Samenvatting weefsel deel 2
Inhoudsopgave
Samenvatting weefsel deel 2 ................................................................................................................................. 1
HC 16 Kraakbeen ............................................................................................................................................... 2
Functies van kraakbeen ................................................................................................................................. 2
Embryonale vorming en groei van kraakbeen ............................................................................................... 5
HC 17 bot ........................................................................................................................................................... 5
Embryonale vorming en groei van bot ............................................................................................................... 5
Opbouw van de groeischijf ............................................................................................................................ 8
Kenmerken van osteocyten ............................................................................................................................ 8
Botresorpie door osteoclasten ........................................................................................................................ 9
Appositionele botgroei .................................................................................................................................. 9
HC 18 volwassen bot ........................................................................................................................................ 10
Opbouw van pijpbeenderen ......................................................................................................................... 10
Vorming van een nieuw osteon ................................................................................................................... 11
HC 19 inleiding cel- en weefselkweek .............................................................................................................. 13
Geschiedenis weefselkweek ........................................................................................................................ 14
Praktijk van weefselkweek .......................................................................................................................... 15
Contaminaties .............................................................................................................................................. 16
HC 20 fysiologie van bloed .............................................................................................................................. 17
HC 21 hemostase .............................................................................................................................................. 22
Practicum bloed ............................................................................................................................................... 25
HC 22 zenuwweefsel ......................................................................................................................................... 26
Neuronen ..................................................................................................................................................... 27
Axonaal transport ........................................................................................................................................ 28
HC 23 zenuwweefsel ......................................................................................................................................... 29
Gliacellen ..................................................................................................................................................... 30
Bouw van een perifere zenuw...................................................................................................................... 32
HC 24 membraanfysiologie .............................................................................................................................. 33
Ionkanalen ................................................................................................................................................... 34
HC 25 membraanfysiologie .............................................................................................................................. 35
Actiepotentiaal ............................................................................................................................................. 36
Voortgeleiding van een actiepotentiaal........................................................................................................ 38
HC 26 zenuwfysiologie ..................................................................................................................................... 40
Soorten neurotransmitters ............................................................................................................................ 41
HC 27 spierweefsel ........................................................................................................................................... 42
Skeletspierweefsel ....................................................................................................................................... 43
Embryologie van skeletspierweefsel ........................................................................................................... 44
Satelliet cellen ............................................................................................................................................. 44
Organisatie van spieren ............................................................................................................................... 45
Sarcomeren .................................................................................................................................................. 46
Onderdelen skeletspiercel ............................................................................................................................ 47
HC 28 spierweefsel ........................................................................................................................................... 47
Innervatie van skeletspierweefsel ................................................................................................................ 47
Peesaanhechting van een skeletspier ........................................................................................................... 48
Glad spierweefsel ........................................................................................................................................ 49
Innervatie van glad spierweefsel ................................................................................................................. 49
, HC 29 spierfysiologie ....................................................................................................................................... 51
Opbouw van myosine filamenten ................................................................................................................ 51
Crossbridge cycle ........................................................................................................................................ 52
Trainen van spiervezels ............................................................................................................................... 54
Glad spierweefsel ........................................................................................................................................ 54
Contractie van glad spierweefsel ................................................................................................................. 55
Relaxatie van glad spierweefsel................................................................................................................... 55
HC 16 Kraakbeen
Bot, kraakbeen, spier, pees, vet en fibroblast weefsel differentieert uit een multipotente
mesenchymale stamcel (MSC). Deze zorgt eveneens voor het onderhoud van bot en
kraakbeen.
Let op! een fibroblast kan niet differentieren tot een vet-, kraakbeen- of botcel, dit staat
verkeerd in heel veel tekstboeken.
Het belangrijkste collageen in kraakbeen is collageen type II.
Functies van kraakbeen
• Casco voor botvorming tijdens de embryogenese
• Vormgeving
• Bescherming van organen
• Schokabsorptie
• “Wrijvingsloze” omgeving in gewrichten
• Groeischijf in lange beenderen
Er liggen geen zenuwen, bloed- en lymfevaten in het kraakbeen zelf.
Soorten en locatie kraakbeen: de matrix van het kraakbeen bepaald de soort
• Hyaline kraakbeen
o Overal waar botten over elkaar moeten wrijven
o Zorgt ook voor schokabsorptie
* p = perichondrium/kapsel → collageen type I, fibroblasten (maken collageen type I ),
stamcellen (onderin), bloedvaten
* chondroblasten → liggen tegen het perichondrium en zijn ovaalvormig en kunnen matrix
produceren (appositionele groei)
* c = chondrocyten → kunnen nog delen (interstitiële groei). Ze liggen in chrondrocyt
lacunes, dit zijn holtes in de matrix.
