Samenvatting Week 1-7 Introductie in de
Geschiedenis van de Oudheid
Het Oude Nabije Oosten - Aantekeningen Week 1
Introductie in de geschiedenis van de oudheid: Het Oude
Nabije Oosten
Hoorcollege Week 1 (Online):
In de hoorcolleges bij dit vak komen steeds 2 zaken aan de orde: 1. De
hoofdlijnen en chronologie van belangrijke ontwikkelingen 2. Een
belangrijk thema of debat, vaak n.a.v. een kwestie uit de actualiteit.
1.1: Wat is Oude Geschiedenis?
Is een vorm van wereldgeschiedenis, vanwege enorm geografisch gebied
wat binnen oude geschiedenis valt, en heeft nadrukkelijk geen Europees
perspectief, maar eerder mediterraans of (midden-)Oosters perspectief,
met als geografische afbakening: Afro-Eurazië. Oude Geschiedenis beslaat
ook een enorme tijdsperiode van ca. 3000 v.Chr. (introductie van het
schrift) tot ca. 650 n.C. wanneer Arabische veroveringen in 1 klap een
einde maken aan het Romeinse én het nieuw-Perzische Rijk. Alles voor
3000 v.Chr. is prehistorie. In Utrecht beperkt het onderzoek naar Oude
Geschiedenis zich met name rond 500 v.Chr. tot 500 n.C.
Centraalstaande thematiek (o.m.): Migratie, religie, steden, imperialisme,
grenzen en cultuurcontact.
Gebied dat wordt behandeld: Met name Oostelijke helft Middellandse
Zeegebied, Midden-Oosten, Noord(oost)-Afrika en Perzië met als oostgrens
ongeveer Afghanistan.
Waarom is oude geschiedenis belangrijk?
Culturele fundament onder moderne samenlevingen. In de Oudheid
ontstaan de eerste complexe samenlevingen, met steden en imperia. In de
oudheid ontstaat directe Afro-Euraziatische connectiviteit en
cultuurcontact, waarmee men eigenlijk ook kan zeggen dat ‘globalisering’
in de Oudheid ontstaat, ook al is dit nog niet over de hele wereld. Ontstaan
grote godsdienstige systemem: Confucianisme, Hindoeïsme, Boeddhisme,
Judaïsme, Christendom en Islam. Ook voeren veel landen in de wereld hun
nationale identiteit terug uit de Oudheid, zoals: Griekenland, Ierland, China
en Syrië. De oudheid bestudeert ook andere thema’s die ook voor latere
periodes én het heden belangrijk zijn: globalisering, migratie, culturele
uitwisseling, gender, community, imperialisme en politieke systemen,
religie, staatsvormingsprocessen, internationale betrekkingen, macht en
ideologie.
Hoe onderscheidt oude geschiedenis zich van (de meeste) andere
historische disciplines?
Door het hanteren van een niet-westers perspectief op de geschiedenis,
door ook aandacht te hebben voor grotere lijnen in de geschiedenis en ook
grote geografische verbanden. Door multidisciplinariteit= de integratie
binnen één vakgebied van culturele, politieke, sociale en economische
geschiedenis.
