Gemaakt @22 oktober 2025 16:09
onderwerp strategisch management
periode jaar 2 semester 1
instructiecollege 1 // 20 oktober 2025
Intro Strategisch Management
Strategie
Strategie is:
de set aan lange termijn doelen van de organisatie
het patroon van keuzes die de organisatie maakt
de manier waarop de organisatie zijn middelen
inzet/alloceert
de manier waarop de organisatie omgaat met zijn
externe omgeving
Definitie strategie: het patroon van keuzes die een
organisatie maakt, met betrekking tot de allocatie van
middelen en de relatie met haar externe omgeving, om haar
lange termijn doelen te halen.
of een andere kijk hier op is: The field of strategic management deals with the major intended and
emergent initiatives taken by general managers on behalf of owners, involving utilization of
resources, to enhance the performance of firms in their external environments.
Of in het Nederlands: Het vakgebied strategisch management houdt zich bezig met de
belangrijkste beoogde en opkomende initiatieven die genomen worden door general managers
namens eigenaren, waarbij gebruik wordt gemaakt van middelen, om de prestaties van bedrijven in
hun externe omgeving te verbeteren.
Initiatives taken by general managers on behalf of owners:
→ initiatieven die genomen worden door general managers namens eigenaren
de kern komt hier van upper echelon theory en agency theory
komt vooral terug bij thema’s rondom strategie leadership en governance: wil niet zeggen dat
general managers hier de enigste zijn die keuzes maken, maar alle besluiten die zij nemen zijn
wel strategisch van aard.
Strategisch management 1
, Het hoeft niet puur en alleen economisch te zijn.
Een bedrijf zelf maakt geen besluit, dat gaat niet, het zijn individuen of een team van individuen
die besluiten nemen. Het zijn vaak de general managers die dat doen.
Hoe zorgen karakteristieken van besluitnemers en hun team welke besluiten ze nemen? En hoe
worden zij gecontroleerd en geadviseerd door hun raad van commissarissen?
Sleutelwoorden: CEOs, managers top, leaders, executives
Utilization of resources:
→ allocatie van middelen
kern komt hier van de resource-based view (en het VRIN framework) en dynamic capabilities
de allocatie van middelen is belangrijk bij thema’s zoals flexibiliteit, grenzen van de
onderneming M&As en desinvesteringen.
bijvoorbeeld: hoe zet je AI in in bedrijfsproccessen?
Hoe implementeren we onze strategie?
Sleutelwoorden: process, internal, behavior, implementation, practices, organizing, resources,
capabilities
Enhance performance
→ lange termijn doelen behalen
Strategen zijn praktisch en vaak op zoek naar de ‘so-what’?
interessant dat bedrijven verschillend hun middelen alloceren, maar welke doet het dan ook
echt beter?
Wat is beter? Duurzamer? Meer winstgevend? Meer draagvlak? Meer groei?
Het wordt nog interessanter als bepaalde besluiten goed werken op 1 vlak, maar hierdoor
minder goed werken op een ander vlak. Dan komen we in het domein van dilemma’s.
sleutelwoorden: performance, advantage, value, succes, outcomes, sustainability, profits
External environments
→ externe omgeving
organisaties bestaan niet isolatie, de omgeving is ontzettend belangrijk (denk aan concurrenten.
Veel tools die hier op gericht zijn, zoals PESTEL, Porter’s 5-Forces en scenario planning.
Belangrijk werk komt hier ook vanuit sociologen: wat is de invloed van de samenleving op het
individu of in dit geval op het bedrijf?
sleutelwoorden: competition, environment, market, industry, uncertainty, contingency, threats, risks
Strategisch management 2
, De antecedenten van strategie
Maar eerst wat is nou eigenlijk een antecedent? Antecedenten betekent letterlijk voorafgaande
factoren. Het zijn omstandigheden, gebeurtenissen of kenmerken die voorafgaan aan een bepaald
gedrag, een situatie of een uitkomst en die kunnen helpen verklaren waarom iets gebeurt.
Waar komt de strategie vandaan?
→ De strategie komt hier bij stap 4. De strategie
is hier afhankelijk van:
1. formulate goals
2. analyze the environment
3. assess company strenghts and
weaknesses.
In het figuur hierboven wordt de strategie
bepaald bij: strategic choice, en deze wordt
bepaald door: mission, objectives, external
analysis en internal analysis.
Deze 2 figuren komen op het zelfde neer. Om te kijken waar je doelen vandaan komen ga je kijken
naar je missie en visie.
Missie en visie
Strategisch management 3
, Om te bepalen wat de doelen van de
organisatie zijn, moeten we naar twee
kernconcepten kijken: missie en visie.
Missie: waarom bestaat de organisatie
visie: wat gaat de organisatie doen?
Wat zijn nou daadwerkelijk de effecten van missie en visie op de strategie? Vaak zijn missie en visie
iets wat verplicht is, wat leuk op de website staat. De missie en visie kunnen wel wat leiding geven,
maar neem ze soms met een korreltje zout.
Hoe helpen dan die missie en visie?
Visie:
top managers reflecteren en komen tot consensus over lange termijn objectives
dwingt ondernemingen om te kijken naar de toekomst
creëert een doel waar alle beslissingen kunnen worden aan afgemeten
Missie en visie:
bakent grenzen af voor strategieformulering en formulering van objectieven
helpt om steun van medewerkers te verkrijgen voor interne verandering en zingeving
→ Missie en visie statements leiden niet noodzakelijk tot betere resultaten.
Organization identity
Een ander belangrijk antecedent voor de strategie van de organisatie is diens identiteit.
Organizational identity is dat gene wat de leden van de organisatie ‘Central, distinctive and
enduring’ vinden. Het beantwoord de vraag: ‘wie zijn wij als organisatie?’
central (kern): wie zijn wij in onze kern van de organisatie?
distinctive (onderscheidend): wat maakt ons anders dan andere organisaties?
enduring (duurzaam): wat blijft stabiel over de tijd heen?
voorbeeld Tilburg University
central: Tilburg University ziet zichzelf als een universiteit waar mens- en
maatschappijwetenschappen centraal staan, met een focus op economie, recht, sociale
wetenschappen, theologie en data science.
distinctive: in tegenstelling tot de brede technische universiteiten of klassiekers ‘alles-in-1’
universiteiten profileert Tilburg zich sterk met het moto “understanding society’ dus: onderzoek
en onderwijs ten dienste van de samenleving
enduring: die focus op maatschappijgerichte onderzoek en onderwijs is al decennia een orde
draad, van de katholieke hogeschool economie (1927) tot de huidige universiteit.
kortom: identiteit van Tilburg is een relatief kleine, gespecialiseerde, maatschappelijke
georiënteerde universiteit.
Missie, visie en organizational identity
Strategisch management 4