Hoofdstuk 1: Het verzekeringsbedrijf
Het verzekeringsbedrijf is een dynamische bedrijfstak. Het kenmerkt zich door hoge technologische
ontwikkelingen. Zowel het productaanbod als de wijze waarop consumenten producten aanschaffen.
Het tweede maakt het dat aan de informatieverstrekking hoge eisen worden gesteld. Daarnaast wordt
steeds vaker gewerkt met big data.
Een verzekering afsluiten heeft grofweg 3 functies:
1. Bieden van financiële zekerheid en continuïteit bescherming financiële consequenties
2. Economische groei hoeft geen vermogen te worden opgepot
3. Maatschappelijke betrokkenheid. verandert mee met behoefte, alternatieven voor sociaal
zekerheidstelsel, klantbelang is steeds meer centraal komen te staan (KNVB-criteria).
In het verzekeringslandschap heb je in de regel verschillende partijen. De meest gangbare
bedrijfskolom is als volgt;
1. Herverzekeraar / Cessionaris
Herverzekeren van risico’s verhoogt het vermogen van de verzekeringssector om risico’s te
absorberen. Jaarlijkse schommelingen in technisch resultaat worden voorkomen (premies –
schadeuitkeringen – voorzieningen) en de effecten van onverwachte grote schadegevallen worden
beperkt. Maar ook grote en niet in te schatten risico’s die de verzekeringscapaciteit van een
individuele verzekeringsmaatschappij overschrijd komen in aanmerking om te worden herverzekerd.
Ook verzekeraars onderling kunnen een herverzekeringsovereenkomst afsluiten. De Nederlandse
herverzekeringsmaatschappij voor terrorismeschade (NHT) is een goed voorbeeld. Ook in Nederland
zijn professionele herverzekeraars actief (vb. Swiss Re).
Een herverzekeringsovereenkomst is een overeenkomst tussen verzekeraar en herverzekeraar
zonder derdenwerking. Als verplichtingen in deze verhouding niet worden nagekomen heeft dit geen
gevolgen voor de uitkeringsgerechtigde/verzekeringsnemer.
2. Verzekeraar
Dit zijn bedrijven die voor eigen rekening en risico verzekeringen (mogen) afsluiten. Zij moeten van
DNB een vergunning hebben om het verzekeringsbedrijf te mogen uitvoeren. Alleen de volgende
rechtspersonen komen hiervoor in aanmerking;
- Naamloze vennootschap (N.V.)
- Onderlinge waarborgmaatschappij
- Europese vennootschap (SE / Societas Europaea) gaat om een rechtsvorm voor
vennootschappen met activiteiten in verschillende EU-lidstaten. Dit bevordert
grensoverschrijdende fusie + zetelverplaatsing. Niet onnodige oprichting van nieuwe
rechtsvorm in dat land.
- In een ander EU-land (EER) opgerichte rechtsvorm die via dienstverrichting
verzekeringsovereenkomsten in Nederland mogen aangaan. Dit komt door de vrije
dienstverlening in Europa. Dit verloopt via beide landen via een notificatieprocedure. NB: let
op Engeland dat geen lid meer is van de EER. Als een land buiten de EER valt dan zijn de
volgende opties van toepassing om toch in Nederland te verzekeren als bedrijf:
o Verzekeraar moet (eigen) zetel oprichten in EER
o Een bijkantoor openen in een EER land
o Activiteiten uitbesteden en de risico’s hiervan herverzekeren. Dit heet ‘fronting’.
Diegene die de activiteiten uitvoert is dan de ‘fronter’ of ‘ fronting company’
Onder dit kopje moet ook Lloyd’s of London worden geschaard. Dit is geen rechtsvorm, maar een
besloten marktplaats waar aanbieders en aanvragers van verzekering elkaar treffen. Eigenlijk een
verzekeringsmarkt.
De aanvragers om risico’s te verzekeren worden vertegenwoordigd door ‘brokers’. De risico’s worden
gedragen door underwriting members. Dit kunnen particulieren (Names) zijn of bedrijven,
verzekeraars en/of groepen bedrijven (corporate members). De toegang en procedures tot deze markt
wordt geregeld door het Council. De underwriting members worden vertegenwoordigd door syndicaten
(groepen bepaalde risico’s).
De manager van een syndicate is een managing agent. Voor dit Syndicate werkt ook een coverholder
die namens het Syndicate contracten mag aangaan namens dit Syndicate. Dit zijn als het ware dan de
lokale verzekeraar in een bepaald land of regio. Dit kan een volledige bevoegdheid zijn, maar ook een
1
,beperkte bevoegdheid. De coverholder kan worden gezien als een gevolmachtigd agent van het
syndicate.