,Verder ook nog door het gebruik van sociale en antropologische theorie en
door het geïntegreerd gebruik van archeologische, iconografische én
tekstuele bronnen (mede vanwege het gebrek aan tekstuele bronnen uit
de Oudheid)
1.2: Steden en stedelijke cultuur
Voorwaarde voor ontwikkelen en ontstaan van steden is een agrarisch
surplus, wat specialisatie van ambachten mogelijk maakt en daarmee
‘sedentaire cultuur.’ Er wordt gedacht dat de eerste akkerbouw wordt
ontwikkeld rond 10.000 v.C., dit wordt de neolithische revolutie genoemd,
de revolutie van de late steentijd. De plek van de eerste akkerbouw wordt
gedacht als Mesopotamïe (Oost-Turkije, Noord-Irak, West-Iran) waar van
nature bepaalde graansoorten voorkomen die meegenomen kunnen
worden en zelf geplant kunnen worden zodat men op één plek kan blijven
wonen. Vanuit de bergen waar deze granen van nature voorkwamen, zijn
deze granen vervolgens naar de valleien in de omgeving gebracht en
ondanks het gebrek aan regen kon er middels rivieren en irrigatie alsnog
water aangeleverd worden waardoor er een surplus aan voedsel geteeld
kon worden. Rond 6000-5000 v.C. uitvinding van lastdieren en 4000-3000
v.C. de door lastdieren getrokken ploeg. Vervolgens verspreidde de
akkerbouw en als gevolg daarvan het ontstaan van complexe
samenlevingen, steden en het schrift. Vroeger werd door historici gedacht
dat akkerbouw vanuit Irak werd verspreid, maar tegenwoordig is de
consensus dat het weliswaar verspreidde, maar dat daarnaast ook op
andere plekken dit soort zaken zelfstandig zijn ontstaan, zoals in de beide
Amerika’s en Nieuw-Guinea, in 2 verschillende golven: De eerste golf in de
periode 10.000-5.000 v.C.: ‘Vruchtbare Halve Maan (Midden-Oosten),’
Indusvallei, Nijldal, China en Nieuw-Guinea. Vervolgens de tweede golf
tussen 5.000 en 1000 v.Chr. in: Europa, Ethiopië, West-Afrika, Zuidelijk
Afrika, Zuidoost-Azië, Noord-Amerika, Zuid-Amerika. Akkerbouw ontstaat
met name op bepaalde plekken waar grote rivieren zich bevinden met die
water aandragen en nog belangrijker: vruchtbaar slib. In de oude wereld
zijn/waren dit Nijl, Niger, Eufraat, Tigris, Indus, Ganges, Jangtse, Gele
Rivier, Amoe Darya (Centraal-Azië).
Civilizatiecentra van de oude wereld: Griekse beschaving, nabije Oosten,
Nijlvallei, Indusgebied(huidig Pakistan), Ganges en China. 2 mogelijkheden
voor akkerbouw: hetzij de aanwezigheid van rivieren en irrigatie, hetzij
voldoende neerslag. Vaak werd de centrale plek van de steden als een
soort heiligdom beschouwd. Via religie wordt verbinding gevonden in
identiteit tussen bewoners van steden in de Oude Wereld waar de hele
sociale organisatie ook vaak om draait. Voorbeeld: Çatal Höyük, ca. 7000
v.C.
Een oude theorie die nog steeds bestaat is dat de eerste complexe
samenlevingen zijn ontstaan door de noodzaak om irrigatie te coördineren.
Hierdoor zijn uit de landbouw (vermoedelijk) ook tempels en hiërarchische
samenlevingen ontstaan. Een alternatieve, concurrerende theorie zegt
echter dat georganiseerde religie niet het gevolg is van het ontstaan van
sedentaire samenlevingen, maar dat deze eraan voorafgaat, of terwijl:
eerst ontstaat er religie, en daarna en daarnaast ontstaan er sedentaire
,samenlevingen. Voorbeeld van een prehistorische tempel is de ‘Göbekli
Tepe’ tepe=heuvel in het Turks, uit 9.000 v.C., waarmee het de oudste
bekende monumentale tempel ter wereld, wat millennia ouder is dan de
eerste stadstaten, wat de alternatieve theorie versterkt dat tempels zijn
ontstaan voor het ontstaan van akkerbouw en steden. Vermoed wordt dat
hier veel nomaden en jagers en verzamelaars hier bij elkaar kwamen en
ook samenwerkten om deze tempels te bouwen. Let op: Dit is slechts een
theorie.
Vroege steden in bijvoorbeeld het Halve Maangebied (Mesopotamië,
stroomgebied Eufraat, Tigris) werden ook vaak ommuurd, wat aantoont
dat er ook destijds al noodzaak was tot verdediging en dat oorlogsvoering
een niet onbekend fenomeen was. Veel steden heetten iets met ‘Tell’ voor
de naam, wat heuvel betekent. Steden werden niet gebouwd op heuvels,
maar omdat ze zo oud zijn tegenwoordig worden ze steeds hoger, omdat
er op de oude nederzettingen weer nieuwe gebouwen worden gebouwd.