• Fibreus kraakbeen
o Tussenwervelschijven en meniscus.
, o Erg stug, bevat naar collageen type II ook bundels van collageen type I
o Fibreus kraakbeen bevat zowel chondrocyten als fibroblasten
* c = chondrocyten → omhult door een geringe hoeveelheid kraakbeen matrix.
* D = matrix van collageen type I
* Bevat geen afzonderlijk perichondrium/kapsel
• Elastisch kraakbeen
o In het oor, is in feite hyaline kraakbeen maar dan met elastische vezels
* p =perichondrium/kapsel
* Elastische vezels zijn bruin op de rechter afbeelding
Hyaline kraakbeen
Samenstelling:
• Weinig cellen
o Chondrocyten → de basis cellen van kraakbeen, ze bevatten veel RER en golgi
voor de productie van collageen en proteoglycanen. Onderlinge interactie
tussen chondrocyten vindt plaats door uitlopers met cap junctions.
• Glycoproteinen
o Chondronectine → vormt een burg tussen de ECM en de intergrines van een
chondrocyt.
• Proteoglycanen
o Aggrecan → ze gaan vastzitten op hyaluronzuur. Ze zijn negatief geladen en
trekken dus positief geladen ionen aan waardoor er water aangetrokken wordt
en er een drukvast weefsel ontstaat.
, • Collagenen
o Voornamelijk type II en type X (staat niet op de afbeelding)
• Intercellulaire matrix
Een specifieke vorm van hyaline kraakbeen is gewrichts/articulair kraakbeen. Het heeft geen
perichondrium. De collageen type II vezels liggen zo gepositioneerd dat ze zeer geschikt zijn
voor het opvangen van trekkrachten (en duwkrachten die worden omgezet in trekkrachten).
Zeker in een vroeg stadium kan er onderscheidt gemaakt worden in zones:
• Territoriale matrix → relatief rijk aan proteoglycanen, ligt dicht om chondrocyt(en)
heen
• Interterritoriale matrix → relatief rijk aan collageen, zit tussen de chondroblasten en
chondrocyten.
• Chondron → chondrocyt(en) met territoriale matrix daaromheen, worden vaak
gebruikt voor kraakbeen transplantatie.
• Capsulaire matrix → bevindt zich om een enkele chondrocyt. Bestaat voornamelijk uit
collageen type VI, deze kunnen binden aan intergrines.
Inhoudsopgave
Samenvatting weefsel deel 2 ................................................................................................................................. 1
HC 16 Kraakbeen ............................................................................................................................................... 2
Functies van kraakbeen ................................................................................................................................. 2
Embryonale vorming en groei van kraakbeen ............................................................................................... 5
HC 17 bot ........................................................................................................................................................... 5
Embryonale vorming en groei van bot ............................................................................................................... 5
Opbouw van de groeischijf ............................................................................................................................ 8
Kenmerken van osteocyten ............................................................................................................................ 8
Botresorpie door osteoclasten ........................................................................................................................ 9
Appositionele botgroei .................................................................................................................................. 9
HC 18 volwassen bot ........................................................................................................................................ 10
Opbouw van pijpbeenderen ......................................................................................................................... 10
Vorming van een nieuw osteon ................................................................................................................... 11
HC 19 inleiding cel- en weefselkweek .............................................................................................................. 13
Geschiedenis weefselkweek ........................................................................................................................ 14
Praktijk van weefselkweek .......................................................................................................................... 15
Contaminaties .............................................................................................................................................. 16
HC 20 fysiologie van bloed .............................................................................................................................. 17
HC 21 hemostase .............................................................................................................................................. 22
Practicum bloed ............................................................................................................................................... 25
HC 22 zenuwweefsel ......................................................................................................................................... 26
Neuronen ..................................................................................................................................................... 27
Axonaal transport ........................................................................................................................................ 28
HC 23 zenuwweefsel ......................................................................................................................................... 29
Gliacellen ..................................................................................................................................................... 30
Bouw van een perifere zenuw...................................................................................................................... 32
HC 24 membraanfysiologie .............................................................................................................................. 33
Ionkanalen ................................................................................................................................................... 34
HC 25 membraanfysiologie .............................................................................................................................. 35
Actiepotentiaal ............................................................................................................................................. 36
Voortgeleiding van een actiepotentiaal........................................................................................................ 38
HC 26 zenuwfysiologie ..................................................................................................................................... 40
Soorten neurotransmitters ............................................................................................................................ 41
HC 27 spierweefsel ........................................................................................................................................... 42
Skeletspierweefsel ....................................................................................................................................... 43
Embryologie van skeletspierweefsel ........................................................................................................... 44
Satelliet cellen ............................................................................................................................................. 44
Organisatie van spieren ............................................................................................................................... 45
Sarcomeren .................................................................................................................................................. 46
Onderdelen skeletspiercel ............................................................................................................................ 47
HC 28 spierweefsel ........................................................................................................................................... 47
Innervatie van skeletspierweefsel ................................................................................................................ 47
Peesaanhechting van een skeletspier ........................................................................................................... 48
Glad spierweefsel ........................................................................................................................................ 49
Innervatie van glad spierweefsel ................................................................................................................. 49
, HC 29 spierfysiologie ....................................................................................................................................... 51
Opbouw van myosine filamenten ................................................................................................................ 51
Crossbridge cycle ........................................................................................................................................ 52
Trainen van spiervezels ............................................................................................................................... 54
Glad spierweefsel ........................................................................................................................................ 54
Contractie van glad spierweefsel ................................................................................................................. 55
Relaxatie van glad spierweefsel................................................................................................................... 55
HC 16 Kraakbeen
Bot, kraakbeen, spier, pees, vet en fibroblast weefsel differentieert uit een multipotente
mesenchymale stamcel (MSC). Deze zorgt eveneens voor het onderhoud van bot en
kraakbeen.
