Samenvatting Burgerlijk recht 1 (deel 1): Personen- en Familierecht & Erfrecht, ISBN: 9789462494640 Burgerlijk Recht 1 (RGPPR00110)

Burgerlijk recht 1 (personen- familie- en erfrecht)
Week 1 (Hoofdstuk 1 en 2 van Personen- en familierecht & Erfrecht in een notendop)...................................2

,Week 1 (Hoofdstuk 1 en 2 van Personen- en familierecht & Erfrecht in een notendop)
Rechtssubject: drager van rechten en plichten.
- Iedereen die zich in Nederland bevindt, is vrij en bevoegd te genieten van burgerlijke rechten
> Art. 1:1 lid 1 BW
- Een ongeboren kind waarvan de vrouw zwanger is kan als reeds geboren worden
aangemerkt indien zijn belang dit vordert (indien het kind dood wordt geboren, wordt het
geacht nooit te hebben bestaan) > Art. 1:2 BW

Bloedverwanten staan in familierechtelijke betrekking tot elkaar > Art. 1:197 BW
- Bloedverwanten in opgaande lijn:
o Eerstegraadsbloedverwanten: ouders.
o Tweedegraadsbloedverwanten: grootouders.
- Bloedverwanten in neergaande lijn: afstammelingen.
- Bloedverwanten in de zijlijn: broers, zussen, ooms, tantes (achter)neven en (achter)nichten.
De graad van bloedverwantschap in de zijlijn wordt berekend door van de ene bloedverwant terug te
gaan naar de gemeenschappelijke stamouders van beide bloedverwanten. Vervolgens ga je naar de
andere bloedverwant. Het aantal generaties dat je passeert tel je bij elkaar op (het tekenen van een
stamboom helpt bij het optellen van de generaties) > Art. 1:3 lid 1 BW

Ontstaan van familierechtelijke betrekkingen
1. Geboorte
- Het juridisch moederschap ontstaat altijd automatisch > Art. 1:198 lid 1 sub a BW
o Automatisch moederschap kan ook ontstaan binnen een huwelijk/gp van
twee vrouwen indien het kind is verwekt door kunstmatige
donorbevruchting (aan de ambtenaar van de burgerlijke stand moet dan bij
de geboorteaangifte een officiële verklaring worden overlegd, waaruit blijkt
dat bevruchting heeft plaatsgevonden door een onbekende donor > Art.
1:198 lid 1 sub b BW
- Het juridische vaderschap
o Ontstaat automatisch indien een kind binnen een huwelijk/gp wordt geboren
(dit hoeft dus niet per se de biologische vader te zijn) > Art. 1:199 sub a BW
o Ontstaat automatisch indien het huwelijk/gp is ontbonden door de dood van
de man en de geboorte van het kind binnen 306 dagen na zijn dood
plaatsvindt (zelfs indien de moeder is hertrouwd). Daarnaast kan de vrouw
binnen een jaar na de geboorte van het kind verklaren dat de overleden
echtgenoot niet de vader van het kind is, indien zij aan kan tonen dat ze
sinds de 306e dag voor de geboorte van het kind gescheiden heeft geleefd
van haar echtgenoot > Art. 199 sub b BW
2. Erkenning
- Een man kan indien hij geen huwelijk/gp heeft met de moeder het juridisch
vaderschap verwerven door erkenning (de man die een kind erkent, hoeft niet per se
de biologische vader van het kind te zijn) > Art. 1:199 sub b BW
- Een vrouw kan indien zij een relatie heeft met een ander vrouw en niet gehuwd/gp is
een kind erkennen of indien de biologische moeder zwanger is geworden van een
bekende donor > Art. 1:198 lid 1 sub c BW




2

, 3. Gerechtelijke vaststelling van het ouderschap > Art. 1:207 lid 1 BW
- Het ouderschap van een man kan door de rechtbank worden vastgesteld op de grond
dat deze de verwekker is van het kind of op de grond dat de man als levensgezel van
de moeder ingestemd heeft met een daad die verwekking van het kind tot gevolg
kan hebben gehad.
- Het ouderschap van een vrouw kan door de rechtbank worden vastgesteld op de
grond dat een vrouw als levensgezel van de moeder ingestemd heeft met een daad
die de verwekking van het kind tot gevolg kan hebben gehad.
De rechter kan bij gerechtelijke vaststelling van het ouderschap een DNA-onderzoek bevelen
indien het op grond van de ten processe gebleken feiten en omstandigheden aannemelijk is
dat de man de verwekker van het kind kan zijn. DNA-onderzoek kan achterwege blijven als
de rechter door ander bewijzen voldoende van het verwekkerschap is overtuigd > Art. 194 Rv
4. Adoptie
In geval van adoptie kunnen de adoptieouders pas het gezag over het kind verwerven
wanneer het ouderlijk gezag van de draagmoeder beëindigd is, om de juridische ouders van
het kind te worden moeten de biologische ouders van het kind een adoptieprocedure starten
> Art. 1:266 BW

Beperkte ouderschapsactie: een donor kan niet worden aangesproken voor een bijdrage in de
kosten van levensonderhoud van het kind dat door kunstmatige donorinseminatie met zijn zaad is
verwekt > Art. 1:394 BW

Tegen een donor kan geen verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het ouderschap worden
ingediend > Art. 1:207 lid 1 BW

En levensgezel van de moeder die instemt met een daad die de verwekking van het kind tot gevolg
kan hebben gehad kan wel aangesproken worden voor een bijdrage in de kosten van
levensonderhoud van het kind, tevens kan tegen deze persoon een verzoek tot gerechtelijke
vaststelling van get ouderschap worden ingediend.

Ontkenning
- Het vaderschap kan worden ontkend, indien de juridische vader niet de biologische vader
blijkt te zijn (binnen 1 jaar na kennisneming) > Art. 1:200 BW
o Het vaderschap kan niet ontkend worden indien de vader heeft ingestemd met een
daad die verwekking van het kind tot gevolg heeft gehad of indien hij voor het
huwelijk/gp kennis heeft gedragen van de zwangerschap.
Een kind kan een verzoek tot ontkenning indienen binnen drie jaar nadat hij is bekend
geworden met feit dat zijn vader vermoedelijk niet de biologische vader is. Indien het kind
bekend is geworden met dit feit tijdens zijn minderjarigheid kan een verzoek tot ontkenning
uiterlijk drie jaren na zijn meerderjarigheid ingediend worden.
- Ontkenning van het moederschap kan plaatsvinden op grond dat de moeder niet de
biologische moeder van het kind is (binnen 1 jaar na de geboorte van het kind) > Art. 1:202a
BW
o Het moederschap kan niet ontkend worden indien de meemoeder heeft ingestemd
met een daad die verwekking van het kind tot gevolg heeft gehad of indien hij voor
het huwelijk/gp kennis heeft gedragen van de zwangerschap.
Een kind kan een verzoek tot ontkenning indienen binnen drie jaar nadat het meerderjarig is
geworden.




3