Normatieve
professionalisering
Naam: Demi
Studentnummer:
Studiegroepscode: GVE-4R1-UMC-A
Naam cursus: GVE-4.PL4-17
Stagedocent: Petra
Woorden: 2993/3000
Data: 25-01-2021
,Inhoud
1. Focus..................................................................................................................................................3
1.1 Moreel probleem..........................................................................................................................3
1.2 Morele vraagstelling.....................................................................................................................4
2. Onderzoek..........................................................................................................................................5
2.1 Beïnvloedende factoren op mesoniveau......................................................................................5
2.2 Beïnvloedende factoren op macroniveau.....................................................................................5
2.3 Normen, waarden, belangen en morele kwaliteiten....................................................................6
2.4 Visie op normatieve professionalisering.......................................................................................8
3. Dialoog................................................................................................................................................9
3.1 Dialoog met de studenten............................................................................................................9
3.2 Dialoog met professionals uit de instelling...................................................................................9
3.3 Eigen opvattingen en overtuigingen...........................................................................................10
3.4 Eigen bijdrage aan de dialogen...................................................................................................10
4. Verandering......................................................................................................................................11
4.1 Conclusie morele vraagstelling...................................................................................................11
4.2 Bijdragen aan goede zorg...........................................................................................................11
4.3 Nieuw handelen in de beroepspraktijk.......................................................................................11
4.4 Voorstel normatieve ontwikkeling van de verpleegkundige beroepsgroep................................11
Literatuurlijst........................................................................................................................................12
Bijlage...................................................................................................................................................14
Bijlag 1 Reflectieverslag....................................................................................................................14
Bijlage 2 Intervisieplan......................................................................................................................16
Bijlage 3 Feedbackformulieren op de rol van gespreksleider...........................................................18
Bijlage 4 Feedbackformulieren op de rol van deelnemer.................................................................19
Bijlage 5 Feedbackformulier professional uit de instelling...............................................................22
2
, 1. Focus
Het tot stand komen van dit morele probleem heeft plaatsgevonden in een tijdsbestek van één week.
De vervolgacties die door het kabinet en het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) zijn
genomen zijn hierin niet meegenomen.
1.1 Moreel probleem
In december 2019 breekt een ernstige infectie (COVID-19) uit in Wuhan, China. Deze infectie wordt
veroorzaakt door het coronavirus en zorgt voor luchtwegklachten zoals koorts, hoesten,
benauwdheid, verkoudheidsklachten en vermoeidheid. In ernstige gevallen leidt het virus tot een
acuut respiratoir syndroom met overlijden als gevolg (Zu et al., 2020). Het virus wordt verspreid door
middel van druppels ten gevolge van hoesten en niezen (Rijksinstituut van Volksgezondheid en
Milieu, 2020a).
Eind februari werd de eerste coronapatiënt in Nederland gediagnostiseerd (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu, 2020c). In korte tijd verspreidde het virus in Nederland zich snel en
liepen de ziekenhuizen vol. Eind mei lijkt het virus onder controle te zijn, maar in september liepen
de cijfers weer op en leek er sprake te zijn van een tweede coronagolf. Met name in de randsteden
steeg het aantal coronapatiënten snel. Om deze ziekenhuizen te ontlasten en reguliere zorg te
continueren werden vroegtijdig coronapatiënten overgeplaatst naar andere ziekenhuizen. Eind
september werd de eerste coronapatiënt vanuit de randstand naar het UMCU overbracht op afdeling
D5 West, de afdeling waar ik op dat moment stage liep. Mijns inziens een teken dat het niet bij deze
ene coronapatiënt zou blijven.
Om verspreiding van het virus te voorkomen wordt geacht anderhalve meter afstand te houden van
anderen (Rijksoverheid, 2020a). Op 30 september gaf de Tweede Kamer het landelijk advies om in
publieke ruimtes waarbij de anderhalve meter afstand niet gehandhaafd kan worden een niet-
medisch mondmasker te dragen (Rijksoverheid, 2020c). Binnen het UMCU werd het dragen van een
mondneusmasker ondanks het landelijk advies niet geadviseerd of verplicht. De reden hiervan is tot
op het heden onbekend.