3. Gevolmachtigd agent
In de bedrijfskolom werken ook gevolmachtigd agenten. Dit zijn natuurlijke of rechtspersonen die van
een of meer verzekeringsmaatschappij bevoegdheid hebben gekregen om namens en voor rekening
van die verzekeringsmaatschappijen verzekeringsovereenkomsten aan te gaan én schades te
regelen. Een gevolgmachtig agent is gewaarborgd met diverse eisen en zij moeten beschikken over
een vergunning van de AFM.
- Een volmacht moet voldoen aan de eisen die de WFT stelt. Op basis hiervan is een
modelvolmacht/modelondervolmacht opgesteld. Dit regelt dat de gevolmachtigde alle
verzekeringsovereenkomsten mag aangaan die een volmachtgever ook mag aangaan.
- Een volmachtgever kan dit door middel van een volmachtovereenkomst begrenzen -vaak het
geval, aangezien het anders onbegrensd is -. Hiervoor is door NVGA een voorbeeld
samenwerkingsovereenkomst Volmacht (VSV) opgesteld. Dit is niet binden en dit regel het
bereik, maar ook de procedurele en administratie aspecten.
NB: de SVS werkt tussen de gevolmachtigde en de volmachtgever. Dit betekent als de aanvrager ter
goede trouw mocht aannemen dat de gevolmachtigde de verzekeringsovereenkomst mocht aangaan
dat dit geen gevolgen heeft voor de schade-uitkering. De volmachtgever kan echter wel jegens de
gevolmachtigde contractuele aansprakelijkheid inzetten.
4. Bemiddelaar / adviseur
In de praktijk wordt vaak gesproken over assurantietussenpersonen. De wet kent echter de definitie
van bemiddelaar en adviseur.
- Bemiddelaar is vooral de schakel tussen de klant en verzekeraar en het gaat hier vooral
om het behulpzaam zijn bij de totstandkoming van de overeenkomst en het informeren van de
klant. Er worden geen aanbevelingen gedaan. De bemiddelaar houdt vaak zijn rol gedurende
de looptijd van de verzekering. In sommige gevallen krijgt een bemiddelaar ook de beperkte
bevoegdheid om in sommige gevallen voorlopige dekkingen af te geven. De wet heeft een
heel ruim bemiddelaarsbegrip (ruimer dan wordt toegepast in de praktijk).
- Adviseur Adviseren is een aparte hoedanigheid in de WFT. Gaat hier om een aanbeveling
van specifieke financiële producten een bepaalde klant. Om dit te mogen doen moeten de
WFT diploma’s worden bepaald en PE-punten (vakbekwaamheidseisen). Vaak is een adviseur
ook bemiddelaar, maar deze rol kan ook uiteenvallen.
NB: Net als gevolmachtigde dienen bemiddelaars én adviseurs – eventueel via het bedrijf waar zij
werken – een vergunning te hebben van de AFM. Hier worden dan vooral waarborgeisen gesteld aan
het bedrijf waar zij werken; Betrouwbaarheid, vakbekwaamheid, integriteit, zeggenschap structuur,
een afgesloten AVB, geschiktheid beleidsbepalers etc.
5. Retrocessionaris
De herverzekeraar van herverzekeraars. Tussen deze partijen wordt een
herverzekeringsovereenkomst gesloten. Ook herverzekeraars willen het risico dat zij dragen vaak
delen.
6. Captive insurance company
Dit is in feite een verzekeraar van een specifiek – vaak zeer groot – bedrijf die ook opgericht is door
dat bedrijf. Er is sprake van een duidelijke economische band tussen verzekeringnemer en
verzekeraar. Er is dan beter grip op het risico door specialistische kennis en dit zorgt voor een beter
en stabieler premieverloop en lagere verzekeringskosten. Daarnaast bestaat een betere integratie en
is de onderneming vrijer om te kiezen tussen combinatie eigen behoud en (her)verzekering. Als deze
in Nederland is gevestigd is een vergunning van DNB vereist.
7. Captive broker
Een bemiddelaar/adviseur die economisch verbonden (bijv. loondienst) met één bepaald bedrijf. Het
gaat hier ook om specialistische kennis over dat ene specifieke bedrijf. Risico kunnen dan beter
worden vastgesteld en worden verzekerd. Vaak zijn in deze rol de risicomanagement én
verzekeringsactiviteiten gecombineerd.
2
,Coassurantie
Bij zeer grote en/of complexe risico’s zou het kunnen dat één enkele verzekeraar deze niet kan of wil
accepteren. Om dit risico toch te kunnen verzekeren kan een risico worden verzekerd middels
Coassurantie. Dat ene risico wordt dan verzekerd door meerdere verzekeraars die dan intekenen. Dit
loopt altijd via de assurantiebeurs (volgend hoofdstuk).
Specifieke verzekeringsoplossingen
In het studieboek wordt gesproken over specifieke verzekeringsoplossingen voor specifieke risico’s.
