudt.
• Ethiek verwijst naar acties gebaseerd op deze principes > acties gebaseerd op moraal en deugdzaamheid.
Ethiek – Basisprincipes
Ethiek gebaseerd op: > Ethiek kan gebaseerd zijn op
• Natuur Wet(-ten)
• Goddelijke Wet(-ten) > als je godsdienstig bent, dan goddelijke we(ten)t, principe waarop jij je ethiek baseert.
• Nut > wat is het nut van een bepaalde actie?
• Gevolgen > wat zijn de gevolgen van de acties?
• Intenties > wat waren de intenties toen je begon met je acties?
Een activiteit is ethisch als...
• Het gebeurt met de juiste/goede intentie
• Het voldoet aan de gebruikelijke ethische normen
• Het juiste/goede resultaten produceert > kan individueel zijn of maatschappelijk
Ethische conflicten
Bij de beoordeling of je als klokkenluider moet optreden bij een misstand binnen het bedrijf waar je werkt, moet je je afvragen: Wat zijn
mijn verplichtingen ...... naar de samenleving toe? Naar werkgever(s) toe? Naar je vrienden, familie en bedrijfscollega’s toe?
Dus wanneer bepaal je dat je moet optreden. Want kan risico’s hebben, dus eerst afvragen…
Vaak is er geen EEN correcte ethische beslissing mogelijk: als je een ethisch principe volgt ......dan schendt je vaak een ander
De gevaren van ethisch gedrag
• Waarom heeft alternatief/ethisch/eco/pro-poor etc. toerisme zo weinig invloed in vergelijking met massa-toerisme? > Met vliegtuig
naar Costa Rica (CO2-uitstoot) en daar dan eco-vriendelijk leven.
• Het is inherent aan de mens om kosten af te wegen tegen baten bij iedere ontmoeting met anderen. (Fennell, D. (2008).
• De beste manier om armoede te bestrijden is het beginnen van een eigen bedrijf – probeer welvaart en mogelijkheden te scheppen.
(Taleb, 2018)
Politiek/Recht
Politiek en recht hebben alles met elkaar te maken.
• Wetten, regels en beleid (recht) zijn het resultaat van politieke beslissingen.
• Wetten (recht) zijn pogingen gedrag te reguleren – gewenst gedrag bevorderen en ongewenst gedrag afremmen.
• Wetten kunnen gebaseerd zijn op ethische (hogere doel) en/of effiency principes (afweging kosten-baten, baten moeten groter zijn
dan kosten).
Wat is politiek ?
Het heeft te maken met:
• Macht + de mogelijkheid om schaarse middelen te verdelen binnen een samenleving. > bijv. geld, beperkt geld en hoe wordt dat
verdeeld binnen een samenleving
• Hoe verkrijg je macht, hoe oefen je macht uit en hoe hou je vast aan macht. > democratie, meerderheid neemt besluiten / dictatuur…
Hangt dus af van de politiekvorm
Belastingen
Wat wordt ermee gedaan? > Publiek geld
• Wordt geïnvesteerd in goede dingen
• Er zijn ook bedrijven (Apple) die belasting proberen te ontlopen, die er alles aan doen om zo min mogelijk belasting te betalen.
Regulering en Politiek
Hoe kunnen we deze bedrijven (veel) meer belasting laten betalen door regelgeving? Welk beleid zou effectief kunnen zijn?
Moeten we wetten aannemen?, moeten we verplichten?, of moeten we overlaten aan verantwoordelijkheid? (wordt waarschijnlijk dus
toch niet gegaan, want kosten-baten) > Apple
Moraal en Ethiek
• Moraal / deugdzaamheid verwijst naar principes > bijv. Gebaseerd op de normen en warden die iedereen aanhoudt.
• Ethiek verwijst naar acties gebaseerd op deze principes > acties gebaseerd op moraal en deugdzaamheid.
Ethiek – Basisprincipes
Ethiek gebaseerd op: > Ethiek kan gebaseerd zijn op
• Natuur Wet(-ten)
• Goddelijke Wet(-ten) > als je godsdienstig bent, dan goddelijke we(ten)t, principe waarop jij je ethiek baseert.
• Nut > wat is het nut van een bepaalde actie?
• Gevolgen > wat zijn de gevolgen van de acties?
• Intenties > wat waren de intenties toen je begon met je acties?
Een activiteit is ethisch als...
• Het gebeurt met de juiste/goede intentie
• Het voldoet aan de gebruikelijke ethische normen
• Het juiste/goede resultaten produceert > kan individueel zijn of maatschappelijk
Ethische conflicten
Bij de beoordeling of je als klokkenluider moet optreden bij een misstand binnen het bedrijf waar je werkt, moet je je afvragen: Wat zijn
mijn verplichtingen ...... naar de samenleving toe? Naar werkgever(s) toe? Naar je vrienden, familie en bedrijfscollega’s toe?
Dus wanneer bepaal je dat je moet optreden. Want kan risico’s hebben, dus eerst afvragen…
Vaak is er geen EEN correcte ethische beslissing mogelijk: als je een ethisch principe volgt ......dan schendt je vaak een ander
De gevaren van ethisch gedrag
• Waarom heeft alternatief/ethisch/eco/pro-poor etc. toerisme zo weinig invloed in vergelijking met massa-toerisme? > Met vliegtuig
naar Costa Rica (CO2-uitstoot) en daar dan eco-vriendelijk leven.
• Het is inherent aan de mens om kosten af te wegen tegen baten bij iedere ontmoeting met anderen. (Fennell, D. (2008).
• De beste manier om armoede te bestrijden is het beginnen van een eigen bedrijf – probeer welvaart en mogelijkheden te scheppen.
(Taleb, 2018)
Politiek/Recht
Politiek en recht hebben alles met elkaar te maken.
• Wetten, regels en beleid (recht) zijn het resultaat van politieke beslissingen.
• Wetten (recht) zijn pogingen gedrag te reguleren – gewenst gedrag bevorderen en ongewenst gedrag afremmen.
• Wetten kunnen gebaseerd zijn op ethische (hogere doel) en/of effiency principes (afweging kosten-baten, baten moeten groter zijn
dan kosten).
Wat is politiek ?
Het heeft te maken met:
• Macht + de mogelijkheid om schaarse middelen te verdelen binnen een samenleving. > bijv. geld, beperkt geld en hoe wordt dat
verdeeld binnen een samenleving
• Hoe verkrijg je macht, hoe oefen je macht uit en hoe hou je vast aan macht. > democratie, meerderheid neemt besluiten / dictatuur…
Hangt dus af van de politiekvorm
Belastingen
Wat wordt ermee gedaan? > Publiek geld
• Wordt geïnvesteerd in goede dingen
• Er zijn ook bedrijven (Apple) die belasting proberen te ontlopen, die er alles aan doen om zo min mogelijk belasting te betalen.
Regulering en Politiek
Hoe kunnen we deze bedrijven (veel) meer belasting laten betalen door regelgeving? Welk beleid zou effectief kunnen zijn?
Moeten we wetten aannemen?, moeten we verplichten?, of moeten we overlaten aan verantwoordelijkheid? (wordt waarschijnlijk dus
toch niet gegaan, want kosten-baten) > Apple