Op dat moment was de bezoekregeling binnen het UMCU als volgt geregeld: Iedere patiënt mag
twee bezoekers per dag ontvangen tussen 11.00 en 21.00 uur (UMC Utrecht, 2020a). Dit leidde tot
drukte op de kamers, afdeling en het hele ziekenhuis. De geachte anderhalve meter afstand kon in
deze gevallen soms lastig gehandhaafd worden. Neem bijvoorbeeld een vierpersoonskamer waarbij
de patiënten allemaal twee bezoekers hebben en er verpleegkundigen, artsen en
voedingsassistenten de kamer in- en uitlopen. Op deze momenten zijn er meer dan twaalf personen
in de kamer aanwezig, is afstand houden vrijwel onmogelijk en dragen de bezoekers geen
mondneusmasker.
Als stagiaire zag ik regelmatig dat er meer bezoek aanwezig was dan toegestaan, de anderhalve
meter niet gewaarborgd werd en het bezoek geen niet-medisch mondmasker droeg indien de
afstand niet gewaarborgd kon worden. Dit was op dat moment echter ook niet verplicht. Het viel mij
op dat wij als team niet consequent handhaafden in het aanspreken van het bezoek en de patiënt op
het houden van de afstand. Collega’s vonden dit lastig. De momenten waarop collega’s dit wel deden
merkte ik dat bezoekers en patiënten geagiteerd raakten. Dit zorgde voor een onbewuste spanning
die de verpleegkundigen liever vermeden.
Ik merkte zelf dat ik mij lastig een houding wist aan te nemen en niet consequent was in het
aanspreken van de patiënten en bezoekers. Ik was bang dat dit de vertrouwensband met de patiënt
zou beschadigden. Enerzijds wilde ik mij aan de regels houden die het UMCU had opgesteld om de
3
professionalisering
Naam: Demi
Studentnummer:
Studiegroepscode: GVE-4R1-UMC-A
Naam cursus: GVE-4.PL4-17
Stagedocent: Petra
Woorden: 2993/3000
Data: 25-01-2021
,Inhoud
1. Focus..................................................................................................................................................3
1.1 Moreel probleem..........................................................................................................................3
1.2 Morele vraagstelling.....................................................................................................................4
2. Onderzoek..........................................................................................................................................5
2.1 Beïnvloedende factoren op mesoniveau......................................................................................5
2.2 Beïnvloedende factoren op macroniveau.....................................................................................5
2.3 Normen, waarden, belangen en morele kwaliteiten....................................................................6
2.4 Visie op normatieve professionalisering.......................................................................................8
3. Dialoog................................................................................................................................................9
3.1 Dialoog met de studenten............................................................................................................9
3.2 Dialoog met professionals uit de instelling...................................................................................9
3.3 Eigen opvattingen en overtuigingen...........................................................................................10
3.4 Eigen bijdrage aan de dialogen...................................................................................................10
4. Verandering......................................................................................................................................11
4.1 Conclusie morele vraagstelling...................................................................................................11
4.2 Bijdragen aan goede zorg...........................................................................................................11
4.3 Nieuw handelen in de beroepspraktijk.......................................................................................11
4.4 Voorstel normatieve ontwikkeling van de verpleegkundige beroepsgroep................................11
Literatuurlijst........................................................................................................................................12
Bijlage...................................................................................................................................................14
Bijlag 1 Reflectieverslag....................................................................................................................14
Bijlage 2 Intervisieplan......................................................................................................................16
Bijlage 3 Feedbackformulieren op de rol van gespreksleider...........................................................18
Bijlage 4 Feedbackformulieren op de rol van deelnemer.................................................................19
Bijlage 5 Feedbackformulier professional uit de instelling...............................................................22
2
, 1. Focus
Het tot stand komen van dit morele probleem heeft plaatsgevonden in een tijdsbestek van één week.