Een daarvan zijn de verzekeringsoplossingen bij verzekeringsmaatschappij de Vereende. Opgericht
om tegemoet te komen aan de verzekeringsplicht (én indirecte acceptatieplicht) voor
autoverzekeringen (WAM-plicht). Dit ging om individueel verzwaarde motorrijtuigrisico’s. Nu doet de
Vereende ook andere verzekeringen, voornamelijk bijzondere risico’s.
De ander die wordt genoemd is de Atoompool. Deze pool bestaan uit 20 verzekeraars en verzekerd
nucleaire risico’s in Nederland en treedt op als herverzekeraar voor buitenlandse atoompools. Een
exploitant van een kerninstallatie is namelijk aansprakelijk als er wat gebeurd en is verplicht hiervoor
een AVB verzekering af te sluiten met een minimaal verzekerd bedrag van 1,2 miljard. Als schade hier
overheen gaat is de rest voor de overheid.
Inkomsten en acceptatie van verzekeringen
Om de schadelast en uitkeringen te betalen zijn er inkomsten nodig. Deze inkomsten komen uit
premies en beleggingsopbrengsten. Het grootste deel van de premie bestaat vervolgens uit de
risicopremie. Dit is de kans dat een risico zich verwezenlijkt en de mogelijke omvang van de schade.
Bij particuliere en standaard risico’s kan gebruikt worden van data en statistieken waardoor de
verwachting naar de toekomst goed voorspelt kan worden. Dit wordt ook wel de wet van de grote
aantallen genoemd. Dit geldt ook voor levensverzekeringen (vb boek, want geeft goed voorbeeld
hiervan niet individueel vast te stellen, maar wel over het grote geheel). Door dit beginsel kan een
betrouwbare risicopremie worden vastgesteld. Dit geldt in de regel minder voor bedrijfsmatige risico’s
waarbij in bepaalde gevallen sprake is van unieke risico’s waardoor een ‘unieke’ risicobeoordeling
uitgevoerd moet worden. Dit geldt in verhoogde mate voor bedrijfsschade en aansprakelijkheid.
Een grondbeginsel van verzekeringen is het solidariteitsbeginsel. Vele dragen de schade van een
enkeling. Door betere data kan dit beginsel onder druk komen te staan. Omdat goede risico’s en
minder goede risico’s steeds beter uit elkaar gehaald kunnen worden. De kans neemt dan toe dat
slechtere risico’s minder goed verzekerbaar worden. Daar staat tegenover dat fijnmazigere data leiden
tot het verzekeren van risico’s die niet eerder of slecht beperkt verzekerbaar warren door betere
inzichten (bv. Denk aan het verzekeren van secundaire waterkeringen & cyberrisico’s). Voor
cyberrisico’s is de focus heel erg op preventie, controle en snel inspringen als een calamiteit zich
voordoet. Dit maakt dit soort risico’s verzekerbaar.
Selectie en anti-selectie
Het is aan verzekeraars of zij een bepaalde verzekeringsaanvraag honoreren of niet. Als zij
aanvullende voorwaarden stellen om een bepaalde verzekering te kunnen aangaan wordt dit selectie
genoemd. Soms is selectie niet toegestaan (dit is dan non-selectie). Dit is zo bij de basis
zorgverzekering. Hiervoor bestaat een wettelijke acceptatieplicht ingegeven door de wettelijk
verplichte verzekering.
Als een aspirant-verzekeringnemer zelf een bewuste keuze maakt wordt dit zelfselectie of anti-selectie
genoemd. Door beroep en/of familiekwalen is dit in veel gevallen volstrekt legitiem. Soms wordt dit
door verzekeraars wel beperkt. Denk aan wachttijden bij rechtsbijstandverzekeringen of slotvragen.
Als de overweging namelijk is om ook daadwerkelijk gebruik te maken van een verzekering is dit niet
de bedoeling.
Verzekeringen zijn private verbintenissen. Een aantal verzekeringen zijn wettelijk verplicht WAM,
jagers(voor vuurwapens), kernongevallen, basiszorgverzekering en VVE voor verzekeren gebouw.
Wettelijke verplichting betekent geen acceptatieplicht. Behalve bij de basiszorgverzekering.
3
, Hoofdstuk 2: Het beursbedrijf
Bepaalde risico’s kunnen zodanig omvangrijk, gecompliceerd en/of specialistisch zijn dat deze de
dekkingscapaciteit van een individuele verzekeraar overschrijden of dat deze het risico niet wilt
accepteren. Een risico kan dan via de assurantiebeurs worden verzekerd. In sommige gevallen
gebeurt dit dan op basis van co-assurantie (meerdere verzekeraars van 1 risico). De organisatie die
het beursverkeer stroomlijnt is de Vereniging Nederlandse assurantiebeurs (VNAB). Dit gaat
voornamelijk om het elektronische beurssysteem (e-ABS). (Register)makelaars in assurantiën bieden
deze risico’s aan. Risicodragers kunnen zijn; (buitenlandse) verzekeraars en gevolmachtigde agenten
(ook wel beursassuradeuren).
