Inhoud:
HOOFDSTUK 1: VAN IDEE NAAR BUSINESSPLAN....................................................................... 6
1.1 Missie, visie en waarden ................................................................................................. 6
1.1.1 Bepaal je missie........................................................................................................ 6
1.1.2 Bepaal je visie........................................................................................................... 7
1.2.3 Bepaal je bedrijfswaarden........................................................................................ 8
Extra: Simon Sinek – Golden Circle ................................................................................... 9
1.2 Bedrijfsplan ..................................................................................................................... 9
1.2.1 Lean canvas (LC) ..................................................................................................... 10
1.2.2 (sustainable) business model canvas ..................................................................... 12
1.3 naamgeving ................................................................................................................... 14
HOOFDSTUK 2: HOE WORD IK ONDERNEMER ........................................................................ 16
2.1 opstar\ormaliteiten ...................................................................................................... 16
2.2 Verschillende statuten van zelfstandigen ...................................................................... 16
2.3 Welke ondernemingsvorm kies ik? ............................................................................... 17
2.3.1 Eenmanszaak.......................................................................................................... 18
2.3.2 Vennootschap ........................................................................................................ 18
2.3.3 Voor- en nadelen van een eenmanszaak of vennootschap .................................... 22
2.3.4 Grooae van de vennootschap ................................................................................ 23
HOOFDSTUK 3: HOE START IK EEN EENMANSZAAK/MAATSCHAP?......................................... 24
3.1 Oprichdngsformaliteiten van een eenmanszaak/maatschap ........................................ 24
3.1.1 Een zakelijke zichtrekening openen........................................................................ 24
3.1.2 De (onderhandse) akte opstellen ........................................................................... 25
3.1.3 Het ondernemingsnummer aanvragen bij de KBO ................................................ 25
3.1.4 Je BTW-hoedanigheid acdveren ............................................................................. 26
3.1.5 De nodige vergunningen aanvragen....................................................................... 27
3.1.6 Je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds ..................................................... 27
Oefeningen:..................................................................................................................... 28
3.3 Fiscale verplichdngen .................................................................................................... 29
3.3.1 Belasdngen ............................................................................................................. 29
3.3.2 BTW ........................................................................................................................ 31
1
, 3.3.3 Inkomsten- en personenbelasdng .......................................................................... 34
3.4 Boekhoudkundige verplichdngen ................................................................................. 44
3.4.1 Enkelvoudige boekhouding .................................................................................... 44
3.4.3 Een goede boekhouder of een boekhoudpakket ................................................... 44
3.4.4 Factureer als een pro ............................................................................................. 44
3.5 Hoe verkoop ik vanuit een eenmanszaak? .................................................................... 46
3.5.1 Waaruit bestaat je verkoopprijs ............................................................................. 46
3.5.2 Wat bepaald de verkoopprijs? ............................................................................... 47
3.6 Vergoeding van de ondernemer ................................................................................... 47
3.7 Risico’s ........................................................................................................................... 48
HOOFDSTUK 4: HOE GA IK VAN EENMANS NAAR EEN VENNOOTSCHAP ................................ 48
4.1 Schrappen van de eenmanszaak ................................................................................... 48
4.2 Oprichdngsformaliteiten van een vennootschap .......................................................... 49
4.2.1 Je vennootschapsvorm kiezen................................................................................ 49
4.2.2 Een zakelijke rekening openen ............................................................................... 49
4.2.3 Het financiële plan opstellen.................................................................................. 49
4.2.4 Vraag een bankaaest aan ....................................................................................... 51
4.2.5 Akte en statuten opstellen ..................................................................................... 51
4.2.6 BTW-hoedanigheid acdveren ................................................................................. 52
4.2.7 Aandelenregister aanleggen .................................................................................. 52
4.2.8 UBO-registrade....................................................................................................... 52
4.2.9 Vennootschapsbijdrage .......................................................................................... 53
4.3 De organisade van een vennootschap .......................................................................... 53
4.3.1 Het bestuur van een vennootschap ....................................................................... 53
4.3.2 Specifieke rollen en comités .................................................................................. 54
4.4 Fiscale verplichdngen .................................................................................................... 55
4.4.1 Belasdng over de toegevoegde waarde: BTW ........................................................ 55
4.4.2 Vennootschapsbelasdng ........................................................................................ 55
Oefening:......................................................................................................................... 61