Steden hadden soms ook eigen goden die dan een eigen tempel of ander
heilig gebouw hadden in het hart van een stad. In de tempel in steden
zoals de tempelpiramide in Babylon werden rituelen uitgevoerd door
mensen die samenkwamen. De eerste staten, zoals faraonisch Egypte en
Mesopotamië ontwikkelen: staatsinstellingen (monarchie), schrift (t.b.v.
administratie), gecodificeerde wetgeving, literatuur (poëzie), kunst,
architectuur, filosofie, wetenschap en natuurlijk ingewikkelde
mythologische en religieuze systemen.
1.3: Wereldrijken (Imperia)
Stadstaten en imperia waren de twee staatsvormen. Een imperium is een
groot rijk, een soort staat waar andere staten onder vallen. Imperia
hebben vaak ook een universalistische ideologie, wat inhoudt dat ze uit
zijn op de wereldheerschappij. Later in de geschiedenis zullen imperia ook
bestaan uit verschillende bij elkaar gevoegde staten onder één god, maar
de oude beschaving van het nabije oosten was polytheïstisch en hier
probeerde een imperium om andere staten aan zich en daarmee ook aan
hun goden te onderwerpen.
In de Mesopotamische wereld en in het oude Egypte wordt ook voor het
eerst op grote schaal georganiseerd oorlog gevoerd. De motieven voor
oorlogvoering kunnen divers zijn. Men vecht in eerste instantie vooral met
elkaar om buit te maken of om de goden te begunstigen, maar na verloop
der tijd vooral om permanent gebied te veroveren. Een bekende theorie
zegt dat een gebrek aan grondstoffen in Mesopotamië en Egypte de sterke
staten aanspoort tot handel, maar ook tot militaire ‘raids’ en uiteindelijk
ook territoriale expansie. De eerste imperia zijn supra(=boven) nationale
staten gebaseerd op militaire expansie en gekenmerkt door politiek-
bestuurlijke, culturele en religieuze pluriformiteit. De Mesopotamische
koning waarvan wordt gezegd dat hij het eerste imperium creëerde was
het Rijk van Sargon van Akkad (r. ca. 2334-2284 v.C.) Grote monumentale
konden alleen worden gebouwd door een sterke, grote monarchie. Het
Egyptische Nieuwe Rijk (ca. 1550-1050 v.C.) domineerde Oost Afrika en de
Levant onder de krijgshaftiger farao’s van de 19e Dynastie. De eerste
imperia ontwikkelen universalistische ideologieën waarbij de goden van de
overwinnaar als goden als het ware werden opgelegd aan de bewoners
, van de nieuw veroverde gebieden. Het nieuw-Assyrische Rijk, ca. 900-600
v.C. was het eerste grote rijk, dat zich richtte op permanente territoriale
expansie. Hun koningen pretendeerden wereldheersers te zijn, die hun
overwinningen op gruwelijke wijze afbeeldden, ook om eventuele
opstandelingen angst aan te jagen. Dit werkte tot op zekere hoogte, maar
uiteindelijk keerde dit terreurbeleid zich tegen de koningen, aangezien dit
niet een heel permanent beleid is om opstand te onderdrukken. Alle
imperia in de hele geschiedenis pretenderen vrij standaard dat ze oorlog
voeren teneinde (=met als doel) de wereldvrede te bewerkstelligen. Één
van de meest succesvolle rijken uit de Oudheid (samen met het Romeinse
rijk, het nieuw-Perzische Rijk en het Han rijk) is Het Perzische Rijk (ca. 550-
350 v.C.). Dit Perzische Rijk richt zich meer op vrede, welvaart,
vruchtbaarheid en voorspoed voor het succesvolle voortbestaan van het
Rijk. Het Perzische Rijk staat ook bekend als het allereerste ‘wereldrijk’ dat
ooit bestaan heeft. Het concept ‘grenzen’ bestaat nog niet in dit imperium,
