Case study 4
‘Slaapproblemen bij patiënten in het ziekenhuis’
Overgenomen uit: https://www.martiniziekenhuis.nl/media/oy4n3mvf/beter-slapen-martini-
ziekenhuis_thumbnail.png?
anchor=center&mode=crop&width=900&height=507&quality=80&token=nuSJ5RQNlQ (1).
Naam:
Studentnummer:
Groep van de student:
Naam van de examinator: Kris Laan & Marlies Arkesteijn
Naam van het studieonderdeel: KLRE-case study afstuderen
Studiegidsnummer: 4523AFSCOP
Het aantal woorden dat de opdrachtuitwerking bevat (exclusief titelblad, Tabellen,
inhoudsopgave, bronnenlijst): 3434
Datum dat het product ingeleverd wordt: 29 april ’25
1
*Hans is een fictieve naam
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................ 3
Gevalsbeschrijving.........................................................................................4
Voorgeschiedenis............................................................................................................ 4
Pathofysiologie............................................................................................................... 4
ICF-model........................................................................................................................ 5
Ethisch/juridisch aspect.................................................................................................. 5
Verpleegkundige diagnose & multidisciplinaire gezondheidsproblemen.........................6
Huidig beleid en betrokken disciplines............................................................................7
Gezondheidsprobleem....................................................................................8
Het centrale gezondheidsprobleem in deze casus is een verstoord
slaapritme met ernstige inslaapproblemen en frequent nachtelijk ontwaken.
Deze slaapproblemen hebben een directe negatieve impact op zowel de
lichamelijke als psychische gesteldheid van Hans. Chronisch slaaptekort leidt
tot een verhoogde perceptie van pijn, doordat het de pijndrempel verlaagt en
het herstel van weefsel vertraagt (3). Bij Hans is dit zichtbaar in een vicieuze
cirkel: slechte nachtrust verergert zijn onrust en angst, wat op zijn beurt de
slaapkwaliteit verder aantast.........................................................................8
Methode........................................................................................................ 9
Literatuurstudie.............................................................................................................. 9
Verdieping..................................................................................................... 9
Literatuurstudie.............................................................................................................. 9
Praktijkonderzoek......................................................................................................... 12
Bespreking.................................................................................................. 13
Effect:........................................................................................................................... 13
Bewijs:.......................................................................................................................... 13
De systematische review van Acharya et al., (10) rapporteert dat
ademhalingsoefeningen in 35 van de 59 studies een significante verbetering in
slaapkwaliteit gaven (SMD -0.3 tot -1.1). Het gemiddelde verschil in slaapduur bedroeg
~20 minuten (p < 0.05), wat klinisch relevant is. Het bewijs komt voornamelijk uit
RCT’s, hoewel variatie in methodologie en gebruik van subjectieve meetinstrumenten
de interne validiteit licht beperken (10)........................................................................13
Aangrijpingspunt:.......................................................................................................... 13
Haalbaarheid:............................................................................................................... 13
Aanvaardbaarheid:....................................................................................................... 14
Uit het praktijkonderzoek blijkt dat zowel Hans als zijn partner positief staan tegenover
eenvoudige, ontspanningsgerichte interventies. Hans ervaart stress rondom medische
handelingen, maar voelt zich gerustgesteld door rustige ademhalingsoefeningen.
Aromatherapie ziet hij als niet-invasief en prettig, mits subtiel toegepast. De
verpleegkundige ziet beide interventies als haalbaar en passend binnen de bestaande
zorgstructuur................................................................................................................ 14
Therapeutisch besluit................................................................................................... 14
2
*Hans is een fictieve naam
, Discussie:.................................................................................................... 14
Conclusie:.................................................................................................... 14
Aanbeveling................................................................................................. 14
Bronnenlijst:................................................................................................ 15
Inleiding
Hans* is een 69-jarige man die in Nederland woont en opgenomen werd in het ziekenhuis
vanwege een adenoom op de papil van Vater. Hiervoor onderging hij een duodenum- en
pancreas-sparende Whipple-operatie, waarbij delen van de alvleesklier, twaalfvingerige darm
en galwegen zijn verwijderd. Zijn postoperatief herstel werd gecompliceerd door een
duodenumperforatie, wat leidde tot een aanvullende operatie. Deze medische complicaties
hebben geresulteerd in een langdurig en complex herstelproces.