4.5 Boekhoudkundige verplichdngen ................................................................................. 62
4.5.1 basisprincipes voor de vennootschap .................................................................... 62
4.5.2 Boekhouding vereisten op maat ............................................................................ 65
2
, 4.5.3 Zeer kleine onderneming ....................................................................................... 65
4.5.4 Microvennootschap ............................................................................................... 66
4.5.5 Kleine vennootschap .............................................................................................. 66
4.5.6 Grote vennootschap............................................................................................... 67
4.6 Vergoeding van de vennoten en aandeelhouders ........................................................ 69
4.7 Risicobeheer.................................................................................................................. 70
HOOFDSTUK 5: WERKING EN ANALYSE VAN DE VENNOOTSCHAP .......................................... 70
5.1 De jaarrekening ............................................................................................................. 70
5.2 financiële analyse van de onderneming........................................................................ 70
5.2.1 radoanalyse ............................................................................................................ 70
5.2.2 Kassastroomanalyse ............................................................................................... 72
5.4 De financieringsbehoeme .............................................................................................. 72
5.4.1 Lange- of korte termijnfinancieringsbehoeme........................................................ 73
5.4.2 Beslissingscriteria voor de financieringsbeslissing ................................................. 74
5.4.3 Eigen vermogen – financieringsbron 1 ................................................................... 74
5.4.4 Vreemd vermogen – financieringsbron 2 ............................................................... 75
5.4.5 Subsidies – financieringsbron 3 .............................................................................. 77
5.5 Basisprincipes van kostencalculade .............................................................................. 77
5.5.1 Soorten koste ......................................................................................................... 77
5.7 Kostenbeheersing.......................................................................................................... 79
5.7.1 Het budgeaeringsproces ........................................................................................ 79
5.7.2 De verschillenanalyse ............................................................................................. 81
5.8 Verkoopbeslissingen...................................................................................................... 83
5.8.1 Cost-based pricing .................................................................................................. 83
5.8.2 Buyer-based pricing ............................................................................................... 84
HOOFDSTUK 6: STRATEGIE EN MARKETING ............................................................................ 85
6.1 Bedrijfsstrategie: waarom, wat hoe ? ........................................................................... 85
6.1.1 Missie en visie ........................................................................................................ 86
Doelstelling – extra PP .................................................................................................... 86
SWOT-analyse – extra PP................................................................................................. 86
De drie generieke strategieën van Poster: ...................................................................... 86
6.1.3 Treacy en Wiersma ................................................................................................. 87
3
, 6.2 Markedngstrategie: hoe ?: ............................................................................................ 88
6.2.1 Klantgerichte markedngstrategie ........................................................................... 88
6.2.2 Markedngmix ......................................................................................................... 90
6.2.3 Product ................................................................................................................... 90
6.2.4 Prijs ........................................................................................................................ 90
6.2.5 Plaats ...................................................................................................................... 91
6.2.6 Promode ................................................................................................................ 91
6.2.7 Twee extra P’s ........................................................................................................ 92
HOOFDSTUK 7: BEDRIJFSPROCESSEN EN LOGISTIEK ............................................................... 93
7.1 Fundamentals: logisdeklexicon ..................................................................................... 93
7.2 Forecasdng – vraagvoorspelling .................................................................................... 94
7.3 Planningsstrategieën ..................................................................................................... 95
7.3.1 Make to stock (MTS) .............................................................................................. 95
7.3.2 Make to order ........................................................................................................ 95
7.3.3 Klantenorderontkoppelpunt (KOOP) ...................................................................... 96
7.4 Producdestrategieën ..................................................................................................... 96
7.5 Voorraadbeheer ............................................................................................................ 97
7.6 Distribude ..................................................................................................................... 97
7.6.1 Distribudekanalen .................................................................................................. 97
7.7 Retourlogisdek .............................................................................................................. 98
7.7.1 Wat is retourlogisdek? ........................................................................................... 98
7.7.2 Groene logisdek ..................................................................................................... 99