De vervolgacties die door het kabinet en het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) zijn
genomen zijn hierin niet meegenomen.
1.1 Moreel probleem
In december 2019 breekt een ernstige infectie (COVID-19) uit in Wuhan, China. Deze infectie wordt
veroorzaakt door het coronavirus en zorgt voor luchtwegklachten zoals koorts, hoesten,
benauwdheid, verkoudheidsklachten en vermoeidheid. In ernstige gevallen leidt het virus tot een
acuut respiratoir syndroom met overlijden als gevolg (Zu et al., 2020). Het virus wordt verspreid door
middel van druppels ten gevolge van hoesten en niezen (Rijksinstituut van Volksgezondheid en
Milieu, 2020a).
Eind februari werd de eerste coronapatiënt in Nederland gediagnostiseerd (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu, 2020c). In korte tijd verspreidde het virus in Nederland zich snel en
liepen de ziekenhuizen vol. Eind mei lijkt het virus onder controle te zijn, maar in september liepen
de cijfers weer op en leek er sprake te zijn van een tweede coronagolf. Met name in de randsteden
steeg het aantal coronapatiënten snel. Om deze ziekenhuizen te ontlasten en reguliere zorg te
continueren werden vroegtijdig coronapatiënten overgeplaatst naar andere ziekenhuizen. Eind
september werd de eerste coronapatiënt vanuit de randstand naar het UMCU overbracht op afdeling
D5 West, de afdeling waar ik op dat moment stage liep. Mijns inziens een teken dat het niet bij deze
ene coronapatiënt zou blijven.
Om verspreiding van het virus te voorkomen wordt geacht anderhalve meter afstand te houden van
anderen (Rijksoverheid, 2020a). Op 30 september gaf de Tweede Kamer het landelijk advies om in
publieke ruimtes waarbij de anderhalve meter afstand niet gehandhaafd kan worden een niet-
medisch mondmasker te dragen (Rijksoverheid, 2020c). Binnen het UMCU werd het dragen van een
mondneusmasker ondanks het landelijk advies niet geadviseerd of verplicht. De reden hiervan is tot
op het heden onbekend.
Op dat moment was de bezoekregeling binnen het UMCU als volgt geregeld: Iedere patiënt mag
twee bezoekers per dag ontvangen tussen 11.00 en 21.00 uur (UMC Utrecht, 2020a). Dit leidde tot
drukte op de kamers, afdeling en het hele ziekenhuis. De geachte anderhalve meter afstand kon in
deze gevallen soms lastig gehandhaafd worden. Neem bijvoorbeeld een vierpersoonskamer waarbij
de patiënten allemaal twee bezoekers hebben en er verpleegkundigen, artsen en
voedingsassistenten de kamer in- en uitlopen. Op deze momenten zijn er meer dan twaalf personen
in de kamer aanwezig, is afstand houden vrijwel onmogelijk en dragen de bezoekers geen
mondneusmasker.
Als stagiaire zag ik regelmatig dat er meer bezoek aanwezig was dan toegestaan, de anderhalve
meter niet gewaarborgd werd en het bezoek geen niet-medisch mondmasker droeg indien de
afstand niet gewaarborgd kon worden. Dit was op dat moment echter ook niet verplicht. Het viel mij
op dat wij als team niet consequent handhaafden in het aanspreken van het bezoek en de patiënt op
het houden van de afstand. Collega’s vonden dit lastig. De momenten waarop collega’s dit wel deden
merkte ik dat bezoekers en patiënten geagiteerd raakten. Dit zorgde voor een onbewuste spanning
die de verpleegkundigen liever vermeden.
Ik merkte zelf dat ik mij lastig een houding wist aan te nemen en niet consequent was in het
aanspreken van de patiënten en bezoekers. Ik was bang dat dit de vertrouwensband met de patiënt
zou beschadigden. Enerzijds wilde ik mij aan de regels houden die het UMCU had opgesteld om de
3