VNAB zorgt voor het tot stand komen, de actualisatie en beheer van modelpolissen (ook wel
beurspolissen) en modelclausules. Dit zijn voornamelijk standaard bepalingen, voorwaarden e.d. Bij
een afwijking is alleen de gedeponeerde tekst geldig en moet dit expliciet zijn vastgelegd op de polis.
Voor diverse verzekeringssoorten zijn er beurspolissen. Dit gaat voornamelijk om zakelijke risico’s.
Deze beurspolissen worden ook in het normale verzekeringsverkeer gebruikt als voorbeeld. Het
gebruik van beurspolissen op de beurs is niet verplicht. Om die reden stellen makelaars soms eigen
polisvoorwaarden samen, specifiek gericht op het specifieke risico. Ze zijn dan wel weer gebaseerd op
de beurspolissen.
In het beursbedrijf zijn voornamelijk de volgende partijen betrokken:
1. De (register)makelaar in assurantiën
2. De risicodragers (verzekeraars en gevolmachtigde
3. Geassocieerden en administratieve leden (advocatenkantoren / expertisebedrijven).
Voorheen was de titel makelaar in assurantiën beschermd. Nadat deze bescherming werd opgeheven
is een privaat register opgericht voor personen en voor bedrijven. Dit zijn wel 2 aparte registers. Dit is
‘de registermakelaar voor assurantiën’, ook wel RMiA. Deze registers zin opgericht door Stichting
Assurantie Registratie (SAR). Voor zowel bedrijven als personen geldt dat aan strikte vereisen
voldaan moeten worden. Dit op het gebied van betrouwbaarheid, deskundigheid, helft van
onderneming op directie en/of leidinggevende moeten in personenregister staan, de personen moeten
beschikken over assurantie A plus afleg van assessment.
Het afsluitproces op de beurs
Het afsluiten op de beurs gaat geheel digitaal via e-ABS placement. Tijdens het afsluitproces vinden er
in de regel veel overleggen plaats. Op de beurs kunnen alleen verzekeringen worden afgesloten door
toegelaten bedrijven. Dit geldt zowel voor de risicodragers (verzekeraars en gevolmachtigde) als voor
de bemiddelaars (makelaars in assurantiën). Om toegelaten te mogen worden als bedrijf dient
tenminste 1 directielid RMiA te zijn. Als een provinciaal werkende verzekeraar assurantie-
tussenpersoon (niet toegelaten) een verzekering wenst af te sluiten dan moet hij dus daarvoor een
toegelaten beursmakelaar inschakelen. De provinciale tussenpersoon wordt aangeduid met servicing
broker en toegelaten beursmakelaar wordt aangeduid met placing broker.
De eerste stap is dat de beursmakelaar – in overleg met zijn klant – de contouren vaststelt wat exact
verzekerd dient te worden. De volgende stap is dat de beursmakelaar gaat onderhandelen met de
potentiële leidende verzekeraars (leaders). Vaak doet de makelaar dit op verschillende beurzen om
aan de ene kant betere condities/voorwaarden te verkrijgen, maar aan de andere kant op voldoende
tekencapaciteit te kunnen verkrijgen. Ook wordt tijdens deze onderhandelingen duidelijk welke
aanvullende voorwaarden nog nodig zijn voor de verzekeraars. Vaak stelt de makelaar de
verzekeringsvoorwaarden op en die maken dan deel uit van het onderhandelingsproces. Doorgaans
zijn dit vaak modelpolisvoorwaarden aangevuld met modelclausules en/of specifiek gemaakte
clausules. Dit zijn de verschillende vormen:
- Makelaarspolissen: polisvoorwaarden die geheel of gedeeltelijk door makelaar zijn opgesteld
- Beurspolissen: Polisvoorwaarden die in gezamenlijk overleg zijn opgesteld
- Maatschappijpolissen / standaardpolissen: Polisvoorwaarden die door de verzekeraar of
gevolmachtigde zijn opgesteld. Vaak worden deze gebruikt bij 100% posten (er is dan één
verzekeraar).
Bij de eerste 2 varianten zijn er veel modelpolissen. Vooral bij beurspolissen. Dit biedt veel voordelen,
omdat partijen veel met elkaar moeten samenwerken. Naast de voorwaarden zijn er ook
modelclausules met harde & zachte garantievoorwaarden (uitsluitingen / ER) en specifiek gemaakte
clausules voor specifieke risico’s en situaties. Zo wordt tegemoet gekomen aan het te verzekeren
risico.