7.7.3 Een retourlogisdekproces opzeaen ....................................................................... 99
7.8 Make or buy .................................................................................................................. 99
HOOFDSTUK 8: HR-MANAGEMENT ...................................................................................... 100
8.1 personeel aanwerven? Weaelijke verplichdngen ....................................................... 100
8.2 Soorten arbeidsovereenkomsten ................................................................................ 103
8.2.1 Aard van de arbeid: arbeiders of bediende.......................................................... 104
8.2.2 Arbeidsduur ......................................................................................................... 104
8.2.3 Omvang van de arbeid ......................................................................................... 105
8.3 Vergoeding van de werknemer ................................................................................... 105
8.3.1 Het loonpakket ..................................................................................................... 105
4
, 8.3.2 De loonbrief ......................................................................................................... 105
8.3.3 Uitbetaling van het loon....................................................................................... 107
8.5 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst: ................................................................. 107
8.5.1 ontslag door de werkgever .................................................................................. 108
8.5.2 Ontslag door de werknemer ................................................................................ 109
8.6 HR-planning................................................................................................................. 110
8.7 Selecde-instrumenten ................................................................................................. 111
8.7.1 Funcdeprofiel ....................................................................................................... 111
8.7.2 De vacature plaatsen............................................................................................ 112
8.7.3 Screening en selecde ........................................................................................... 113
8.7.4 Compensadon & benefits .................................................................................... 114
8.7.5 Onboarding van nieuwe medewerkers ................................................................ 115
8.7.6 Professionele ontwikkeling van de medewerker .................................................. 115
HOOFDSTUK 9: MAATSCHAPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN .................................... 118
9.1 De 3P’s profit, people en planet .................................................................................. 119
9.2 SDG: sustainable development goals .......................................................................... 119
9.3 Circulaire businessmodellen ....................................................................................... 120
9.3.1 Van lineaire naar circulaire economie .................................................................. 120
9.3.2 Businessmodellen en verdienmodellen ............................................................... 122
9.3.3 Van product naar dienst ....................................................................................... 123
9.3.4 De den R-strategieën ........................................................................................... 124
9.4 ESG-rapportering......................................................................................................... 125
5
,HOOFDSTUK 1: VAN IDEE NAAR BUSINESSPLAN
1.1 Missie, visie en waarden
Bedrijfs-DNA=
• De unieke idendteit en kenmerken van een bedrijf die bepalen wie het is, wat het
doet (en waarom), en hoe het opereert
• De fundamentele eigenschappen die een bedrijf onderscheiden van anderen en die
richdng geven aan beslissingen en acdes
à Het omvat:
• Missie – waarom besta je?
• Visie – waar wil je naartoe? Basis van he bedrijf – allesbepalend
• Waarden – welke overtuigingen sturen je
à Het ligt aan de basis van:
• Bedrijfscultuur
• Strategie en posidonering
• Unieke kenmerken en kerncompetendes
• Merkidendteit
1.1.1 Bepaal je missie
= de kernopdracht van je bedrijf, fundamentele bestaansreden
• Wat doet het bedrijf op dagelijkse basis? (Kernacdviteiten)
• Hoe of op welke manier voer je die acdviteiten uit?
• Voor wie doe je het precies? (Doelgroep/klanten)
• Waarom? (Beweegredenen)
o Probleemoplossingsstrategie: je wilt de behoeme van de klant bevredigen, hun
problemen oplossen (niet vertrekken uit product)
o Duurzaamheid (impact op socio-ecologisch vlak)
6
,Kenmerken van een sterke missie:
• Duidelijk & kernachdg
• Waarde-creërend → voor klant, maatschappij of stakeholders
• Verbonden met de strategie van het bedrijf
• Herkenbaar voor iedereen binnen de organisade
• Fundament voor alle beslissingen
Voorbeeld: Missie DPG Media
• Informeren, inspireren en verbinden van mensen met betrouwbare journalisDek en
entertainment.
• PosiDeve maatschappelijke impact creëren.
1.1.2 Bepaal je visie
De bedrijfsvisie (vision statement)
= wat de aspirade is voor de toekomst van de onderneming
• Wat het bedrijf op lange termijn wil bereiken
• Ideaalbeeld van de toekomst waarin het bedrijf zijn doelen heem verwezenlijkt
• Geem richdng aan de strategische beslissingen van het bedrijf en
• Modveert zowel medewerkers als andere stakeholders door hen een gedeeld,
ambideus toekomstperspecdef te bieden
Voorbeeld: Visie Antwerp Zoo FoundaDon
• Beschermen van natuur, biodiversiteit en bedreigde diersoorten, nu en in de toekomst.
• Iedereen inspireren om zorg te dragen voor de planeet.
OPGELET: Een missie is vaak korter en concreter dan een visie, maar dat is géén strikte
regel. Belangrijker is dat beide duidelijk weergeven waar het bedrijf nu voor staat
(missie) en waar het naartoe wil (visie).
7
,1.2.3 Bepaal je bedrijfswaarden
Bedrijfswaarden = basisprincipes waarvoor de onderneming staat, die het gedrag en de
cultuur van de onderneming bepalen
• Cultureel en ethisch kompas dat aangeem op welke manier de missie en visie bereikt
moeten worden
• Basis v.d. bedrijfscultuur: hoe een bedrijf opereert, hoe het met zijn medewerkers,
klanten en andere stakeholders omgaat, hoe het zijn doelen nastreem, …
Kenmerken van bedrijfswaarden:
1. Rich%nggevend: geven medewerkers houvast bij keuzes en gedrag
2. Authen%ek: weerspiegelen écht waar een bedrijf voor staat (geen loze woorden)
3. Herkenbaar: makkelijk te begrijpen, vaak kort en krachdg (bv. respect, innovade)
4. Inspirerend: modveren medewerkers én trekken klanten/partners aan
5. Meetbaar in gedrag: zichtbaar in hoe mensen samenwerken, communiceren,
klantrelades opbouwen
6. Stabiel maar niet sta%sch: veranderen niet elk jaar, maar kunnen evolueren als de
organisade groeit of de maatschappij verandert.
