lOMoARcPSD|2668334
, lOMoARcPSD|2668334
Inhoud
1. Inleiding..................................................................................................................................8
1.1 Aanleiding.........................................................................................................................8
1.2 Doelstelling.......................................................................................................................8
1.3 Onderzoeksvraag...............................................................................................................9
1.4 Onderzoeksvragen.............................................................................................................9
1.5 Relevantie..........................................................................................................................9
1.6 Leeswijzer.......................................................................................................................10
2. Beleid, context en achtergrond..............................................................................................11
2.1 Van verzorgingsstraat tot participatiesamenleving.........................................................11
2.2 Informele zorg................................................................................................................13
3. Theoretisch Kader.................................................................................................................14
3.1 Relatie participatiesamenleving en informele zorg.........................................................14
3.2 Mantelzorgers..................................................................................................................16
3.3 Hulpbehoevenden............................................................................................................18
3.4 Samenvatting...................................................................................................................19
4. Methodologie empirisch onderzoek......................................................................................21
4.1 Onderzoek aanpak...........................................................................................................21
4.2 Data-analyse....................................................................................................................21
4.3 Doelgroep afbakening en onderzoekspopulatie..............................................................22
4.4 Betrouwbaarheid en validiteit.........................................................................................22
4.5 Beperkingen....................................................................................................................23
5. Onderzoeksresultaten............................................................................................................24
5.1 Bevindingen mantelzorgers.............................................................................................24
5.2 Bevindingen hulpbehoevenden.......................................................................................29
5.3 Analyse van bevindingen................................................................................................35
6. Conclusie & Aanbevelingen..................................................................................................37
6.1 Conclusie.........................................................................................................................37
6.2 Discussie..........................................................................................................................38
6.3 Aanbevelingen.................................................................................................................38
Literatuurlijst.............................................................................................................................41
Bijlage 1 Semigestructureerde interviewvragen mantelzorgers................................................46
Bijlage 2 Semigestructureerde interviewvragen hulpbehoevende............................................49
, lOMoARcPSD|2668334
Voorwoord
In het kader van het vak Bestuurskundig Practicum zijn wij
uitgedaagd tot het doen van een wetenschappelijk empirisch
onderzoek. Wij hebben dit als een leerzame taak ervaren,
waarbij we onze wetenschappelijke competenties hebben
getest en kunnen ontwikkelen. Wij verwachten in onze
toekomstige academische carrière nog veel gebruik te kunnen
maken van de ontwikkelde wetenschappelijke competenties.
Graag willen wij de heer X hartelijk danken voor zijn
advies, feedback en het zijn van een geschikte overlegpartner,
waardoor wij dit onderzoek naar een hoger niveau hebben
kunnen tillen. Ten slotte bedanken wij alle respondenten die
aan dit onderzoek hebben meegewerkt, zonder hen was er
geen empirische (sociale) werkelijkheid waar te nemen voor dit
onderzoek.
, lOMoARcPSD|2668334
1. Inleiding
In dit hoofdstuk komt de aanleiding van dit onderzoek aanbod.
Verder zijn de doelstelling, hoofdvraag, deelvragen,
wetenschappelijke - en maatschappelijke relevantie beschreven
en toegelicht.
1.1 Aanleiding
De traditionele zorgverlening in Nederland is aan het
veranderen, de traditionele verzorgingsstaat is aan het
verschuiven naar een participatiemaatschappij. De overheid
neemt hierbij geen of enkel een faciliterende functie in en
burgers zorgen met en voor elkaar. Informele zorg, het
verlenen van hulp aan familie en bekenden, heeft hierin een
belangrijke rol. Het verlenen van informele zorg aan chronisch
zieke hulpbehoevenden is een voorbeeld van
verantwoordelijkheid nemen en participeren binnen de
samenleving. (Sociale Vraagstukken, 2014).
In een recent onderzoek van het Sociaal Cultureel
Planbureau (SCP) bleek dat het verlenen van informele zorg
gevolgen heeft voor de productiviteit op de werkvloer.
Informele verzorgers zijn vaker afwezig en dit heeft negatieve
gevolgen voor de werkgevers (Volkskrant, 2015). Daarnaast
kan mogelijke overbelasting bij informele zorgverleners leiden
tot ontspoorde zorg en mogelijk schadelijke gevolgen voor
hulpbehoevende (Movisie, 2013).
Dit onderzoek zal zich richten op de gevolgen die het
verlenen van informele zorg heeft voor de verleners, maar ook
hoe de hulpbehoevende de verleende informele zorg beleven.
Het onderzoek een bijdrage leveren aan de maatschappelijke
discussie over de participatiesamenleving en een link leggen
tussen de transitie naar de participatiemaatschappij en de
gevolgen die dit heeft informele verzorgers en de
hulpbehoevende.