4
Het verzekeringsbedrijf is een dynamische bedrijfstak. Het kenmerkt zich door hoge technologische
ontwikkelingen. Zowel het productaanbod als de wijze waarop consumenten producten aanschaffen.
Het tweede maakt het dat aan de informatieverstrekking hoge eisen worden gesteld. Daarnaast wordt
steeds vaker gewerkt met big data.
Een verzekering afsluiten heeft grofweg 3 functies:
1. Bieden van financiële zekerheid en continuïteit bescherming financiële consequenties
2. Economische groei hoeft geen vermogen te worden opgepot
3. Maatschappelijke betrokkenheid. verandert mee met behoefte, alternatieven voor sociaal
zekerheidstelsel, klantbelang is steeds meer centraal komen te staan (KNVB-criteria).
In het verzekeringslandschap heb je in de regel verschillende partijen. De meest gangbare
bedrijfskolom is als volgt;
1. Herverzekeraar / Cessionaris
Herverzekeren van risico’s verhoogt het vermogen van de verzekeringssector om risico’s te
absorberen. Jaarlijkse schommelingen in technisch resultaat worden voorkomen (premies –
schadeuitkeringen – voorzieningen) en de effecten van onverwachte grote schadegevallen worden
beperkt. Maar ook grote en niet in te schatten risico’s die de verzekeringscapaciteit van een
individuele verzekeringsmaatschappij overschrijd komen in aanmerking om te worden herverzekerd.
Ook verzekeraars onderling kunnen een herverzekeringsovereenkomst afsluiten. De Nederlandse
herverzekeringsmaatschappij voor terrorismeschade (NHT) is een goed voorbeeld. Ook in Nederland
zijn professionele herverzekeraars actief (vb. Swiss Re).
Een herverzekeringsovereenkomst is een overeenkomst tussen verzekeraar en herverzekeraar
zonder derdenwerking. Als verplichtingen in deze verhouding niet worden nagekomen heeft dit geen
gevolgen voor de uitkeringsgerechtigde/verzekeringsnemer.
2. Verzekeraar
Dit zijn bedrijven die voor eigen rekening en risico verzekeringen (mogen) afsluiten. Zij moeten van
DNB een vergunning hebben om het verzekeringsbedrijf te mogen uitvoeren. Alleen de volgende
rechtspersonen komen hiervoor in aanmerking;
- Naamloze vennootschap (N.V.)
- Onderlinge waarborgmaatschappij
- Europese vennootschap (SE / Societas Europaea) gaat om een rechtsvorm voor
vennootschappen met activiteiten in verschillende EU-lidstaten. Dit bevordert
grensoverschrijdende fusie + zetelverplaatsing. Niet onnodige oprichting van nieuwe
rechtsvorm in dat land.
- In een ander EU-land (EER) opgerichte rechtsvorm die via dienstverrichting
verzekeringsovereenkomsten in Nederland mogen aangaan. Dit komt door de vrije
dienstverlening in Europa. Dit verloopt via beide landen via een notificatieprocedure. NB: let
op Engeland dat geen lid meer is van de EER. Als een land buiten de EER valt dan zijn de
volgende opties van toepassing om toch in Nederland te verzekeren als bedrijf:
o Verzekeraar moet (eigen) zetel oprichten in EER
o Een bijkantoor openen in een EER land
o Activiteiten uitbesteden en de risico’s hiervan herverzekeren. Dit heet ‘fronting’.
Diegene die de activiteiten uitvoert is dan de ‘fronter’ of ‘ fronting company’
Onder dit kopje moet ook Lloyd’s of London worden geschaard. Dit is geen rechtsvorm, maar een
besloten marktplaats waar aanbieders en aanvragers van verzekering elkaar treffen. Eigenlijk een
verzekeringsmarkt.
De aanvragers om risico’s te verzekeren worden vertegenwoordigd door ‘brokers’. De risico’s worden
gedragen door underwriting members. Dit kunnen particulieren (Names) zijn of bedrijven,
verzekeraars en/of groepen bedrijven (corporate members). De toegang en procedures tot deze markt
wordt geregeld door het Council. De underwriting members worden vertegenwoordigd door syndicaten
(groepen bepaalde risico’s).
De manager van een syndicate is een managing agent. Voor dit Syndicate werkt ook een coverholder
die namens het Syndicate contracten mag aangaan namens dit Syndicate. Dit zijn als het ware dan de
lokale verzekeraar in een bepaald land of regio. Dit kan een volledige bevoegdheid zijn, maar ook een
1
,beperkte bevoegdheid. De coverholder kan worden gezien als een gevolmachtigd agent van het
syndicate.