Naast fysieke complicaties spelen ook psychische factoren een belangrijke rol in het verloop
van Hans zijn herstel. Hij ervaart ernstige slaapproblemen, die niet alleen te wijten zijn aan
postoperatieve pijn en omgevingsfactoren zoals ziekenhuisgeluiden. Tegelijkertijd
ontwikkelde hij klachten van (doods)angst, waardoor hij in een vicieuze cirkel terechtkwam
van verhoogde alertheid, slapeloosheid en psychische uitputting.
Vanuit een differentiaaldiagnose wordt ook gedacht aan een beginnend delier. Daarom wordt
preventief de Delirium Observatie Screening Schaal (DOSS) bijgehouden om veranderingen
in bewustzijn en aandacht vroegtijdig te signaleren. Op dit moment wordt een combinatie van
medicamenteuze en niet-medicamenteuze interventies toegepast. Hans krijgt onder andere
quetiapine en lorazepam, volgt een dagschema en heeft oordoppen in. Toch blijft de
slaapkwaliteit wisselend en houdt hij klachten van onrust en hallucinaties.
Deze casus brengt een belangrijke therapeutische onzekerheid aan het licht: de
standaardzorg biedt onvoldoende houvast in het verbeteren van de slaapkwaliteit bij
patiënten met een combinatie van lichamelijke en psychische kwetsbaarheid. Daarom wordt
in deze case study de volgende vraag onderzocht:
“Welke niet-medicamenteuze verpleegkundige interventies zijn het meest geschikt om de
slaapkwaliteit te verbeteren bij postoperatieve ziekenhuispatiënten met een complexe
combinatie van somatische en psychische complicaties?”
3
*Hans is een fictieve naam
‘Slaapproblemen bij patiënten in het ziekenhuis’
Overgenomen uit: https://www.martiniziekenhuis.nl/media/oy4n3mvf/beter-slapen-martini-
ziekenhuis_thumbnail.png?
anchor=center&mode=crop&width=900&height=507&quality=80&token=nuSJ5RQNlQ (1).
Naam:
Studentnummer:
Groep van de student:
Naam van de examinator: Kris Laan & Marlies Arkesteijn
Naam van het studieonderdeel: KLRE-case study afstuderen
Studiegidsnummer: 4523AFSCOP
Het aantal woorden dat de opdrachtuitwerking bevat (exclusief titelblad, Tabellen,
inhoudsopgave, bronnenlijst): 3434
Datum dat het product ingeleverd wordt: 29 april ’25
1
*Hans is een fictieve naam
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................ 3
Gevalsbeschrijving.........................................................................................4
Voorgeschiedenis............................................................................................................ 4
Pathofysiologie............................................................................................................... 4
ICF-model........................................................................................................................ 5
Ethisch/juridisch aspect.................................................................................................. 5
Verpleegkundige diagnose & multidisciplinaire gezondheidsproblemen.........................6
Huidig beleid en betrokken disciplines............................................................................7
Gezondheidsprobleem....................................................................................8
Het centrale gezondheidsprobleem in deze casus is een verstoord
slaapritme met ernstige inslaapproblemen en frequent nachtelijk ontwaken.