1.2 Doelstelling
Het doel van dit onderzoek is het onderzoeken van de gevolgen
van de inzet van informele zorg in de regio Rijnmond op
zelfredzaamheid en (maatschappelijke) participatie van
hulpbehoevende en wat het verlenen van deze zorg doet met
, lOMoARcPSD|2668334
Inhoud
1. Inleiding..................................................................................................................................8
1.1 Aanleiding.........................................................................................................................8
1.2 Doelstelling.......................................................................................................................8
1.3 Onderzoeksvraag...............................................................................................................9
1.4 Onderzoeksvragen.............................................................................................................9
1.5 Relevantie..........................................................................................................................9
1.6 Leeswijzer.......................................................................................................................10
2. Beleid, context en achtergrond..............................................................................................11
2.1 Van verzorgingsstraat tot participatiesamenleving.........................................................11
2.2 Informele zorg................................................................................................................13
3. Theoretisch Kader.................................................................................................................14
3.1 Relatie participatiesamenleving en informele zorg.........................................................14
3.2 Mantelzorgers..................................................................................................................16
3.3 Hulpbehoevenden............................................................................................................18
3.4 Samenvatting...................................................................................................................19
4. Methodologie empirisch onderzoek......................................................................................21
4.1 Onderzoek aanpak...........................................................................................................21
4.2 Data-analyse....................................................................................................................21
4.3 Doelgroep afbakening en onderzoekspopulatie..............................................................22
4.4 Betrouwbaarheid en validiteit.........................................................................................22
4.5 Beperkingen....................................................................................................................23
5. Onderzoeksresultaten............................................................................................................24
5.1 Bevindingen mantelzorgers.............................................................................................24
5.2 Bevindingen hulpbehoevenden.......................................................................................29
5.3 Analyse van bevindingen................................................................................................35
6. Conclusie & Aanbevelingen..................................................................................................37
6.1 Conclusie.........................................................................................................................37
6.2 Discussie..........................................................................................................................38
6.3 Aanbevelingen.................................................................................................................38
Literatuurlijst.............................................................................................................................41
Bijlage 1 Semigestructureerde interviewvragen mantelzorgers................................................46
Bijlage 2 Semigestructureerde interviewvragen hulpbehoevende............................................49
, lOMoARcPSD|2668334
Voorwoord
In het kader van het vak Bestuurskundig Practicum zijn wij
uitgedaagd tot het doen van een wetenschappelijk empirisch
onderzoek. Wij hebben dit als een leerzame taak ervaren,
waarbij we onze wetenschappelijke competenties hebben
getest en kunnen ontwikkelen. Wij verwachten in onze
toekomstige academische carrière nog veel gebruik te kunnen
maken van de ontwikkelde wetenschappelijke competenties.
Graag willen wij de heer X hartelijk danken voor zijn
advies, feedback en het zijn van een geschikte overlegpartner,
waardoor wij dit onderzoek naar een hoger niveau hebben
kunnen tillen. Ten slotte bedanken wij alle respondenten die
aan dit onderzoek hebben meegewerkt, zonder hen was er
geen empirische (sociale) werkelijkheid waar te nemen voor dit
onderzoek.
, lOMoARcPSD|2668334
1. Inleiding
In dit hoofdstuk komt de aanleiding van dit onderzoek aanbod.
Verder zijn de doelstelling, hoofdvraag, deelvragen,
wetenschappelijke - en maatschappelijke relevantie beschreven
en toegelicht.
1.1 Aanleiding
De traditionele zorgverlening in Nederland is aan het
veranderen, de traditionele verzorgingsstaat is aan het
verschuiven naar een participatiemaatschappij. De overheid
neemt hierbij geen of enkel een faciliterende functie in en
burgers zorgen met en voor elkaar. Informele zorg, het
verlenen van hulp aan familie en bekenden, heeft hierin een
belangrijke rol. Het verlenen van informele zorg aan chronisch
zieke hulpbehoevenden is een voorbeeld van
verantwoordelijkheid nemen en participeren binnen de
samenleving. (Sociale Vraagstukken, 2014).
In een recent onderzoek van het Sociaal Cultureel
Planbureau (SCP) bleek dat het verlenen van informele zorg
gevolgen heeft voor de productiviteit op de werkvloer.
Informele verzorgers zijn vaker afwezig en dit heeft negatieve
gevolgen voor de werkgevers (Volkskrant, 2015). Daarnaast
kan mogelijke overbelasting bij informele zorgverleners leiden
tot ontspoorde zorg en mogelijk schadelijke gevolgen voor
hulpbehoevende (Movisie, 2013).
Dit onderzoek zal zich richten op de gevolgen die het
verlenen van informele zorg heeft voor de verleners, maar ook
hoe de hulpbehoevende de verleende informele zorg beleven.
Het onderzoek een bijdrage leveren aan de maatschappelijke
discussie over de participatiesamenleving en een link leggen
tussen de transitie naar de participatiemaatschappij en de
gevolgen die dit heeft informele verzorgers en de
hulpbehoevende.
1.2 Doelstelling
Het doel van dit onderzoek is het onderzoeken van de gevolgen
van de inzet van informele zorg in de regio Rijnmond op
zelfredzaamheid en (maatschappelijke) participatie van
hulpbehoevende en wat het verlenen van deze zorg doet met