Voorwaarden van de bedrijfswaarden:
• Consisten%e: de waarden moeten voor het hele bedrijf gelden en bij alle
bedrijfsacdviteiten worden toegepast, ongeacht veranderingen in de markt of
bedrijfsomgeving
o Bij overname/fusie is het moeilijk om bedrijfswaarden te behouden
=> verandermanagement
• Waarden moeten meegroeien met het bedrijf à evalueer regelmadg (“zijn ze nog
relevant”) en pas ze aan als het nodig is
• Waarden moeten authen%ek zijn (niet alleen opgelegd door management)
• Management moet het goede voorbeeld geven
• Waarden moeten representa%ef zijn voor hele organisade à vraag aan stakeholders
welke waarden zij belangrijk vinden
o Stakeholders= alle belanghebbenden van een bedrijf die een invloed hebben
op het bedrijf of/en zelf worden beïnvloed door het bedrijf
§ Intern: pardjen binnen de organisade
Bv. werknemers, managers, aandeelhouders
Extern: pardjen buiten de organisade
Bv. klanten, leveranciers, overheid, media
=> loyaliteit en betrokkenheid van medewerkers (kunnen zich beter
idendficeren met bedrijf)
• Waarden duidelijk en herhaaldelijk communiceren binnen de organisade
Bv. via interne communicaDekanalen, onboardingprogramma's voor nieuwe
medewerkers, in dagelijkse interacDes, …
8
, • Gepast gedrag à herken en beloon; ongepast gedrag à corrigeer
• Waarden bepalen mee hoe het bedrijf wordt gezien door klanten en de
gemeenschap, dus is belangrijk voor reputa%e/merkbeeld
• Best op de jobsite communiceren over de bedrijfswaarden
=> kandidaten kennen de waarden al op voorhand en zullen beter passen binnen de
bedrijfscultuur (=culture fit)
Extra: Simon Sinek – Golden Circle
• Why = bestaansreden, purpose (waarom doen we dit?)
• How = waarden en manier van werken (hoe doen we dit?)
• What = producten, diensten (wat bieden we concreet aan?)
• Missie = de WHY (waarom) fundamentele bestaansreden, purpose < Waarom doe je
wat je doet? Waarom bestaan we?
• Visie = de WHY (waarom) MAAR op lange termijn < Waarom willen we bestaan op
een grotere schaal in de toekomst?
• Waarden = de HOW of hoe streef je de WHY na < Hoe gedraag je je? Welke cultuur
omarm je?
1.2 Bedrijfsplan
Bedrijfsplan = ondernemingsplan = bussinesplan
à bedrijfs-DNA meer subsatande en body geven
à exteren factoren (zoals de overheid) kunnen ivloed hebben op je bedrijf
Wat is het bedrijfsplan ?
• Handleiding – beantwoordt de essendele vragen van de onderneming
• Leidraad voor de toemst
• Troef voor de onderneming
o Intern: je analyseert of je idee wel haalbaar is
o Extern: je bewijst partners, investeerders en de bank dat je een solide basis
hebt
Þ Niet verplciht in België, maar wel noodzakelijk
Þ ≠ financieel plan:
o onderdeel van bedrijfsplan
o oplijsdng van alle inkomsten, investeringen en uitgaven om tezien of je project
financieel haalbaar
o verplicht voor vennootschappen met beperkte
o aansprakelijkheid (notaris)
Een bedrijfsplan is nooit klaar, je moet blijven onderhouden en aanpassen bij veranderingen
Onderdelen van het bedrijfsplan:
• Bedrijfsgegevens
• Missie, visie, doelstellingen
9
, • Organisade en management
• Beschrijving van je product of dienst
• Markedngplan (4 of 5 P’s)
• Financieel plan (kosten, inkomsten, middelen)
• Marktanalyse !!!!! (klanten, leveranciers, concurrende, SWOT)
o SWOT: analyse van strengths, weaknesses, opportunides, threats
1.2.1 Lean canvas (LC)
= sjabloon gericht op start-ups om snel op 1 pagina je bedrijfsplan weer te geven
• Vertrekpunt: klantprobleemoplossingsparadigma - klant ervaart een probleem en jij
voorziet de oplossing
Lean canvas bestaat uit 9 onderdelen:
Customer segments of klantsegmenten:
= azakenen welke klanten je wilt bereiken = target audience
ð Binnen elk segment een buyer persona maken
= droomklant binnen elk segment in detail omschrijven
Binnen LC à vooral richten op early adopters (13,5%)= klanten die die sneller dan gemiddeld
een nieuw product proberen
Voorbeeld:
• Studio 100: kinderen vs volwassenen → verschillende behoeRen → ander aanbod.
