12/11/25, 5:05 PM Hoofdstuk 4 : Macht in weinig handen
Hoofdstuk 4 : Macht in weinig handen
Studie v. elites = studie v. macht, en dus ook
sml
→ Macht = ongelijk verdeeld → ‘Who governs?
Who rules’
Doel v. elitestudies : machtstructuur v. sml
onderzoeken
veel verschillende omschrijvingen en
definities: vaag en complex met
4.1.1 studie van elites negatieve associatie
gevoelig (ongelijke machtsverdeling)
“Elite” niet enkel politiek (modellen,
sporters, …)
geen monoliet
Niet tegengesteld aan democratie →
Alle burgers gelijke kans op toetreding
bij politieke elite
Elite kan niet zonder niet-elite
Elite ≠ representatief vd werkelijkheid
In democratie = ied. gelijke kansen om
tot politieke elite toe te treden
→ In werkelijkheid niet het geval
Toch politieke elites niet altijd problematisch:
→ door arbeidsverdeling id sml ontstaan veel
verschillende maatschappelijke
deelgebieden met eigen deelelite, → aantal
4.1.2 Politieke elites niet per se problematisch beleidmakers groot, concentratie op
relevantste
→ !! Macht v. een politieke elite niet
overschatten : altijd concurrentie v. niet-
verkozenen wnr het ging om verdeling pol.
macht!!
→. Media als 4e macht : controleren/beperken
de macht v. politieke elite
https://knowt.com/flashcards/513992dd-cd4e-4fcd-abe7-6b10ca9108db 1/17
,12/11/25, 5:05 PM Hoofdstuk 4 : Macht in weinig handen
Neocorporatisch
particratische
federale
Pacificatiedemocratie
4.1.3 België als elitair politiek systeem => veel macht in weinig handen; moeilijk te
definiëren; te vinden in veel domeinen, ook
politiek; niet tegengesteld aan democratie
Verschillende breuklijnen => Management
nodig → elite = partijvoorzitters + aantal
ministers
1. Oorsprong (NK)
4.2 Elite : oorsprong, beschrijving, criteria & 2. Beschrijving : Best presterende;
onderzoek Relaties tuss. elite & niet-elite
3. Criteria : Meisel = 3 C’s + 4e
4. Onderzoek
Elite = negatieve connotatie
→ courant begrip = duikt in veel contexten op
Elk maatschappelijk segment heeft
4.2.2 Beschrijving (Best presterende) eigen elite → sportelite, modellenelite,
politici elite
==> groep v. mensen die in bepaald domein
het beste presteren
Syntheseomschrijving : Elite is min of meer
samenhangende & stabiele groep mensen
4.2.2 Beschrijving (Relaties tuss. elite en niet- die meer dan een maatschappelijke
elite) vormgeving,
die dus een disproportioneel groot deel vd
macht in een sml beschikt om die sml bindende
beslissingen te nemen
4.2.3 Criteria (Meisel) Elite = groep v. mensen met
gemeenschappelijke kenmerken die in staat is
macht uit te oefenen op anderen
Sprake v. elite als groep voldoet aan 4 C’s
→ Meisel : 3 C’s + 4e :
1) Consciousness (eigen identiteit en
belangen)
2) Coherence (samenhang)
https://knowt.com/flashcards/513992dd-cd4e-4fcd-abe7-6b10ca9108db 2/17
, 3) Conspiracy (wil tot gemeenschappelijk
12/11/25, 5:05 PM Hoofdstuk 4 : Macht in weinig handen
handelen)
4) + Continuity (stabiel)
==> lidmaatschap elite ≠ hoogste
machtposities (kunstelite)
→ Veel onderzoek sinds 2008 (mondiale
financiële crisis)
Putham: The comparative study of political
Elites (1976) : op zoek nr omschrijving v. elites,
hun interactie met sociale structuur, processen
v. elitevorming, opvattingen, …
4.2.4 Veel onderzoek over elites, minder ==> The Palgrave Handbook Of Political Elites
theorie (2008) : actueel overzicht van de literatuur
Hedendaags onderzoek meer
gedifferentieerd, verschuift van
biografische, demografische naar
impact
→ Verandering in theorieën : begrippen, visie
op macht, reikwijdte
Neo-elitisme vs. Demo-elitisme
Neo-elitisme : benadrukt autonome werking
en eigenbelang v. elites & beperkingen die hun
machtsconcentratie hebben op mogelijkheden
4.2.4 Veel onderzoek over elites, minder v. actoren
theorie(Neo-elitisme vs. Demo-elitisme) Demo-elitisme : benadrukt belang v. allianties
& wederkerigheid tuss. elites & niet-elites →
voorkomen v. Bottom-up (maatschappij →
politiek) & Top-downstromen (politiek →
maatschappij)
=> 3 belangrijkste benaderingen (pluralisme,
elitisme, (neo)corporatisme)
Who governs? :
4.3 Wie heerst? Iedereen, velen of sommigen 1. rule by all = pluralism
2. rule by the few = elitism
3. rule by the many = neo-corporatisme
4.3.2 Wie heerst? (Pluralisme) “Rule by All”
Groepen hebben gelijke kansen & de
staat heeft geen voorkeur:
https://knowt.com/flashcards/513992dd-cd4e-4fcd-abe7-6b10ca9108db 3/17
Hoofdstuk 4 : Macht in weinig handen
Studie v. elites = studie v. macht, en dus ook
sml
→ Macht = ongelijk verdeeld → ‘Who governs?