Let op! een fibroblast kan niet differentieren tot een vet-, kraakbeen- of botcel, dit staat
verkeerd in heel veel tekstboeken.
Het belangrijkste collageen in kraakbeen is collageen type II.
Functies van kraakbeen
• Casco voor botvorming tijdens de embryogenese
• Vormgeving
• Bescherming van organen
• Schokabsorptie
• “Wrijvingsloze” omgeving in gewrichten
• Groeischijf in lange beenderen
Er liggen geen zenuwen, bloed- en lymfevaten in het kraakbeen zelf.
Soorten en locatie kraakbeen: de matrix van het kraakbeen bepaald de soort
• Hyaline kraakbeen
o Overal waar botten over elkaar moeten wrijven
o Zorgt ook voor schokabsorptie
* p = perichondrium/kapsel → collageen type I, fibroblasten (maken collageen type I ),
stamcellen (onderin), bloedvaten
* chondroblasten → liggen tegen het perichondrium en zijn ovaalvormig en kunnen matrix
produceren (appositionele groei)
* c = chondrocyten → kunnen nog delen (interstitiële groei). Ze liggen in chrondrocyt
lacunes, dit zijn holtes in de matrix.
• Fibreus kraakbeen
o Tussenwervelschijven en meniscus.
, o Erg stug, bevat naar collageen type II ook bundels van collageen type I
o Fibreus kraakbeen bevat zowel chondrocyten als fibroblasten
* c = chondrocyten → omhult door een geringe hoeveelheid kraakbeen matrix.
* D = matrix van collageen type I
* Bevat geen afzonderlijk perichondrium/kapsel
• Elastisch kraakbeen
o In het oor, is in feite hyaline kraakbeen maar dan met elastische vezels
* p =perichondrium/kapsel
* Elastische vezels zijn bruin op de rechter afbeelding
Hyaline kraakbeen
Samenstelling:
• Weinig cellen
o Chondrocyten → de basis cellen van kraakbeen, ze bevatten veel RER en golgi
voor de productie van collageen en proteoglycanen. Onderlinge interactie
tussen chondrocyten vindt plaats door uitlopers met cap junctions.
• Glycoproteinen
o Chondronectine → vormt een burg tussen de ECM en de intergrines van een
chondrocyt.
• Proteoglycanen
o Aggrecan → ze gaan vastzitten op hyaluronzuur. Ze zijn negatief geladen en
trekken dus positief geladen ionen aan waardoor er water aangetrokken wordt
en er een drukvast weefsel ontstaat.
, • Collagenen
o Voornamelijk type II en type X (staat niet op de afbeelding)
• Intercellulaire matrix
Een specifieke vorm van hyaline kraakbeen is gewrichts/articulair kraakbeen. Het heeft geen
perichondrium. De collageen type II vezels liggen zo gepositioneerd dat ze zeer geschikt zijn
voor het opvangen van trekkrachten (en duwkrachten die worden omgezet in trekkrachten).
Zeker in een vroeg stadium kan er onderscheidt gemaakt worden in zones:
• Territoriale matrix → relatief rijk aan proteoglycanen, ligt dicht om chondrocyt(en)
heen
• Interterritoriale matrix → relatief rijk aan collageen, zit tussen de chondroblasten en
chondrocyten.
• Chondron → chondrocyt(en) met territoriale matrix daaromheen, worden vaak
gebruikt voor kraakbeen transplantatie.
• Capsulaire matrix → bevindt zich om een enkele chondrocyt. Bestaat voornamelijk uit
collageen type VI, deze kunnen binden aan intergrines.