mede omdat zulke imperia pretenderen de hele wereld onder hun controle
te hebben. Het geweld vindt in dit rijk vaak plaats bij de periferie van het
rijk, dus in de uithoeken. Het Perzische rijk wordt gesticht door Kuros/Cyrus
de Grote, en verovert vanuit de landstreek Pārsa/Persis in het zuidwesten
van het huidige Iran gebied. Cyrus verovert in 546 v.C. Anatolië en in 540
v.C. Babylon en zijn zoon Kambyses verovert in 525 v.C. Egypte. Na een
staatsgreep van Darius I komt er een nieuwe dynastie aan de macht die
het Perzische Rijk bestuurt, de dynastie der Archaemeniden. De
belangrijkste bronnen over de geschiedenis van het Perzische rijk zijn
vanuit geschriften geschreven door Grieken, die veelal in oorlog waren
met de Perziërs. Een overblijfsel van het Perzische rijk is de Behistun
inscriptie waar koning Darius in staat afgebeeld. De Behistuninscriptie
heeft ertoe geleid dat het oude Perzische spijkerschrift in de 19de eeuw is
ontcijferd. De Perzische keizer, net als andere keizers van imperia in het
Oude Nabije Oosten, gebruikte het winnen van oorlogen om te
demonstreren dat de goden achter hem stonden. Er wordt ook in de
inscripties benadrukt dat de koning heerst over vele landen en daarmee
wordt weggelaten dat deze landen nog steeds niet de hele wereld
omvatten. Persepolis, een ceremonieel en politiek centrum van
machtspresentatie van het Perzische rijk, centrum van redistributie en
onderhandeling over machtsverhoudingen. Deze onderhandelingen
konden ook met de koning worden gedaan. Overal zijn bij dit soort
paleiscentra allerlei mooie inscripties en tributen te zien om de macht en
‘wereldheerschappij’ van de koning te demonstreren door bijvoorbeeld
volken van over de hele wereld af te beelden die naar het centrum van het
rijk komen om de koning waardevolle geschenken te brengen.
Aantekeningen Een Kennismaking met de oude wereld, p.17-84:
De zaaiploeg droeg in Mesopotamië erg bij aan de hogere
landbouwopbrengsten, evenals de irrigatielandbouw, die aanzienlijk
Geschiedenis van de Oudheid
Het Oude Nabije Oosten - Aantekeningen Week 1
Introductie in de geschiedenis van de oudheid: Het Oude
Nabije Oosten
Hoorcollege Week 1 (Online):
In de hoorcolleges bij dit vak komen steeds 2 zaken aan de orde: 1. De
hoofdlijnen en chronologie van belangrijke ontwikkelingen 2. Een
belangrijk thema of debat, vaak n.a.v. een kwestie uit de actualiteit.
1.1: Wat is Oude Geschiedenis?
Is een vorm van wereldgeschiedenis, vanwege enorm geografisch gebied
wat binnen oude geschiedenis valt, en heeft nadrukkelijk geen Europees
perspectief, maar eerder mediterraans of (midden-)Oosters perspectief,
met als geografische afbakening: Afro-Eurazië. Oude Geschiedenis beslaat
ook een enorme tijdsperiode van ca. 3000 v.Chr. (introductie van het
schrift) tot ca. 650 n.C. wanneer Arabische veroveringen in 1 klap een
einde maken aan het Romeinse én het nieuw-Perzische Rijk. Alles voor
3000 v.Chr. is prehistorie. In Utrecht beperkt het onderzoek naar Oude
Geschiedenis zich met name rond 500 v.Chr. tot 500 n.C.
Centraalstaande thematiek (o.m.): Migratie, religie, steden, imperialisme,
grenzen en cultuurcontact.
Gebied dat wordt behandeld: Met name Oostelijke helft Middellandse
Zeegebied, Midden-Oosten, Noord(oost)-Afrika en Perzië met als oostgrens
ongeveer Afghanistan.
Waarom is oude geschiedenis belangrijk?
