Publiekrecht
Assistent Makelaar
Toetstermen februari 2025
,Hoofdstuk 1: Recht algemeen _________________________________________ 3
Privaat- en publiekrecht _________________________________________________________________ 3
Codificeren _____________________________________________________________________________ 4
Rechtsbronnen _________________________________________________________________________ 4
Hoofdstuk 2: Staatsrecht _____________________________________________ 5
De staat ________________________________________________________________________________ 5
Trias Politica ____________________________________________________________________________ 5
Wetten vaststellen _____________________________________________________________________ 6
Decentralisatie _________________________________________________________________________ 6
Grondwet _______________________________________________________________________________ 6
Regering ________________________________________________________________________________ 7
Bestuursorganen________________________________________________________________________ 9
Rijk __________________________________________________________________________________ 10
Provincie ____________________________________________________________________________ 10
Gemeente ___________________________________________________________________________ 10
Waterschap __________________________________________________________________________ 11
Decentralisatie en deconcentratie ______________________________________________________ 11
Autonomie/ medebewind _____________________________________________________________ 12
Wetgeving _____________________________________________________________________________ 12
Formeel recht en materieel recht ______________________________________________________ 12
Wetten in formele zin/ wetten in materiele zin ___________________________________________ 12
Organieke wetten _____________________________________________________________________ 14
Algemene maatregel van bestuur ______________________________________________________ 14
Grondrechten ________________________________________________________________________ 14
Rechterlijke macht ___________________________________________________________________ 15
Hoofdstuk 3: Omgevingswet__________________________________________ 16
Omgevingswet algemeen _______________________________________________________________ 16
Algemeen ____________________________________________________________________________ 16
Algemene maatregelen van bestuur ____________________________________________________ 17
Kerninstrumenten ____________________________________________________________________ 18
Fysieke leefomgeving _________________________________________________________________ 19
Omgevingsvisie ________________________________________________________________________ 19
Omgevingsvisie algemeen _____________________________________________________________ 19
Programma __________________________________________________________________________ 20
Regels _______________________________________________________________________________ 20
Omgevingswaarden, instructieregels en instructies ______________________________________ 21
Omgevingsverordening en Waterschapsverordening_____________________________________ 23
Omgevingsverordening ________________________________________________________________ 23
Waterschapsverordening ______________________________________________________________ 23
Omgevingsplan ________________________________________________________________________ 23
Omgevingsplan algemeen _____________________________________________________________ 23
Procedure omgevingsplan _____________________________________________________________ 25
Tijdelijk deel van het omgevingsplan____________________________________________________ 27
1
, Bruidsschat en (het voormalige) bestemmingsplan ______________________________________ 27
Welstand in de bruidsschat ____________________________________________________________ 28
Omgevingsplanactiviteiten ____________________________________________________________ 29
Omgevingsvergunningen _______________________________________________________________ 29
Omgevingsvergunning algemeen _______________________________________________________ 29
Beoordelingsregels ___________________________________________________________________ 30
Aanvraagprocedure omgevingsvergunning ______________________________________________ 30
Vergunningplicht _____________________________________________________________________ 30
Wijzigingen/ intrekking van een omgevingsvergunning ____________________________________ 32
Procedure aanvraag omgevingsvergunning ______________________________________________ 33
Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) _________________________________________________ 34
Besluit bouwwerken leefomgeving algemeen ___________________________________________ 34
Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) _____________________________________________________ 35
Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) __________________________________________________ 37
Projectbesluit ________________________________________________________________________ 37
Omgevingsbesluit ______________________________________________________________________ 38
Omgevingsbesluit algemeen___________________________________________________________ 38
Milieueffectrapportage ________________________________________________________________ 39
Aanvullingssporen Natuur, Geluid en Bodem ____________________________________________ 39
Natuur_______________________________________________________________________________ 39
Geluid _______________________________________________________________________________ 40
Bodem ______________________________________________________________________________ 41
Bodemsanering ______________________________________________________________________ 42
(Aanvullingsspoor) Grondeigendom _____________________________________________________ 42
Voorkeursrecht _______________________________________________________________________ 42
Onteigening __________________________________________________________________________ 44
Landinrichting ________________________________________________________________________ 45
Gedoogplicht ________________________________________________________________________ 45
Hoofdstuk 4: Woonruimte en huisvesting onroerende zaken ___________ 46
Woningwet ____________________________________________________________________________ 46
Huisvesting ____________________________________________________________________________ 47
Huisvestingswet ______________________________________________________________________ 47
Splitsing en onttrekking woonruimte ___________________________________________________ 49
Leegstand _____________________________________________________________________________ 49
Leegstandwet ________________________________________________________________________ 49
Hoofdstuk 5: diverse wetten__________________________________________ 50
Erfgoedwet ____________________________________________________________________________ 50
Wegenwet _____________________________________________________________________________ 50
Alcoholwet ____________________________________________________________________________ 51
Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen (Wet Wkpb) ___________________________ 51
2
, Hoofdstuk 1: Recht algemeen
Privaat- en publiekrecht
A.1.1.1 ... benoemt specifieke rechtsgebieden binnen het publiekrecht. (K)
Rechtsgebieden:
• Staatsrecht
• Bestuursrecht
• Strafrecht
• Volkerenrecht
• (Internationaal recht)
A.1.2.1 … brengt de begrippen publiekrecht en privaatrecht onder woorden. (B)
Publiekrecht → regelt de verhouding tussen de overheidsorganen onderling en de verhouding
tussen de overheid en de burgers of overheid en organisaties.
