Biologie H9 Bloedsomloop samenvatting

Biologie hoofdstuk 9 Bloedsomloop
hart en bloedsomloop




 zie aantekening: klas 5C > bloedsomloop




bloed

O2-arm CO2-rijk in werkelijkheid: donkerrood rechterharthelft
O2-rijk CO2-arm in werkelijkheid: lichtrood linkerharthelft
Let op!
In afbeeldingen wordt het hart andersom weergeven; aan de linkerkant de rechterkamer, aan de rechterkant de linkerkamer.




enkelvouidge bloedsomloop dubbele bloedsomloop

, insecten vissen amfibieën, reptielen, vogels, zoogdieren(mensen)

open bloedsomloop enkelvoudige gesloten dubbele gesloten bloedsomloop
bloedsomloop

hartkamers  voorlichaam  hart -snel kieuwen: opname O2
tussen de cellen door  -langzamer rest van lichaam: dubbele bloedsomloop:
hartbuis afgifte O2 en opname CO2  hart
 kieuwen kleine bloedsomloop: rechterkamer  longslagader
hartkamers bewegen ritmisch longen  longen  longhaarvaten:
 pomp- en zuigbeweging  (rechterharthelft) opname O2 en afgifte CO2 
bloed (zonder bloedcellen) longaders  linkerboezem
wordt weggepompt en
aangezogen via openingetjes in dubbele bloedsomloop: - - -  - - -  - - - - - - 
de hartbuis (aan de rugzijde)
grote bloedsomloop: linkerkamer  slagaders 
rest van het lichaam organen en weefsels 
(linkerharthelft) haarvaten: opname (deel van)
O2 en afgifte CO2 
 aders  holle ader 
rechterboezem

dubbele bloedsomloop: - - -  - - -  - - - - - - 


Let op!
bloed vanuit hoofd bloed vanuit borst en
en armen: lagergelegen delen:
bovenste holle ader onderste holle ader




Let op! Let op! Let op!
- O2-transport - een vissenhart heeft maar 1 - niet alle O2 diffundeert naar de cellen
insecten nemen O2 op via boezem en 1 kamer  aanvoer - linker en rechterharthelft zijn volledig gescheiden door een
tracheeën(=ademhalingsbuisje), van zuurstof verloopt trager tussenschot  hart bestaat uit 2 aparte pompen
dus NIET via het bloed) (rechterkamer en linkerkamer)
- zwembeweging verhoogt - de linkerharthelft is groter en sterker dan de rechter
stroomsnelheid van het bloed omdat deze het bloed door het hele lichaam moet pompen

- vissen hoeven geen energie vrij te
houden in mitochondriën voor
lichaamstemperatuur op pijl
houden  minder O2, glucose
nodig  minder afvalstoffen 
snelle aan- en afvoer van stoffen
minder noodzakelijk (dan voor
vogels en zoogdieren)




(voor de geboorte)
embryonale bloedsomloop

- omweg longen kost onnodige energie  longen spelen nog GEEN rol bij gaswisseling,
longhaarvaten geven weerstand aan het bloed
- O2 + voedingsstoffen
moeder  placenta(hier vindt opname van O2 en afgifte van CO2 plaats)  navelstrengader
 embryo: mengen van bloed uit lever + onderste holle ader en bloed moeder  gemengd
bloed met voldoende O2  rechterharthelft van het embryo

, 1/3 van het bloed: longslagaders  longen
2/3 van het bloed:
- ovale venster/ foramen ovale(= verbinding tussen de rechter- en linkerboezem) 
linkerharthelft  grote bloedsomloop
bloed uit linker- en rechterharthelft mengen  longslagader bevat bloed met MEER O2 dan
normaal
 aorta bevat bloed met MINDER O2 dan
normaal

- (kleine bloedsomloop)  ductus Botalli(= verbinding tussen de longslagader en de aorta) 
grote bloedsomloop
ovale venster + ductus Botalli  longen worden omzeild
BINAS 84B

foetus  navelstrengader: vermenging met bloed uit poortader
 ductus venosus  onderste holle ader: vermenging met bloed uit romp
en benen + bloed uit lever
rechter boezem
Let op! ondanks doorstroom door zelfde ruimte(rechter boezem) blijft dit bloed goed gescheiden van
het bloed uit de bovenste holle ader
 foramen ovale  linker boezem: vermenging met bloed uit longen  linker kamer  aorta
 aftakking  ductus Botalli: vermenging met bloed uit longslagader(grotendeels afkomstig uit
bovenste holle ader)  hersenen
 romp en benen

Let op!
Het bloed in de aorta, bestemd voor romp en benen, bevat dus MINDER O 2 dan bloed bestemd voor
het hoofd.


Let op!
embryonale bloedsomloop: volwassen bloedsomloop:
 bloed stroomt door placenta  want:
- moeder en embryo hebben misschien
verschil bloedgroep
- druk bloed moeder is te groot
 longen werken nog niet
 bloed stroomt via ovale venster van  kleine en grote bloedsomloop zijn
rechter-linkerboezem en via ductus volledig gescheiden
Botalli van longslagaderaorta


 vermenging O2-rijk en O2-arm bloed treedt op bij aansluiting:
- navelstrengader – onderste holle ader
- rechterboezem: onderste holle ader – bovenste holle ader
- linkerboezem: rechterboezem – longaders
 stofwisseling in lever kost veel energie  veel O2 nodig voor het vrijmaken van deze
energie  lever krijgt rechtstreeks O2-rijk bloed van de navelstrengader