STRESS
bij leidinggevenden van XXXX
Naam: G.XXXXX Opleidingsinstelling: NCOI
Studentnummer: Opleiding: Toegepaste psychologie
Datum: 27 december 2019 Module: Toegepast psychologisch onderzoek
Gegeven door Caroline Heijmans
1
,Voorwoord
Mijn naam is XXX. Deze module opdracht schrijf ik voor de opleiding toegepaste psychologie
bij de NCOI, als examen voor de module toegepast psychologisch onderzoek. De opdracht
was om een klein beschrijvend onderzoek te doen, over een onderwerp dat me fascineert.
Hierbij werd gevraagd om een eenvoudige centrale vraag te stellen welke kan worden
beantwoord met een eenmalige meting. Er hoeven geen deelvragen te worden
geformuleerd. Het onderzoeksverslag mag ongeveer zeven A4-tjes bevatten met een
bronnenlijst. Ook dient de vragenlijst te worden opgenomen in de bijlage
Ik werk als leidinggevende bij XXX Zij ondersteund mensen met een verstandelijke
beperking bij de vraag voor wonen, werken en leren. Mijn werkgebied is regio XXX. Het team
leidinggevenden bestaat uit 13 leidinggevenden inclusief mezelf. Ik heb de vragenlijst
afgenomen bij al mijn collega´s exclusief mezelf.
Ik heb met veel plezier gewerkt aan deze opdracht. Deze opdracht heeft me nieuwe
inzichten gegeven over hoe mijn collega´s zich voelen met betrekking tot stress. Met deze
inzichten zou een vervolgonderzoek gehouden kunnen worden over de samenhang van
werkdruk en werkstress. Dit zal echter in dit onderzoek niet verder uitgewerkt worden.
Ik wil graag mijn collega´s bedanken voor hun medewerking en de snelheid waarop ze de
vragenlijst hebben ingeleverd.
Ook mijn werkbegeleider Susanne Scheijen wil ik bedanken voor de steun en de
mogelijkheid om te sparren over de onderzoeksopzet en verwerking van gegevens.
Ik wil Caroline Heijmans bedanken voor de begeleiding tijdens de lessen en daarbuiten. Op
vragen kwam er altijd snel een reactie waardoor ik verder kon met mijn opdracht.
Als laatste wil ik Jasper van Limpt en Sandy Heuten bedanken voor hun eeuwige geduld en
de mogelijkheid om te sparren tijdens het maken van deze module opdracht.
2
, Samenvatting
In dit onderzoek wordt het stressniveau gemeten onder alle leidinggevenden van Koraal
Parkstad. De aanleiding is de veranderde organisatie structuur en de bijhorende strategische
visie. In 2017 is de hiërarchische structuur veranderd door een managementlaag er tussenuit
te halen. Hierdoor zijn de leidinggevenden direct onder de directeur geplaatst. In december is
een start gemaakt voor een evaluatie van de ingevoerde strategische visie en de daarop
aangepaste organisatiestructuur. Er is binnen de organisatie nog geen onderzoek verricht naar
de stress onder leidinggevenden, ondanks dat er wel verdere invulling wordt gegeven aan de
implementatie van deze strategische visie. De doelstelling is dan ook om inzicht te verkrijgen
over de mate van stress onder leidinggevenden van Koraal Parkstad, om mee te geven aan
de raad van bestuur in de evaluatie van de nieuwe organisatiestructuur.
Voor dit onderzoek is een literatuurstudie gedaan om de symptomen van stress helder te
krijgen. Daarnaast zijn er verschillende soorten stress beschreven. We richten ons in dit
onderzoek op distress, namelijk of er belastende emotionele, cognitieve en of gedragsmatige
reacties zijn op stressoren. Er wordt uitgegaan van de definitie van Houtman welke beschrijft
dat de mate van stress wordt bepaald door het gevoel van evenwicht welke er is tussen de
eisen die aan iemand gesteld worden en de mogelijkheden om aan deze eisen te voldoen.