3. Gevolmachtigd agent
In de bedrijfskolom werken ook gevolmachtigd agenten. Dit zijn natuurlijke of rechtspersonen die van
een of meer verzekeringsmaatschappij bevoegdheid hebben gekregen om namens en voor rekening
van die verzekeringsmaatschappijen verzekeringsovereenkomsten aan te gaan én schades te
regelen. Een gevolgmachtig agent is gewaarborgd met diverse eisen en zij moeten beschikken over
een vergunning van de AFM.
- Een volmacht moet voldoen aan de eisen die de WFT stelt. Op basis hiervan is een
modelvolmacht/modelondervolmacht opgesteld. Dit regelt dat de gevolmachtigde alle
verzekeringsovereenkomsten mag aangaan die een volmachtgever ook mag aangaan.
- Een volmachtgever kan dit door middel van een volmachtovereenkomst begrenzen -vaak het
geval, aangezien het anders onbegrensd is -. Hiervoor is door NVGA een voorbeeld
samenwerkingsovereenkomst Volmacht (VSV) opgesteld. Dit is niet binden en dit regel het
bereik, maar ook de procedurele en administratie aspecten.
NB: de SVS werkt tussen de gevolmachtigde en de volmachtgever. Dit betekent als de aanvrager ter
goede trouw mocht aannemen dat de gevolmachtigde de verzekeringsovereenkomst mocht aangaan
dat dit geen gevolgen heeft voor de schade-uitkering. De volmachtgever kan echter wel jegens de
gevolmachtigde contractuele aansprakelijkheid inzetten.
4. Bemiddelaar / adviseur
In de praktijk wordt vaak gesproken over assurantietussenpersonen. De wet kent echter de definitie
van bemiddelaar en adviseur.
- Bemiddelaar is vooral de schakel tussen de klant en verzekeraar en het gaat hier vooral
om het behulpzaam zijn bij de totstandkoming van de overeenkomst en het informeren van de
klant. Er worden geen aanbevelingen gedaan. De bemiddelaar houdt vaak zijn rol gedurende
de looptijd van de verzekering. In sommige gevallen krijgt een bemiddelaar ook de beperkte
bevoegdheid om in sommige gevallen voorlopige dekkingen af te geven. De wet heeft een
heel ruim bemiddelaarsbegrip (ruimer dan wordt toegepast in de praktijk).
- Adviseur Adviseren is een aparte hoedanigheid in de WFT. Gaat hier om een aanbeveling
van specifieke financiële producten een bepaalde klant. Om dit te mogen doen moeten de
WFT diploma’s worden bepaald en PE-punten (vakbekwaamheidseisen). Vaak is een adviseur
ook bemiddelaar, maar deze rol kan ook uiteenvallen.
NB: Net als gevolmachtigde dienen bemiddelaars én adviseurs – eventueel via het bedrijf waar zij
werken – een vergunning te hebben van de AFM. Hier worden dan vooral waarborgeisen gesteld aan
het bedrijf waar zij werken; Betrouwbaarheid, vakbekwaamheid, integriteit, zeggenschap structuur,
een afgesloten AVB, geschiktheid beleidsbepalers etc.
5. Retrocessionaris
De herverzekeraar van herverzekeraars. Tussen deze partijen wordt een
herverzekeringsovereenkomst gesloten. Ook herverzekeraars willen het risico dat zij dragen vaak
delen.
6. Captive insurance company
Dit is in feite een verzekeraar van een specifiek – vaak zeer groot – bedrijf die ook opgericht is door
dat bedrijf. Er is sprake van een duidelijke economische band tussen verzekeringnemer en
verzekeraar. Er is dan beter grip op het risico door specialistische kennis en dit zorgt voor een beter
en stabieler premieverloop en lagere verzekeringskosten. Daarnaast bestaat een betere integratie en
is de onderneming vrijer om te kiezen tussen combinatie eigen behoud en (her)verzekering. Als deze
in Nederland is gevestigd is een vergunning van DNB vereist.
7. Captive broker
Een bemiddelaar/adviseur die economisch verbonden (bijv. loondienst) met één bepaald bedrijf. Het
gaat hier ook om specialistische kennis over dat ene specifieke bedrijf. Risico kunnen dan beter
worden vastgesteld en worden verzekerd. Vaak zijn in deze rol de risicomanagement én
verzekeringsactiviteiten gecombineerd.
2
,Coassurantie
Bij zeer grote en/of complexe risico’s zou het kunnen dat één enkele verzekeraar deze niet kan of wil
accepteren. Om dit risico toch te kunnen verzekeren kan een risico worden verzekerd middels
Coassurantie. Dat ene risico wordt dan verzekerd door meerdere verzekeraars die dan intekenen. Dit
loopt altijd via de assurantiebeurs (volgend hoofdstuk).
Specifieke verzekeringsoplossingen
In het studieboek wordt gesproken over specifieke verzekeringsoplossingen voor specifieke risico’s.