Who rules’
Doel v. elitestudies : machtstructuur v. sml
onderzoeken
veel verschillende omschrijvingen en
definities: vaag en complex met
4.1.1 studie van elites negatieve associatie
gevoelig (ongelijke machtsverdeling)
“Elite” niet enkel politiek (modellen,
sporters, …)
geen monoliet
Niet tegengesteld aan democratie →
Alle burgers gelijke kans op toetreding
bij politieke elite
Elite kan niet zonder niet-elite
Elite ≠ representatief vd werkelijkheid
In democratie = ied. gelijke kansen om
tot politieke elite toe te treden
→ In werkelijkheid niet het geval
Toch politieke elites niet altijd problematisch:
→ door arbeidsverdeling id sml ontstaan veel
verschillende maatschappelijke
deelgebieden met eigen deelelite, → aantal
4.1.2 Politieke elites niet per se problematisch beleidmakers groot, concentratie op
relevantste
→ !! Macht v. een politieke elite niet
overschatten : altijd concurrentie v. niet-
verkozenen wnr het ging om verdeling pol.
macht!!
→. Media als 4e macht : controleren/beperken
de macht v. politieke elite
https://knowt.com/flashcards/513992dd-cd4e-4fcd-abe7-6b10ca9108db 1/17
,12/11/25, 5:05 PM Hoofdstuk 4 : Macht in weinig handen
Neocorporatisch
particratische
federale
Pacificatiedemocratie
4.1.3 België als elitair politiek systeem => veel macht in weinig handen; moeilijk te
definiëren; te vinden in veel domeinen, ook
politiek; niet tegengesteld aan democratie
Verschillende breuklijnen => Management
nodig → elite = partijvoorzitters + aantal
ministers
1. Oorsprong (NK)
4.2 Elite : oorsprong, beschrijving, criteria & 2. Beschrijving : Best presterende;
onderzoek Relaties tuss. elite & niet-elite
3. Criteria : Meisel = 3 C’s + 4e
4. Onderzoek
Elite = negatieve connotatie
→ courant begrip = duikt in veel contexten op
Elk maatschappelijk segment heeft
4.2.2 Beschrijving (Best presterende) eigen elite → sportelite, modellenelite,
politici elite
==> groep v. mensen die in bepaald domein
het beste presteren
Syntheseomschrijving : Elite is min of meer
samenhangende & stabiele groep mensen
4.2.2 Beschrijving (Relaties tuss. elite en niet- die meer dan een maatschappelijke
elite) vormgeving,
die dus een disproportioneel groot deel vd
macht in een sml beschikt om die sml bindende
beslissingen te nemen
4.2.3 Criteria (Meisel) Elite = groep v. mensen met
gemeenschappelijke kenmerken die in staat is
macht uit te oefenen op anderen
Sprake v. elite als groep voldoet aan 4 C’s
→ Meisel : 3 C’s + 4e :
1) Consciousness (eigen identiteit en
belangen)
2) Coherence (samenhang)
https://knowt.com/flashcards/513992dd-cd4e-4fcd-abe7-6b10ca9108db 2/17
, 3) Conspiracy (wil tot gemeenschappelijk
12/11/25, 5:05 PM Hoofdstuk 4 : Macht in weinig handen
handelen)
4) + Continuity (stabiel)
==> lidmaatschap elite ≠ hoogste
machtposities (kunstelite)
→ Veel onderzoek sinds 2008 (mondiale
financiële crisis)
Putham: The comparative study of political
Elites (1976) : op zoek nr omschrijving v. elites,
hun interactie met sociale structuur, processen
v. elitevorming, opvattingen, …
4.2.4 Veel onderzoek over elites, minder ==> The Palgrave Handbook Of Political Elites
theorie (2008) : actueel overzicht van de literatuur
Hedendaags onderzoek meer
gedifferentieerd, verschuift van
biografische, demografische naar
impact
→ Verandering in theorieën : begrippen, visie
op macht, reikwijdte
Neo-elitisme vs. Demo-elitisme
Neo-elitisme : benadrukt autonome werking
en eigenbelang v. elites & beperkingen die hun
machtsconcentratie hebben op mogelijkheden
4.2.4 Veel onderzoek over elites, minder v. actoren
theorie(Neo-elitisme vs. Demo-elitisme) Demo-elitisme : benadrukt belang v. allianties
& wederkerigheid tuss. elites & niet-elites →
voorkomen v. Bottom-up (maatschappij →
politiek) & Top-downstromen (politiek →
maatschappij)
=> 3 belangrijkste benaderingen (pluralisme,
elitisme, (neo)corporatisme)
Who governs? :
4.3 Wie heerst? Iedereen, velen of sommigen 1. rule by all = pluralism
2. rule by the few = elitism
3. rule by the many = neo-corporatisme
4.3.2 Wie heerst? (Pluralisme) “Rule by All”
Groepen hebben gelijke kansen & de
staat heeft geen voorkeur:
https://knowt.com/flashcards/513992dd-cd4e-4fcd-abe7-6b10ca9108db 3/17