Problemen en bestaande oplossigen:
= kern van LC: klant heem een probleem, het bedrijf biedt een oplossing
10
HOOFDSTUK 1: VAN IDEE NAAR BUSINESSPLAN....................................................................... 6
1.1 Missie, visie en waarden ................................................................................................. 6
1.1.1 Bepaal je missie........................................................................................................ 6
1.1.2 Bepaal je visie........................................................................................................... 7
1.2.3 Bepaal je bedrijfswaarden........................................................................................ 8
Extra: Simon Sinek – Golden Circle ................................................................................... 9
1.2 Bedrijfsplan ..................................................................................................................... 9
1.2.1 Lean canvas (LC) ..................................................................................................... 10
1.2.2 (sustainable) business model canvas ..................................................................... 12
1.3 naamgeving ................................................................................................................... 14
HOOFDSTUK 2: HOE WORD IK ONDERNEMER ........................................................................ 16
2.1 opstar\ormaliteiten ...................................................................................................... 16
2.2 Verschillende statuten van zelfstandigen ...................................................................... 16
2.3 Welke ondernemingsvorm kies ik? ............................................................................... 17
2.3.1 Eenmanszaak.......................................................................................................... 18
2.3.2 Vennootschap ........................................................................................................ 18
2.3.3 Voor- en nadelen van een eenmanszaak of vennootschap .................................... 22
2.3.4 Grooae van de vennootschap ................................................................................ 23
HOOFDSTUK 3: HOE START IK EEN EENMANSZAAK/MAATSCHAP?......................................... 24
3.1 Oprichdngsformaliteiten van een eenmanszaak/maatschap ........................................ 24
3.1.1 Een zakelijke zichtrekening openen........................................................................ 24
3.1.2 De (onderhandse) akte opstellen ........................................................................... 25
3.1.3 Het ondernemingsnummer aanvragen bij de KBO ................................................ 25
3.1.4 Je BTW-hoedanigheid acdveren ............................................................................. 26
3.1.5 De nodige vergunningen aanvragen....................................................................... 27
3.1.6 Je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds ..................................................... 27
Oefeningen:..................................................................................................................... 28
3.3 Fiscale verplichdngen .................................................................................................... 29
3.3.1 Belasdngen ............................................................................................................. 29
3.3.2 BTW ........................................................................................................................ 31
1
, 3.3.3 Inkomsten- en personenbelasdng .......................................................................... 34
3.4 Boekhoudkundige verplichdngen ................................................................................. 44
3.4.1 Enkelvoudige boekhouding .................................................................................... 44
3.4.3 Een goede boekhouder of een boekhoudpakket ................................................... 44
3.4.4 Factureer als een pro ............................................................................................. 44
3.5 Hoe verkoop ik vanuit een eenmanszaak? .................................................................... 46
3.5.1 Waaruit bestaat je verkoopprijs ............................................................................. 46
3.5.2 Wat bepaald de verkoopprijs? ............................................................................... 47
3.6 Vergoeding van de ondernemer ................................................................................... 47
3.7 Risico’s ........................................................................................................................... 48
HOOFDSTUK 4: HOE GA IK VAN EENMANS NAAR EEN VENNOOTSCHAP ................................ 48
4.1 Schrappen van de eenmanszaak ................................................................................... 48
4.2 Oprichdngsformaliteiten van een vennootschap .......................................................... 49
4.2.1 Je vennootschapsvorm kiezen................................................................................ 49
4.2.2 Een zakelijke rekening openen ............................................................................... 49
4.2.3 Het financiële plan opstellen.................................................................................. 49
4.2.4 Vraag een bankaaest aan ....................................................................................... 51
4.2.5 Akte en statuten opstellen ..................................................................................... 51
4.2.6 BTW-hoedanigheid acdveren ................................................................................. 52
4.2.7 Aandelenregister aanleggen .................................................................................. 52
4.2.8 UBO-registrade....................................................................................................... 52
4.2.9 Vennootschapsbijdrage .......................................................................................... 53
4.3 De organisade van een vennootschap .......................................................................... 53
4.3.1 Het bestuur van een vennootschap ....................................................................... 53
4.3.2 Specifieke rollen en comités .................................................................................. 54
4.4 Fiscale verplichdngen .................................................................................................... 55