Een daarvan zijn de verzekeringsoplossingen bij verzekeringsmaatschappij de Vereende. Opgericht
om tegemoet te komen aan de verzekeringsplicht (én indirecte acceptatieplicht) voor
autoverzekeringen (WAM-plicht). Dit ging om individueel verzwaarde motorrijtuigrisico’s. Nu doet de
Vereende ook andere verzekeringen, voornamelijk bijzondere risico’s.
De ander die wordt genoemd is de Atoompool. Deze pool bestaan uit 20 verzekeraars en verzekerd
nucleaire risico’s in Nederland en treedt op als herverzekeraar voor buitenlandse atoompools. Een
exploitant van een kerninstallatie is namelijk aansprakelijk als er wat gebeurd en is verplicht hiervoor
een AVB verzekering af te sluiten met een minimaal verzekerd bedrag van 1,2 miljard. Als schade hier
overheen gaat is de rest voor de overheid.
Inkomsten en acceptatie van verzekeringen
Om de schadelast en uitkeringen te betalen zijn er inkomsten nodig. Deze inkomsten komen uit
premies en beleggingsopbrengsten. Het grootste deel van de premie bestaat vervolgens uit de
risicopremie. Dit is de kans dat een risico zich verwezenlijkt en de mogelijke omvang van de schade.
Bij particuliere en standaard risico’s kan gebruikt worden van data en statistieken waardoor de
verwachting naar de toekomst goed voorspelt kan worden. Dit wordt ook wel de wet van de grote
aantallen genoemd. Dit geldt ook voor levensverzekeringen (vb boek, want geeft goed voorbeeld
hiervan niet individueel vast te stellen, maar wel over het grote geheel). Door dit beginsel kan een
betrouwbare risicopremie worden vastgesteld. Dit geldt in de regel minder voor bedrijfsmatige risico’s
waarbij in bepaalde gevallen sprake is van unieke risico’s waardoor een ‘unieke’ risicobeoordeling
uitgevoerd moet worden. Dit geldt in verhoogde mate voor bedrijfsschade en aansprakelijkheid.
Een grondbeginsel van verzekeringen is het solidariteitsbeginsel. Vele dragen de schade van een
enkeling. Door betere data kan dit beginsel onder druk komen te staan. Omdat goede risico’s en
minder goede risico’s steeds beter uit elkaar gehaald kunnen worden. De kans neemt dan toe dat
slechtere risico’s minder goed verzekerbaar worden. Daar staat tegenover dat fijnmazigere data leiden
tot het verzekeren van risico’s die niet eerder of slecht beperkt verzekerbaar warren door betere
inzichten (bv. Denk aan het verzekeren van secundaire waterkeringen & cyberrisico’s). Voor
cyberrisico’s is de focus heel erg op preventie, controle en snel inspringen als een calamiteit zich
voordoet. Dit maakt dit soort risico’s verzekerbaar.
Selectie en anti-selectie
Het is aan verzekeraars of zij een bepaalde verzekeringsaanvraag honoreren of niet. Als zij
aanvullende voorwaarden stellen om een bepaalde verzekering te kunnen aangaan wordt dit selectie
genoemd. Soms is selectie niet toegestaan (dit is dan non-selectie). Dit is zo bij de basis
zorgverzekering. Hiervoor bestaat een wettelijke acceptatieplicht ingegeven door de wettelijk
verplichte verzekering.
Als een aspirant-verzekeringnemer zelf een bewuste keuze maakt wordt dit zelfselectie of anti-selectie
genoemd. Door beroep en/of familiekwalen is dit in veel gevallen volstrekt legitiem. Soms wordt dit
door verzekeraars wel beperkt. Denk aan wachttijden bij rechtsbijstandverzekeringen of slotvragen.
Als de overweging namelijk is om ook daadwerkelijk gebruik te maken van een verzekering is dit niet
de bedoeling.
Verzekeringen zijn private verbintenissen. Een aantal verzekeringen zijn wettelijk verplicht WAM,
jagers(voor vuurwapens), kernongevallen, basiszorgverzekering en VVE voor verzekeren gebouw.
Wettelijke verplichting betekent geen acceptatieplicht. Behalve bij de basiszorgverzekering.
3
, Hoofdstuk 2: Het beursbedrijf
Bepaalde risico’s kunnen zodanig omvangrijk, gecompliceerd en/of specialistisch zijn dat deze de
dekkingscapaciteit van een individuele verzekeraar overschrijden of dat deze het risico niet wilt
accepteren. Een risico kan dan via de assurantiebeurs worden verzekerd. In sommige gevallen
gebeurt dit dan op basis van co-assurantie (meerdere verzekeraars van 1 risico). De organisatie die
het beursverkeer stroomlijnt is de Vereniging Nederlandse assurantiebeurs (VNAB). Dit gaat
voornamelijk om het elektronische beurssysteem (e-ABS). (Register)makelaars in assurantiën bieden
deze risico’s aan. Risicodragers kunnen zijn; (buitenlandse) verzekeraars en gevolmachtigde agenten
(ook wel beursassuradeuren).