Culturele fundament onder moderne samenlevingen. In de Oudheid
ontstaan de eerste complexe samenlevingen, met steden en imperia. In de
oudheid ontstaat directe Afro-Euraziatische connectiviteit en
cultuurcontact, waarmee men eigenlijk ook kan zeggen dat ‘globalisering’
in de Oudheid ontstaat, ook al is dit nog niet over de hele wereld. Ontstaan
grote godsdienstige systemem: Confucianisme, Hindoeïsme, Boeddhisme,
Judaïsme, Christendom en Islam. Ook voeren veel landen in de wereld hun
nationale identiteit terug uit de Oudheid, zoals: Griekenland, Ierland, China
en Syrië. De oudheid bestudeert ook andere thema’s die ook voor latere
periodes én het heden belangrijk zijn: globalisering, migratie, culturele
uitwisseling, gender, community, imperialisme en politieke systemen,
religie, staatsvormingsprocessen, internationale betrekkingen, macht en
ideologie.
Hoe onderscheidt oude geschiedenis zich van (de meeste) andere
historische disciplines?
Door het hanteren van een niet-westers perspectief op de geschiedenis,
door ook aandacht te hebben voor grotere lijnen in de geschiedenis en ook
grote geografische verbanden. Door multidisciplinariteit= de integratie
binnen één vakgebied van culturele, politieke, sociale en economische
geschiedenis.
,Verder ook nog door het gebruik van sociale en antropologische theorie en
door het geïntegreerd gebruik van archeologische, iconografische én
tekstuele bronnen (mede vanwege het gebrek aan tekstuele bronnen uit
de Oudheid)
1.2: Steden en stedelijke cultuur
Voorwaarde voor ontwikkelen en ontstaan van steden is een agrarisch
surplus, wat specialisatie van ambachten mogelijk maakt en daarmee
‘sedentaire cultuur.’ Er wordt gedacht dat de eerste akkerbouw wordt
ontwikkeld rond 10.000 v.C., dit wordt de neolithische revolutie genoemd,
de revolutie van de late steentijd. De plek van de eerste akkerbouw wordt
gedacht als Mesopotamïe (Oost-Turkije, Noord-Irak, West-Iran) waar van
nature bepaalde graansoorten voorkomen die meegenomen kunnen
worden en zelf geplant kunnen worden zodat men op één plek kan blijven
wonen. Vanuit de bergen waar deze granen van nature voorkwamen, zijn
deze granen vervolgens naar de valleien in de omgeving gebracht en
ondanks het gebrek aan regen kon er middels rivieren en irrigatie alsnog
water aangeleverd worden waardoor er een surplus aan voedsel geteeld
kon worden. Rond 6000-5000 v.C. uitvinding van lastdieren en 4000-3000
v.C. de door lastdieren getrokken ploeg. Vervolgens verspreidde de
akkerbouw en als gevolg daarvan het ontstaan van complexe
samenlevingen, steden en het schrift. Vroeger werd door historici gedacht
dat akkerbouw vanuit Irak werd verspreid, maar tegenwoordig is de
consensus dat het weliswaar verspreidde, maar dat daarnaast ook op
andere plekken dit soort zaken zelfstandig zijn ontstaan, zoals in de beide
Amerika’s en Nieuw-Guinea, in 2 verschillende golven: De eerste golf in de
periode 10.000-5.000 v.C.: ‘Vruchtbare Halve Maan (Midden-Oosten),’
Indusvallei, Nijldal, China en Nieuw-Guinea. Vervolgens de tweede golf
tussen 5.000 en 1000 v.Chr. in: Europa, Ethiopië, West-Afrika, Zuidelijk
Afrika, Zuidoost-Azië, Noord-Amerika, Zuid-Amerika. Akkerbouw ontstaat
met name op bepaalde plekken waar grote rivieren zich bevinden met die
water aandragen en nog belangrijker: vruchtbaar slib. In de oude wereld
zijn/waren dit Nijl, Niger, Eufraat, Tigris, Indus, Ganges, Jangtse, Gele
Rivier, Amoe Darya (Centraal-Azië).
Civilizatiecentra van de oude wereld: Griekse beschaving, nabije Oosten,
Nijlvallei, Indusgebied(huidig Pakistan), Ganges en China. 2 mogelijkheden
voor akkerbouw: hetzij de aanwezigheid van rivieren en irrigatie, hetzij
voldoende neerslag. Vaak werd de centrale plek van de steden als een
soort heiligdom beschouwd. Via religie wordt verbinding gevonden in
identiteit tussen bewoners van steden in de Oude Wereld waar de hele
sociale organisatie ook vaak om draait. Voorbeeld: Çatal Höyük, ca. 7000
v.C.