Hierop is een vragenlijst gezocht en gekozen voor de PSS-vragenlijst Perceived Stress Scale,
ontworpen door Sheldon Cohen in 1983. Hierin worden twee subschalen genoemd in de term
van zelf effectiviteit en hulpeloosheid. De test is door de onderzoeker in beperkte mate
aangepast, zodat de vraagstelling betrekking heeft op de werksituatie. Volgens diverse
bronnen is de validiteit en betrouwbaarheid van deze PSS vragenlijst met voldoende
beoordeeld. Vanwege de aanpassing zou de validiteit van de vragenlijst nader onderzoek
vragen. De vragenlijst heeft een vijf-punts likert-schaal. Volgens het boek van van der Velde
wordt beschreven dat deze Likert-schaal vaak gebruikt wordt als zijnde op (quasi-)
intervalniveau. Omdat er binnen Koraal Parkstad dertien leidinggevenden werkzaam zijn is
gekozen om alle leidinggevenden de PSS vragenlijst in te laten vullen (exclusief de
onderzoeker). De scores zijn vervolgens berekend volgens de rekenmethode zoals deze ook
door LASA is aangegeven bij de vragenlijst. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat 50% van de
respondenten onder het gemiddelde stressniveau scoort en 50% van de respondenten, hetzij
minimaal, boven het gemiddelde stress niveau. Er is geen respondent met een zeer hoge
score op stress. Enkele respondenten scoren zeer laag op stress. Uit de analyse blijkt dat er
een verschil in stressbeleving is tussen de respondenten van Koraal Parkstad. Voorzichtig
kunnen we stellen dat 50% van de respondent voldoende in evenwicht zijn tussen de eisen
die aan hun gesteld worden en de mogelijkheden die ze hiertoe hebben volgens de definitie
van Houtman. We kunnen eveneens voorzichtig concluderen dat benoemde werkdruk bij 50%
van de respondenten niet leidt tot een verhoogde stress. Omdat werkdruk kan leiden tot stress,
zou het aan te bevelen zijn om te achterhalen waar de werkdruk dan wel effect op heeft. Dit
onderzoek geeft input voor de evaluatie van de nieuwe organisatie structuur. Regio Parkstad
is slechts een van de zes regio´s. Derhalve zou een vervolgonderzoek aan te bevelen zijn wil
dit representatief zijn voor de evaluatie voor de hele organisatie Koraal. Hierbij wordt
aanbevolen om middels een steekproef onder leidinggevenden van geheel Koraal dit
onderzoek uit te voeren. Hierbij is aan te bevelen om uit iedere regio een gelijk percentage
respondenten te benaderen, daar er een diversiteit aan opleidingsachtergrond bij
leidinggevenden is bij de verschillende regio´s.
3
bij leidinggevenden van XXXX
Naam: G.XXXXX Opleidingsinstelling: NCOI
Studentnummer: Opleiding: Toegepaste psychologie
Datum: 27 december 2019 Module: Toegepast psychologisch onderzoek
Gegeven door Caroline Heijmans
1
,Voorwoord
Mijn naam is XXX. Deze module opdracht schrijf ik voor de opleiding toegepaste psychologie
bij de NCOI, als examen voor de module toegepast psychologisch onderzoek. De opdracht
was om een klein beschrijvend onderzoek te doen, over een onderwerp dat me fascineert.
Hierbij werd gevraagd om een eenvoudige centrale vraag te stellen welke kan worden
beantwoord met een eenmalige meting. Er hoeven geen deelvragen te worden
geformuleerd. Het onderzoeksverslag mag ongeveer zeven A4-tjes bevatten met een
bronnenlijst. Ook dient de vragenlijst te worden opgenomen in de bijlage
Ik werk als leidinggevende bij XXX Zij ondersteund mensen met een verstandelijke
beperking bij de vraag voor wonen, werken en leren. Mijn werkgebied is regio XXX. Het team
leidinggevenden bestaat uit 13 leidinggevenden inclusief mezelf. Ik heb de vragenlijst
afgenomen bij al mijn collega´s exclusief mezelf.
Ik heb met veel plezier gewerkt aan deze opdracht. Deze opdracht heeft me nieuwe
inzichten gegeven over hoe mijn collega´s zich voelen met betrekking tot stress. Met deze
inzichten zou een vervolgonderzoek gehouden kunnen worden over de samenhang van
werkdruk en werkstress. Dit zal echter in dit onderzoek niet verder uitgewerkt worden.
Ik wil graag mijn collega´s bedanken voor hun medewerking en de snelheid waarop ze de
vragenlijst hebben ingeleverd.
Ook mijn werkbegeleider Susanne Scheijen wil ik bedanken voor de steun en de
mogelijkheid om te sparren over de onderzoeksopzet en verwerking van gegevens.
Ik wil Caroline Heijmans bedanken voor de begeleiding tijdens de lessen en daarbuiten. Op
vragen kwam er altijd snel een reactie waardoor ik verder kon met mijn opdracht.