VNAB zorgt voor het tot stand komen, de actualisatie en beheer van modelpolissen (ook wel
beurspolissen) en modelclausules. Dit zijn voornamelijk standaard bepalingen, voorwaarden e.d. Bij
een afwijking is alleen de gedeponeerde tekst geldig en moet dit expliciet zijn vastgelegd op de polis.
Voor diverse verzekeringssoorten zijn er beurspolissen. Dit gaat voornamelijk om zakelijke risico’s.
Deze beurspolissen worden ook in het normale verzekeringsverkeer gebruikt als voorbeeld. Het
gebruik van beurspolissen op de beurs is niet verplicht. Om die reden stellen makelaars soms eigen
polisvoorwaarden samen, specifiek gericht op het specifieke risico. Ze zijn dan wel weer gebaseerd op
de beurspolissen.
In het beursbedrijf zijn voornamelijk de volgende partijen betrokken:
1. De (register)makelaar in assurantiën
2. De risicodragers (verzekeraars en gevolmachtigde
3. Geassocieerden en administratieve leden (advocatenkantoren / expertisebedrijven).
Voorheen was de titel makelaar in assurantiën beschermd. Nadat deze bescherming werd opgeheven
is een privaat register opgericht voor personen en voor bedrijven. Dit zijn wel 2 aparte registers. Dit is
‘de registermakelaar voor assurantiën’, ook wel RMiA. Deze registers zin opgericht door Stichting
Assurantie Registratie (SAR). Voor zowel bedrijven als personen geldt dat aan strikte vereisen
voldaan moeten worden. Dit op het gebied van betrouwbaarheid, deskundigheid, helft van
onderneming op directie en/of leidinggevende moeten in personenregister staan, de personen moeten
beschikken over assurantie A plus afleg van assessment.
Het afsluitproces op de beurs
Het afsluiten op de beurs gaat geheel digitaal via e-ABS placement. Tijdens het afsluitproces vinden er
in de regel veel overleggen plaats. Op de beurs kunnen alleen verzekeringen worden afgesloten door
toegelaten bedrijven. Dit geldt zowel voor de risicodragers (verzekeraars en gevolmachtigde) als voor
de bemiddelaars (makelaars in assurantiën). Om toegelaten te mogen worden als bedrijf dient
tenminste 1 directielid RMiA te zijn. Als een provinciaal werkende verzekeraar assurantie-
tussenpersoon (niet toegelaten) een verzekering wenst af te sluiten dan moet hij dus daarvoor een
toegelaten beursmakelaar inschakelen. De provinciale tussenpersoon wordt aangeduid met servicing
broker en toegelaten beursmakelaar wordt aangeduid met placing broker.
De eerste stap is dat de beursmakelaar – in overleg met zijn klant – de contouren vaststelt wat exact
verzekerd dient te worden. De volgende stap is dat de beursmakelaar gaat onderhandelen met de
potentiële leidende verzekeraars (leaders). Vaak doet de makelaar dit op verschillende beurzen om
aan de ene kant betere condities/voorwaarden te verkrijgen, maar aan de andere kant op voldoende
tekencapaciteit te kunnen verkrijgen. Ook wordt tijdens deze onderhandelingen duidelijk welke
aanvullende voorwaarden nog nodig zijn voor de verzekeraars. Vaak stelt de makelaar de
verzekeringsvoorwaarden op en die maken dan deel uit van het onderhandelingsproces. Doorgaans
zijn dit vaak modelpolisvoorwaarden aangevuld met modelclausules en/of specifiek gemaakte
clausules. Dit zijn de verschillende vormen:
- Makelaarspolissen: polisvoorwaarden die geheel of gedeeltelijk door makelaar zijn opgesteld
- Beurspolissen: Polisvoorwaarden die in gezamenlijk overleg zijn opgesteld
- Maatschappijpolissen / standaardpolissen: Polisvoorwaarden die door de verzekeraar of
gevolmachtigde zijn opgesteld. Vaak worden deze gebruikt bij 100% posten (er is dan één
verzekeraar).
Bij de eerste 2 varianten zijn er veel modelpolissen. Vooral bij beurspolissen. Dit biedt veel voordelen,
omdat partijen veel met elkaar moeten samenwerken. Naast de voorwaarden zijn er ook
modelclausules met harde & zachte garantievoorwaarden (uitsluitingen / ER) en specifiek gemaakte
clausules voor specifieke risico’s en situaties. Zo wordt tegemoet gekomen aan het te verzekeren
risico.
4