4.4.1 Belasdng over de toegevoegde waarde: BTW ........................................................ 55
4.4.2 Vennootschapsbelasdng ........................................................................................ 55
Oefening:......................................................................................................................... 61
4.5 Boekhoudkundige verplichdngen ................................................................................. 62
4.5.1 basisprincipes voor de vennootschap .................................................................... 62
4.5.2 Boekhouding vereisten op maat ............................................................................ 65
2
, 4.5.3 Zeer kleine onderneming ....................................................................................... 65
4.5.4 Microvennootschap ............................................................................................... 66
4.5.5 Kleine vennootschap .............................................................................................. 66
4.5.6 Grote vennootschap............................................................................................... 67
4.6 Vergoeding van de vennoten en aandeelhouders ........................................................ 69
4.7 Risicobeheer.................................................................................................................. 70
HOOFDSTUK 5: WERKING EN ANALYSE VAN DE VENNOOTSCHAP .......................................... 70
5.1 De jaarrekening ............................................................................................................. 70
5.2 financiële analyse van de onderneming........................................................................ 70
5.2.1 radoanalyse ............................................................................................................ 70
5.2.2 Kassastroomanalyse ............................................................................................... 72
5.4 De financieringsbehoeme .............................................................................................. 72
5.4.1 Lange- of korte termijnfinancieringsbehoeme........................................................ 73
5.4.2 Beslissingscriteria voor de financieringsbeslissing ................................................. 74
5.4.3 Eigen vermogen – financieringsbron 1 ................................................................... 74
5.4.4 Vreemd vermogen – financieringsbron 2 ............................................................... 75
5.4.5 Subsidies – financieringsbron 3 .............................................................................. 77
5.5 Basisprincipes van kostencalculade .............................................................................. 77
5.5.1 Soorten koste ......................................................................................................... 77
5.7 Kostenbeheersing.......................................................................................................... 79
5.7.1 Het budgeaeringsproces ........................................................................................ 79
5.7.2 De verschillenanalyse ............................................................................................. 81
5.8 Verkoopbeslissingen...................................................................................................... 83
5.8.1 Cost-based pricing .................................................................................................. 83
5.8.2 Buyer-based pricing ............................................................................................... 84
HOOFDSTUK 6: STRATEGIE EN MARKETING ............................................................................ 85
6.1 Bedrijfsstrategie: waarom, wat hoe ? ........................................................................... 85
6.1.1 Missie en visie ........................................................................................................ 86
Doelstelling – extra PP .................................................................................................... 86
SWOT-analyse – extra PP................................................................................................. 86
De drie generieke strategieën van Poster: ...................................................................... 86
6.1.3 Treacy en Wiersma ................................................................................................. 87
3
, 6.2 Markedngstrategie: hoe ?: ............................................................................................ 88
6.2.1 Klantgerichte markedngstrategie ........................................................................... 88
6.2.2 Markedngmix ......................................................................................................... 90
6.2.3 Product ................................................................................................................... 90
6.2.4 Prijs ........................................................................................................................ 90
6.2.5 Plaats ...................................................................................................................... 91
6.2.6 Promode ................................................................................................................ 91
6.2.7 Twee extra P’s ........................................................................................................ 92
HOOFDSTUK 7: BEDRIJFSPROCESSEN EN LOGISTIEK ............................................................... 93
7.1 Fundamentals: logisdeklexicon ..................................................................................... 93
7.2 Forecasdng – vraagvoorspelling .................................................................................... 94
7.3 Planningsstrategieën ..................................................................................................... 95
7.3.1 Make to stock (MTS) .............................................................................................. 95
7.3.2 Make to order ........................................................................................................ 95
7.3.3 Klantenorderontkoppelpunt (KOOP) ...................................................................... 96
7.4 Producdestrategieën ..................................................................................................... 96
7.5 Voorraadbeheer ............................................................................................................ 97
