Sociale Psychologie Hoorcollege 1 12-09-2019
Waarom Sociale Psychologie?
❏ Mensen zijn groepsdieren: om te overleven, leven mensen in groepen samen.
Mensen passen zich daarom aan elkaar aan en vinden het belangrijk om erbij te
horen.
❏ Menselijk gedrag hoort bij veiligheid
❏ Definitie: Sociale Psychologie is de wetenschappelijke studie van de manier waarop
de gedachten, gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de
werkelijke of voorgestelde aanwezigheid van anderen.
Invloed op gedrag:
❏ Andere mensen hebben invloed op het gedrag (mensen zijn groepsdieren)
❏ Situatie heeft invloed
❏ Wat denkt de ander over je?
Mensen hebben elkaar nodig om te overleven (overlevingsinstinct) en passen zich
voortdurend aan elkaar aan. (als één iemand gaat staan, gaat iedereen staan). Mensen
worden beïnvloed door wat ze denken dat andere mensen over hen denken.
Omstander-effect:
Hoe meer mensen, hoe kleiner de kans op hulp. Hoe meer mensen bij een gebeurtenis zijn
waarbij ingegrepen zou moeten worden, des te minder de kans dat er ingegrepen wordt. Als
één iemand de 1e stap zet volgen er pas meer -> minder verantwoordelijkheid
❏ Mensen voelen zich niet persoonlijk verantwoordelijk om te helpen als er anderen in
de buurt zijn (diffusion of responsibility)
❏ Mensen doen elkaar automatisch na, dus als anderen niet helpen, helpt niemand
❏ Mensen nemen aan dat als niemand iets doet, het wel niet zo erg zal zijn
Bij het omstander-effect gaat het ook om de interpretatie en waarneming. Het gaat dus niet
zozeer om de daadwerkelijke situatie, maar het gaat erom hoe deze wordt geïnterpreteerd
en waargenomen. Hoe jij iets waarneemt is anders als hoe iemand anders iets waarneemt.
Mensen filtreren dingen uit hun waarneming en voegen andere dingen eraan toe, of
veranderen dingen. Een waarneming is dus niet objectief -> iedereen verwerkt informatie
anders.
Interpretatie van de situatie:
❏ Mens als kuddedier (niemand doet iets = niks aan de hand)
❏ Invloed van de omgeving (honden opeten is erg, varkens niet)
Basisprincipes informatieverwerking:
, 1. Mensen geven betekenis aan hun waarnemingen -> hokjes plaatsen
2. Mensen gebruiken hun cognitieve capaciteit zo efficiënt mogelijk. We denken overal
zo min mogelijk over na. Cognitieve capaciteit: de hoeveelheid denkkracht die je
hebt.
3. Motieven en belangen kleuren de waarneming
4. Mensen reageren vaak automatisch, op basis van onbewuste processen
Belangrijke punten:
❏ Het stuk over spiegelneuronen in H1 is GEEN tentamenstof!
❏ Het denken, doen en voelen van mensen wordt sterk beïnvloed door anderen omdat
we groepsdieren zijn
❏ Het omstander-effect (hoe meer omstanders, hoe kleiner de kans op hulp) laat zien
hoe sterk mensen beïnvloed worden door hun interpretatie van de situatie
❏ Basisprincipes informatieverwerking:
1. Mensen geven betekenis aan hun waarnemingen
2. Mensen gebruiken hun cognitieve capaciteit zo efficiënt mogelijk
3. Motieven en belangen kleuren de waarneming
4. Mensen reageren vaak automatisch, op basis van onbewuste processen
Waarom Sociale Psychologie?
❏ Mensen zijn groepsdieren: om te overleven, leven mensen in groepen samen.
Mensen passen zich daarom aan elkaar aan en vinden het belangrijk om erbij te
horen.
❏ Menselijk gedrag hoort bij veiligheid
❏ Definitie: Sociale Psychologie is de wetenschappelijke studie van de manier waarop
de gedachten, gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de
werkelijke of voorgestelde aanwezigheid van anderen.
Invloed op gedrag:
❏ Andere mensen hebben invloed op het gedrag (mensen zijn groepsdieren)
❏ Situatie heeft invloed
❏ Wat denkt de ander over je?
Mensen hebben elkaar nodig om te overleven (overlevingsinstinct) en passen zich
voortdurend aan elkaar aan. (als één iemand gaat staan, gaat iedereen staan). Mensen
worden beïnvloed door wat ze denken dat andere mensen over hen denken.
Omstander-effect:
Hoe meer mensen, hoe kleiner de kans op hulp. Hoe meer mensen bij een gebeurtenis zijn
waarbij ingegrepen zou moeten worden, des te minder de kans dat er ingegrepen wordt. Als
één iemand de 1e stap zet volgen er pas meer -> minder verantwoordelijkheid
❏ Mensen voelen zich niet persoonlijk verantwoordelijk om te helpen als er anderen in
de buurt zijn (diffusion of responsibility)
❏ Mensen doen elkaar automatisch na, dus als anderen niet helpen, helpt niemand
❏ Mensen nemen aan dat als niemand iets doet, het wel niet zo erg zal zijn
Bij het omstander-effect gaat het ook om de interpretatie en waarneming. Het gaat dus niet
zozeer om de daadwerkelijke situatie, maar het gaat erom hoe deze wordt geïnterpreteerd
en waargenomen. Hoe jij iets waarneemt is anders als hoe iemand anders iets waarneemt.
Mensen filtreren dingen uit hun waarneming en voegen andere dingen eraan toe, of
veranderen dingen. Een waarneming is dus niet objectief -> iedereen verwerkt informatie
anders.
Interpretatie van de situatie:
❏ Mens als kuddedier (niemand doet iets = niks aan de hand)
❏ Invloed van de omgeving (honden opeten is erg, varkens niet)
Basisprincipes informatieverwerking:
, 1. Mensen geven betekenis aan hun waarnemingen -> hokjes plaatsen
2. Mensen gebruiken hun cognitieve capaciteit zo efficiënt mogelijk. We denken overal
zo min mogelijk over na. Cognitieve capaciteit: de hoeveelheid denkkracht die je
hebt.
3. Motieven en belangen kleuren de waarneming
4. Mensen reageren vaak automatisch, op basis van onbewuste processen
Belangrijke punten:
❏ Het stuk over spiegelneuronen in H1 is GEEN tentamenstof!
❏ Het denken, doen en voelen van mensen wordt sterk beïnvloed door anderen omdat
we groepsdieren zijn
❏ Het omstander-effect (hoe meer omstanders, hoe kleiner de kans op hulp) laat zien
hoe sterk mensen beïnvloed worden door hun interpretatie van de situatie
❏ Basisprincipes informatieverwerking:
1. Mensen geven betekenis aan hun waarnemingen
2. Mensen gebruiken hun cognitieve capaciteit zo efficiënt mogelijk
3. Motieven en belangen kleuren de waarneming
4. Mensen reageren vaak automatisch, op basis van onbewuste processen