Privaatrecht → verhoudingen tussen burgers en bedrijven en burgers onderling.
Overheid → Tot de overheid rekenen wij de staat, de provincie, het waterschap en de
gemeente, openbare lichamen (Kamer van Koophandel, Centraal Bureau
Rijvaardigheidsbewijzen (CBR), Sociale Verzekeringsbank, Sociaal Economische Raad).
Legaliteitsbeginsel → Overheidsoptreden dient gebaseerd te zijn op een wettelijke
grondslag: overheid alleen mag handelen als de wet daarvoor bevoegdheden/ mogelijkheden
geeft.
A.1.2.2 ... licht de verschillen tussen privaatrecht en publiekrecht toe. (B)
Belangrijkste verschil is dat publiekrecht de inrichting van de staat, bevoegdheden van
organen en de uitvoering van exclusieve overheidstaken omvat; het privaatrecht handelt over
de onderlinge betrekkingen tussen personen.
Privaatrecht is minder dwingend dan publiekrecht en bevat veel aanvullend/regelend recht.
Verschillende machtsverhouding bij publiekrecht.
3
Assistent Makelaar
Toetstermen februari 2025
,Hoofdstuk 1: Recht algemeen _________________________________________ 3
Privaat- en publiekrecht _________________________________________________________________ 3
Codificeren _____________________________________________________________________________ 4
Rechtsbronnen _________________________________________________________________________ 4
Hoofdstuk 2: Staatsrecht _____________________________________________ 5
De staat ________________________________________________________________________________ 5
Trias Politica ____________________________________________________________________________ 5
Wetten vaststellen _____________________________________________________________________ 6
Decentralisatie _________________________________________________________________________ 6
Grondwet _______________________________________________________________________________ 6
Regering ________________________________________________________________________________ 7
Bestuursorganen________________________________________________________________________ 9
Rijk __________________________________________________________________________________ 10
Provincie ____________________________________________________________________________ 10
Gemeente ___________________________________________________________________________ 10
Waterschap __________________________________________________________________________ 11
Decentralisatie en deconcentratie ______________________________________________________ 11
Autonomie/ medebewind _____________________________________________________________ 12
Wetgeving _____________________________________________________________________________ 12
Formeel recht en materieel recht ______________________________________________________ 12
Wetten in formele zin/ wetten in materiele zin ___________________________________________ 12
Organieke wetten _____________________________________________________________________ 14
Algemene maatregel van bestuur ______________________________________________________ 14
Grondrechten ________________________________________________________________________ 14
Rechterlijke macht ___________________________________________________________________ 15
Hoofdstuk 3: Omgevingswet__________________________________________ 16
Omgevingswet algemeen _______________________________________________________________ 16
Algemeen ____________________________________________________________________________ 16
Algemene maatregelen van bestuur ____________________________________________________ 17
Kerninstrumenten ____________________________________________________________________ 18
Fysieke leefomgeving _________________________________________________________________ 19
Omgevingsvisie ________________________________________________________________________ 19
Omgevingsvisie algemeen _____________________________________________________________ 19
Programma __________________________________________________________________________ 20
Regels _______________________________________________________________________________ 20
Omgevingswaarden, instructieregels en instructies ______________________________________ 21
Omgevingsverordening en Waterschapsverordening_____________________________________ 23
Omgevingsverordening ________________________________________________________________ 23
Waterschapsverordening ______________________________________________________________ 23
Omgevingsplan ________________________________________________________________________ 23
Omgevingsplan algemeen _____________________________________________________________ 23
Procedure omgevingsplan _____________________________________________________________ 25
Tijdelijk deel van het omgevingsplan____________________________________________________ 27
1
, Bruidsschat en (het voormalige) bestemmingsplan ______________________________________ 27