Een oude theorie die nog steeds bestaat is dat de eerste complexe
samenlevingen zijn ontstaan door de noodzaak om irrigatie te coördineren.
Hierdoor zijn uit de landbouw (vermoedelijk) ook tempels en hiërarchische
samenlevingen ontstaan. Een alternatieve, concurrerende theorie zegt
echter dat georganiseerde religie niet het gevolg is van het ontstaan van
sedentaire samenlevingen, maar dat deze eraan voorafgaat, of terwijl:
eerst ontstaat er religie, en daarna en daarnaast ontstaan er sedentaire
,samenlevingen. Voorbeeld van een prehistorische tempel is de ‘Göbekli
Tepe’ tepe=heuvel in het Turks, uit 9.000 v.C., waarmee het de oudste
bekende monumentale tempel ter wereld, wat millennia ouder is dan de
eerste stadstaten, wat de alternatieve theorie versterkt dat tempels zijn
ontstaan voor het ontstaan van akkerbouw en steden. Vermoed wordt dat
hier veel nomaden en jagers en verzamelaars hier bij elkaar kwamen en
ook samenwerkten om deze tempels te bouwen. Let op: Dit is slechts een
theorie.
Vroege steden in bijvoorbeeld het Halve Maangebied (Mesopotamië,
stroomgebied Eufraat, Tigris) werden ook vaak ommuurd, wat aantoont
dat er ook destijds al noodzaak was tot verdediging en dat oorlogsvoering
een niet onbekend fenomeen was. Veel steden heetten iets met ‘Tell’ voor
de naam, wat heuvel betekent. Steden werden niet gebouwd op heuvels,
maar omdat ze zo oud zijn tegenwoordig worden ze steeds hoger, omdat
er op de oude nederzettingen weer nieuwe gebouwen worden gebouwd.
Steden hadden soms ook eigen goden die dan een eigen tempel of ander
heilig gebouw hadden in het hart van een stad. In de tempel in steden
zoals de tempelpiramide in Babylon werden rituelen uitgevoerd door
mensen die samenkwamen. De eerste staten, zoals faraonisch Egypte en
Mesopotamië ontwikkelen: staatsinstellingen (monarchie), schrift (t.b.v.
administratie), gecodificeerde wetgeving, literatuur (poëzie), kunst,
architectuur, filosofie, wetenschap en natuurlijk ingewikkelde
mythologische en religieuze systemen.
1.3: Wereldrijken (Imperia)
Stadstaten en imperia waren de twee staatsvormen. Een imperium is een
groot rijk, een soort staat waar andere staten onder vallen. Imperia
hebben vaak ook een universalistische ideologie, wat inhoudt dat ze uit
zijn op de wereldheerschappij. Later in de geschiedenis zullen imperia ook
bestaan uit verschillende bij elkaar gevoegde staten onder één god, maar
de oude beschaving van het nabije oosten was polytheïstisch en hier
probeerde een imperium om andere staten aan zich en daarmee ook aan
hun goden te onderwerpen.