Deze slaapproblemen hebben een directe negatieve impact op zowel de
lichamelijke als psychische gesteldheid van Hans. Chronisch slaaptekort leidt
tot een verhoogde perceptie van pijn, doordat het de pijndrempel verlaagt en
het herstel van weefsel vertraagt (3). Bij Hans is dit zichtbaar in een vicieuze
cirkel: slechte nachtrust verergert zijn onrust en angst, wat op zijn beurt de
slaapkwaliteit verder aantast.........................................................................8
Methode........................................................................................................ 9
Literatuurstudie.............................................................................................................. 9
Verdieping..................................................................................................... 9
Literatuurstudie.............................................................................................................. 9
Praktijkonderzoek......................................................................................................... 12
Bespreking.................................................................................................. 13
Effect:........................................................................................................................... 13
Bewijs:.......................................................................................................................... 13
De systematische review van Acharya et al., (10) rapporteert dat
ademhalingsoefeningen in 35 van de 59 studies een significante verbetering in
slaapkwaliteit gaven (SMD -0.3 tot -1.1). Het gemiddelde verschil in slaapduur bedroeg
~20 minuten (p < 0.05), wat klinisch relevant is. Het bewijs komt voornamelijk uit
RCT’s, hoewel variatie in methodologie en gebruik van subjectieve meetinstrumenten
de interne validiteit licht beperken (10)........................................................................13
Aangrijpingspunt:.......................................................................................................... 13
Haalbaarheid:............................................................................................................... 13
Aanvaardbaarheid:....................................................................................................... 14
Uit het praktijkonderzoek blijkt dat zowel Hans als zijn partner positief staan tegenover
eenvoudige, ontspanningsgerichte interventies. Hans ervaart stress rondom medische
handelingen, maar voelt zich gerustgesteld door rustige ademhalingsoefeningen.
Aromatherapie ziet hij als niet-invasief en prettig, mits subtiel toegepast. De
verpleegkundige ziet beide interventies als haalbaar en passend binnen de bestaande
zorgstructuur................................................................................................................ 14
Therapeutisch besluit................................................................................................... 14
2
*Hans is een fictieve naam
, Discussie:.................................................................................................... 14
Conclusie:.................................................................................................... 14
Aanbeveling................................................................................................. 14
Bronnenlijst:................................................................................................ 15
Inleiding
Hans* is een 69-jarige man die in Nederland woont en opgenomen werd in het ziekenhuis
vanwege een adenoom op de papil van Vater. Hiervoor onderging hij een duodenum- en
pancreas-sparende Whipple-operatie, waarbij delen van de alvleesklier, twaalfvingerige darm
en galwegen zijn verwijderd. Zijn postoperatief herstel werd gecompliceerd door een
duodenumperforatie, wat leidde tot een aanvullende operatie. Deze medische complicaties
hebben geresulteerd in een langdurig en complex herstelproces.
Naast fysieke complicaties spelen ook psychische factoren een belangrijke rol in het verloop
van Hans zijn herstel. Hij ervaart ernstige slaapproblemen, die niet alleen te wijten zijn aan
postoperatieve pijn en omgevingsfactoren zoals ziekenhuisgeluiden. Tegelijkertijd
ontwikkelde hij klachten van (doods)angst, waardoor hij in een vicieuze cirkel terechtkwam
van verhoogde alertheid, slapeloosheid en psychische uitputting.
Vanuit een differentiaaldiagnose wordt ook gedacht aan een beginnend delier. Daarom wordt
preventief de Delirium Observatie Screening Schaal (DOSS) bijgehouden om veranderingen
in bewustzijn en aandacht vroegtijdig te signaleren. Op dit moment wordt een combinatie van
medicamenteuze en niet-medicamenteuze interventies toegepast. Hans krijgt onder andere
quetiapine en lorazepam, volgt een dagschema en heeft oordoppen in. Toch blijft de
slaapkwaliteit wisselend en houdt hij klachten van onrust en hallucinaties.
Deze casus brengt een belangrijke therapeutische onzekerheid aan het licht: de
standaardzorg biedt onvoldoende houvast in het verbeteren van de slaapkwaliteit bij
patiënten met een combinatie van lichamelijke en psychische kwetsbaarheid. Daarom wordt
in deze case study de volgende vraag onderzocht:
“Welke niet-medicamenteuze verpleegkundige interventies zijn het meest geschikt om de
slaapkwaliteit te verbeteren bij postoperatieve ziekenhuispatiënten met een complexe
combinatie van somatische en psychische complicaties?”
3
*Hans is een fictieve naam