7.6 Distribude ..................................................................................................................... 97
7.6.1 Distribudekanalen .................................................................................................. 97
7.7 Retourlogisdek .............................................................................................................. 98
7.7.1 Wat is retourlogisdek? ........................................................................................... 98
7.7.2 Groene logisdek ..................................................................................................... 99
7.7.3 Een retourlogisdekproces opzeaen ....................................................................... 99
7.8 Make or buy .................................................................................................................. 99
HOOFDSTUK 8: HR-MANAGEMENT ...................................................................................... 100
8.1 personeel aanwerven? Weaelijke verplichdngen ....................................................... 100
8.2 Soorten arbeidsovereenkomsten ................................................................................ 103
8.2.1 Aard van de arbeid: arbeiders of bediende.......................................................... 104
8.2.2 Arbeidsduur ......................................................................................................... 104
8.2.3 Omvang van de arbeid ......................................................................................... 105
8.3 Vergoeding van de werknemer ................................................................................... 105
8.3.1 Het loonpakket ..................................................................................................... 105
4
, 8.3.2 De loonbrief ......................................................................................................... 105
8.3.3 Uitbetaling van het loon....................................................................................... 107
8.5 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst: ................................................................. 107
8.5.1 ontslag door de werkgever .................................................................................. 108
8.5.2 Ontslag door de werknemer ................................................................................ 109
8.6 HR-planning................................................................................................................. 110
8.7 Selecde-instrumenten ................................................................................................. 111
8.7.1 Funcdeprofiel ....................................................................................................... 111
8.7.2 De vacature plaatsen............................................................................................ 112
8.7.3 Screening en selecde ........................................................................................... 113
8.7.4 Compensadon & benefits .................................................................................... 114
8.7.5 Onboarding van nieuwe medewerkers ................................................................ 115
8.7.6 Professionele ontwikkeling van de medewerker .................................................. 115
HOOFDSTUK 9: MAATSCHAPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN .................................... 118
9.1 De 3P’s profit, people en planet .................................................................................. 119
9.2 SDG: sustainable development goals .......................................................................... 119
9.3 Circulaire businessmodellen ....................................................................................... 120
9.3.1 Van lineaire naar circulaire economie .................................................................. 120
9.3.2 Businessmodellen en verdienmodellen ............................................................... 122
9.3.3 Van product naar dienst ....................................................................................... 123
9.3.4 De den R-strategieën ........................................................................................... 124
9.4 ESG-rapportering......................................................................................................... 125
5
,HOOFDSTUK 1: VAN IDEE NAAR BUSINESSPLAN
1.1 Missie, visie en waarden
Bedrijfs-DNA=
• De unieke idendteit en kenmerken van een bedrijf die bepalen wie het is, wat het
doet (en waarom), en hoe het opereert
• De fundamentele eigenschappen die een bedrijf onderscheiden van anderen en die
richdng geven aan beslissingen en acdes
à Het omvat:
• Missie – waarom besta je?
• Visie – waar wil je naartoe? Basis van he bedrijf – allesbepalend
• Waarden – welke overtuigingen sturen je
à Het ligt aan de basis van:
• Bedrijfscultuur
• Strategie en posidonering
• Unieke kenmerken en kerncompetendes
• Merkidendteit
1.1.1 Bepaal je missie
= de kernopdracht van je bedrijf, fundamentele bestaansreden
• Wat doet het bedrijf op dagelijkse basis? (Kernacdviteiten)
• Hoe of op welke manier voer je die acdviteiten uit?
• Voor wie doe je het precies? (Doelgroep/klanten)
• Waarom? (Beweegredenen)
o Probleemoplossingsstrategie: je wilt de behoeme van de klant bevredigen, hun
problemen oplossen (niet vertrekken uit product)
o Duurzaamheid (impact op socio-ecologisch vlak)
6
,Kenmerken van een sterke missie:
• Duidelijk & kernachdg
• Waarde-creërend → voor klant, maatschappij of stakeholders
• Verbonden met de strategie van het bedrijf
• Herkenbaar voor iedereen binnen de organisade
• Fundament voor alle beslissingen
Voorbeeld: Missie DPG Media
• Informeren, inspireren en verbinden van mensen met betrouwbare journalisDek en
entertainment.
• PosiDeve maatschappelijke impact creëren.
1.1.2 Bepaal je visie
De bedrijfsvisie (vision statement)
= wat de aspirade is voor de toekomst van de onderneming
• Wat het bedrijf op lange termijn wil bereiken
• Ideaalbeeld van de toekomst waarin het bedrijf zijn doelen heem verwezenlijkt
• Geem richdng aan de strategische beslissingen van het bedrijf en
• Modveert zowel medewerkers als andere stakeholders door hen een gedeeld,
ambideus toekomstperspecdef te bieden
Voorbeeld: Visie Antwerp Zoo FoundaDon
• Beschermen van natuur, biodiversiteit en bedreigde diersoorten, nu en in de toekomst.
• Iedereen inspireren om zorg te dragen voor de planeet.
OPGELET: Een missie is vaak korter en concreter dan een visie, maar dat is géén strikte
regel. Belangrijker is dat beide duidelijk weergeven waar het bedrijf nu voor staat
(missie) en waar het naartoe wil (visie).