In de Mesopotamische wereld en in het oude Egypte wordt ook voor het
eerst op grote schaal georganiseerd oorlog gevoerd. De motieven voor
oorlogvoering kunnen divers zijn. Men vecht in eerste instantie vooral met
elkaar om buit te maken of om de goden te begunstigen, maar na verloop
der tijd vooral om permanent gebied te veroveren. Een bekende theorie
zegt dat een gebrek aan grondstoffen in Mesopotamië en Egypte de sterke
staten aanspoort tot handel, maar ook tot militaire ‘raids’ en uiteindelijk
ook territoriale expansie. De eerste imperia zijn supra(=boven) nationale
staten gebaseerd op militaire expansie en gekenmerkt door politiek-
bestuurlijke, culturele en religieuze pluriformiteit. De Mesopotamische
koning waarvan wordt gezegd dat hij het eerste imperium creëerde was
het Rijk van Sargon van Akkad (r. ca. 2334-2284 v.C.) Grote monumentale
konden alleen worden gebouwd door een sterke, grote monarchie. Het
Egyptische Nieuwe Rijk (ca. 1550-1050 v.C.) domineerde Oost Afrika en de
Levant onder de krijgshaftiger farao’s van de 19e Dynastie. De eerste
imperia ontwikkelen universalistische ideologieën waarbij de goden van de
overwinnaar als goden als het ware werden opgelegd aan de bewoners
, van de nieuw veroverde gebieden. Het nieuw-Assyrische Rijk, ca. 900-600
v.C. was het eerste grote rijk, dat zich richtte op permanente territoriale
expansie. Hun koningen pretendeerden wereldheersers te zijn, die hun
overwinningen op gruwelijke wijze afbeeldden, ook om eventuele
opstandelingen angst aan te jagen. Dit werkte tot op zekere hoogte, maar
uiteindelijk keerde dit terreurbeleid zich tegen de koningen, aangezien dit
niet een heel permanent beleid is om opstand te onderdrukken. Alle
imperia in de hele geschiedenis pretenderen vrij standaard dat ze oorlog
voeren teneinde (=met als doel) de wereldvrede te bewerkstelligen. Één
van de meest succesvolle rijken uit de Oudheid (samen met het Romeinse
rijk, het nieuw-Perzische Rijk en het Han rijk) is Het Perzische Rijk (ca. 550-
350 v.C.). Dit Perzische Rijk richt zich meer op vrede, welvaart,
vruchtbaarheid en voorspoed voor het succesvolle voortbestaan van het
Rijk. Het Perzische Rijk staat ook bekend als het allereerste ‘wereldrijk’ dat
ooit bestaan heeft. Het concept ‘grenzen’ bestaat nog niet in dit imperium,
mede omdat zulke imperia pretenderen de hele wereld onder hun controle
te hebben. Het geweld vindt in dit rijk vaak plaats bij de periferie van het
rijk, dus in de uithoeken. Het Perzische rijk wordt gesticht door Kuros/Cyrus
de Grote, en verovert vanuit de landstreek Pārsa/Persis in het zuidwesten
van het huidige Iran gebied. Cyrus verovert in 546 v.C. Anatolië en in 540
v.C. Babylon en zijn zoon Kambyses verovert in 525 v.C. Egypte. Na een
staatsgreep van Darius I komt er een nieuwe dynastie aan de macht die
het Perzische Rijk bestuurt, de dynastie der Archaemeniden. De
belangrijkste bronnen over de geschiedenis van het Perzische rijk zijn
vanuit geschriften geschreven door Grieken, die veelal in oorlog waren
met de Perziërs. Een overblijfsel van het Perzische rijk is de Behistun
inscriptie waar koning Darius in staat afgebeeld. De Behistuninscriptie
heeft ertoe geleid dat het oude Perzische spijkerschrift in de 19de eeuw is
ontcijferd. De Perzische keizer, net als andere keizers van imperia in het
Oude Nabije Oosten, gebruikte het winnen van oorlogen om te
demonstreren dat de goden achter hem stonden. Er wordt ook in de
inscripties benadrukt dat de koning heerst over vele landen en daarmee
wordt weggelaten dat deze landen nog steeds niet de hele wereld
omvatten. Persepolis, een ceremonieel en politiek centrum van
machtspresentatie van het Perzische rijk, centrum van redistributie en
onderhandeling over machtsverhoudingen. Deze onderhandelingen
konden ook met de koning worden gedaan. Overal zijn bij dit soort
paleiscentra allerlei mooie inscripties en tributen te zien om de macht en
‘wereldheerschappij’ van de koning te demonstreren door bijvoorbeeld
volken van over de hele wereld af te beelden die naar het centrum van het
rijk komen om de koning waardevolle geschenken te brengen.
Aantekeningen Een Kennismaking met de oude wereld, p.17-84:
De zaaiploeg droeg in Mesopotamië erg bij aan de hogere
landbouwopbrengsten, evenals de irrigatielandbouw, die aanzienlijk