Welstand in de bruidsschat ____________________________________________________________ 28
Omgevingsplanactiviteiten ____________________________________________________________ 29
Omgevingsvergunningen _______________________________________________________________ 29
Omgevingsvergunning algemeen _______________________________________________________ 29
Beoordelingsregels ___________________________________________________________________ 30
Aanvraagprocedure omgevingsvergunning ______________________________________________ 30
Vergunningplicht _____________________________________________________________________ 30
Wijzigingen/ intrekking van een omgevingsvergunning ____________________________________ 32
Procedure aanvraag omgevingsvergunning ______________________________________________ 33
Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) _________________________________________________ 34
Besluit bouwwerken leefomgeving algemeen ___________________________________________ 34
Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) _____________________________________________________ 35
Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) __________________________________________________ 37
Projectbesluit ________________________________________________________________________ 37
Omgevingsbesluit ______________________________________________________________________ 38
Omgevingsbesluit algemeen___________________________________________________________ 38
Milieueffectrapportage ________________________________________________________________ 39
Aanvullingssporen Natuur, Geluid en Bodem ____________________________________________ 39
Natuur_______________________________________________________________________________ 39
Geluid _______________________________________________________________________________ 40
Bodem ______________________________________________________________________________ 41
Bodemsanering ______________________________________________________________________ 42
(Aanvullingsspoor) Grondeigendom _____________________________________________________ 42
Voorkeursrecht _______________________________________________________________________ 42
Onteigening __________________________________________________________________________ 44
Landinrichting ________________________________________________________________________ 45
Gedoogplicht ________________________________________________________________________ 45
Hoofdstuk 4: Woonruimte en huisvesting onroerende zaken ___________ 46
Woningwet ____________________________________________________________________________ 46
Huisvesting ____________________________________________________________________________ 47
Huisvestingswet ______________________________________________________________________ 47
Splitsing en onttrekking woonruimte ___________________________________________________ 49
Leegstand _____________________________________________________________________________ 49
Leegstandwet ________________________________________________________________________ 49
Hoofdstuk 5: diverse wetten__________________________________________ 50
Erfgoedwet ____________________________________________________________________________ 50
Wegenwet _____________________________________________________________________________ 50
Alcoholwet ____________________________________________________________________________ 51
Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen (Wet Wkpb) ___________________________ 51
2
, Hoofdstuk 1: Recht algemeen
Privaat- en publiekrecht
A.1.1.1 ... benoemt specifieke rechtsgebieden binnen het publiekrecht. (K)
Rechtsgebieden:
• Staatsrecht
• Bestuursrecht
• Strafrecht
• Volkerenrecht
• (Internationaal recht)
A.1.2.1 … brengt de begrippen publiekrecht en privaatrecht onder woorden. (B)
Publiekrecht → regelt de verhouding tussen de overheidsorganen onderling en de verhouding
tussen de overheid en de burgers of overheid en organisaties.
Privaatrecht → verhoudingen tussen burgers en bedrijven en burgers onderling.
Overheid → Tot de overheid rekenen wij de staat, de provincie, het waterschap en de
gemeente, openbare lichamen (Kamer van Koophandel, Centraal Bureau
Rijvaardigheidsbewijzen (CBR), Sociale Verzekeringsbank, Sociaal Economische Raad).
Legaliteitsbeginsel → Overheidsoptreden dient gebaseerd te zijn op een wettelijke
grondslag: overheid alleen mag handelen als de wet daarvoor bevoegdheden/ mogelijkheden
geeft.
A.1.2.2 ... licht de verschillen tussen privaatrecht en publiekrecht toe. (B)
Belangrijkste verschil is dat publiekrecht de inrichting van de staat, bevoegdheden van
organen en de uitvoering van exclusieve overheidstaken omvat; het privaatrecht handelt over
de onderlinge betrekkingen tussen personen.
Privaatrecht is minder dwingend dan publiekrecht en bevat veel aanvullend/regelend recht.
Verschillende machtsverhouding bij publiekrecht.
3