Als laatste wil ik Jasper van Limpt en Sandy Heuten bedanken voor hun eeuwige geduld en
de mogelijkheid om te sparren tijdens het maken van deze module opdracht.
2
, Samenvatting
In dit onderzoek wordt het stressniveau gemeten onder alle leidinggevenden van Koraal
Parkstad. De aanleiding is de veranderde organisatie structuur en de bijhorende strategische
visie. In 2017 is de hiërarchische structuur veranderd door een managementlaag er tussenuit
te halen. Hierdoor zijn de leidinggevenden direct onder de directeur geplaatst. In december is
een start gemaakt voor een evaluatie van de ingevoerde strategische visie en de daarop
aangepaste organisatiestructuur. Er is binnen de organisatie nog geen onderzoek verricht naar
de stress onder leidinggevenden, ondanks dat er wel verdere invulling wordt gegeven aan de
implementatie van deze strategische visie. De doelstelling is dan ook om inzicht te verkrijgen
over de mate van stress onder leidinggevenden van Koraal Parkstad, om mee te geven aan
de raad van bestuur in de evaluatie van de nieuwe organisatiestructuur.
Voor dit onderzoek is een literatuurstudie gedaan om de symptomen van stress helder te
krijgen. Daarnaast zijn er verschillende soorten stress beschreven. We richten ons in dit
onderzoek op distress, namelijk of er belastende emotionele, cognitieve en of gedragsmatige
reacties zijn op stressoren. Er wordt uitgegaan van de definitie van Houtman welke beschrijft
dat de mate van stress wordt bepaald door het gevoel van evenwicht welke er is tussen de
eisen die aan iemand gesteld worden en de mogelijkheden om aan deze eisen te voldoen.
Hierop is een vragenlijst gezocht en gekozen voor de PSS-vragenlijst Perceived Stress Scale,
ontworpen door Sheldon Cohen in 1983. Hierin worden twee subschalen genoemd in de term
van zelf effectiviteit en hulpeloosheid. De test is door de onderzoeker in beperkte mate
aangepast, zodat de vraagstelling betrekking heeft op de werksituatie. Volgens diverse
bronnen is de validiteit en betrouwbaarheid van deze PSS vragenlijst met voldoende
beoordeeld. Vanwege de aanpassing zou de validiteit van de vragenlijst nader onderzoek
vragen. De vragenlijst heeft een vijf-punts likert-schaal. Volgens het boek van van der Velde
wordt beschreven dat deze Likert-schaal vaak gebruikt wordt als zijnde op (quasi-)
intervalniveau. Omdat er binnen Koraal Parkstad dertien leidinggevenden werkzaam zijn is
gekozen om alle leidinggevenden de PSS vragenlijst in te laten vullen (exclusief de
onderzoeker). De scores zijn vervolgens berekend volgens de rekenmethode zoals deze ook
door LASA is aangegeven bij de vragenlijst. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat 50% van de
respondenten onder het gemiddelde stressniveau scoort en 50% van de respondenten, hetzij
minimaal, boven het gemiddelde stress niveau. Er is geen respondent met een zeer hoge
score op stress. Enkele respondenten scoren zeer laag op stress. Uit de analyse blijkt dat er
een verschil in stressbeleving is tussen de respondenten van Koraal Parkstad. Voorzichtig
kunnen we stellen dat 50% van de respondent voldoende in evenwicht zijn tussen de eisen
die aan hun gesteld worden en de mogelijkheden die ze hiertoe hebben volgens de definitie
van Houtman. We kunnen eveneens voorzichtig concluderen dat benoemde werkdruk bij 50%
van de respondenten niet leidt tot een verhoogde stress. Omdat werkdruk kan leiden tot stress,
zou het aan te bevelen zijn om te achterhalen waar de werkdruk dan wel effect op heeft. Dit
onderzoek geeft input voor de evaluatie van de nieuwe organisatie structuur. Regio Parkstad
is slechts een van de zes regio´s. Derhalve zou een vervolgonderzoek aan te bevelen zijn wil
dit representatief zijn voor de evaluatie voor de hele organisatie Koraal. Hierbij wordt
aanbevolen om middels een steekproef onder leidinggevenden van geheel Koraal dit
onderzoek uit te voeren. Hierbij is aan te bevelen om uit iedere regio een gelijk percentage
respondenten te benaderen, daar er een diversiteit aan opleidingsachtergrond bij
leidinggevenden is bij de verschillende regio´s.
3