7
,1.2.3 Bepaal je bedrijfswaarden
Bedrijfswaarden = basisprincipes waarvoor de onderneming staat, die het gedrag en de
cultuur van de onderneming bepalen
• Cultureel en ethisch kompas dat aangeem op welke manier de missie en visie bereikt
moeten worden
• Basis v.d. bedrijfscultuur: hoe een bedrijf opereert, hoe het met zijn medewerkers,
klanten en andere stakeholders omgaat, hoe het zijn doelen nastreem, …
Kenmerken van bedrijfswaarden:
1. Rich%nggevend: geven medewerkers houvast bij keuzes en gedrag
2. Authen%ek: weerspiegelen écht waar een bedrijf voor staat (geen loze woorden)
3. Herkenbaar: makkelijk te begrijpen, vaak kort en krachdg (bv. respect, innovade)
4. Inspirerend: modveren medewerkers én trekken klanten/partners aan
5. Meetbaar in gedrag: zichtbaar in hoe mensen samenwerken, communiceren,
klantrelades opbouwen
6. Stabiel maar niet sta%sch: veranderen niet elk jaar, maar kunnen evolueren als de
organisade groeit of de maatschappij verandert.
Voorwaarden van de bedrijfswaarden:
• Consisten%e: de waarden moeten voor het hele bedrijf gelden en bij alle
bedrijfsacdviteiten worden toegepast, ongeacht veranderingen in de markt of
bedrijfsomgeving
o Bij overname/fusie is het moeilijk om bedrijfswaarden te behouden
=> verandermanagement
• Waarden moeten meegroeien met het bedrijf à evalueer regelmadg (“zijn ze nog
relevant”) en pas ze aan als het nodig is
• Waarden moeten authen%ek zijn (niet alleen opgelegd door management)
• Management moet het goede voorbeeld geven
• Waarden moeten representa%ef zijn voor hele organisade à vraag aan stakeholders
welke waarden zij belangrijk vinden
o Stakeholders= alle belanghebbenden van een bedrijf die een invloed hebben
op het bedrijf of/en zelf worden beïnvloed door het bedrijf
§ Intern: pardjen binnen de organisade
Bv. werknemers, managers, aandeelhouders
Extern: pardjen buiten de organisade
Bv. klanten, leveranciers, overheid, media
=> loyaliteit en betrokkenheid van medewerkers (kunnen zich beter
idendficeren met bedrijf)
• Waarden duidelijk en herhaaldelijk communiceren binnen de organisade
Bv. via interne communicaDekanalen, onboardingprogramma's voor nieuwe
medewerkers, in dagelijkse interacDes, …
8
, • Gepast gedrag à herken en beloon; ongepast gedrag à corrigeer
• Waarden bepalen mee hoe het bedrijf wordt gezien door klanten en de
gemeenschap, dus is belangrijk voor reputa%e/merkbeeld
• Best op de jobsite communiceren over de bedrijfswaarden
=> kandidaten kennen de waarden al op voorhand en zullen beter passen binnen de
bedrijfscultuur (=culture fit)
Extra: Simon Sinek – Golden Circle
• Why = bestaansreden, purpose (waarom doen we dit?)
• How = waarden en manier van werken (hoe doen we dit?)
• What = producten, diensten (wat bieden we concreet aan?)
• Missie = de WHY (waarom) fundamentele bestaansreden, purpose < Waarom doe je
wat je doet? Waarom bestaan we?
• Visie = de WHY (waarom) MAAR op lange termijn < Waarom willen we bestaan op
een grotere schaal in de toekomst?
• Waarden = de HOW of hoe streef je de WHY na < Hoe gedraag je je? Welke cultuur
omarm je?
1.2 Bedrijfsplan
Bedrijfsplan = ondernemingsplan = bussinesplan
à bedrijfs-DNA meer subsatande en body geven
à exteren factoren (zoals de overheid) kunnen ivloed hebben op je bedrijf
Wat is het bedrijfsplan ?
• Handleiding – beantwoordt de essendele vragen van de onderneming
• Leidraad voor de toemst
• Troef voor de onderneming
o Intern: je analyseert of je idee wel haalbaar is
o Extern: je bewijst partners, investeerders en de bank dat je een solide basis
hebt
Þ Niet verplciht in België, maar wel noodzakelijk
Þ ≠ financieel plan:
o onderdeel van bedrijfsplan
o oplijsdng van alle inkomsten, investeringen en uitgaven om tezien of je project
financieel haalbaar
o verplicht voor vennootschappen met beperkte
o aansprakelijkheid (notaris)
Een bedrijfsplan is nooit klaar, je moet blijven onderhouden en aanpassen bij veranderingen
Onderdelen van het bedrijfsplan:
• Bedrijfsgegevens
• Missie, visie, doelstellingen
9
, • Organisade en management
• Beschrijving van je product of dienst
• Markedngplan (4 of 5 P’s)
• Financieel plan (kosten, inkomsten, middelen)
• Marktanalyse !!!!! (klanten, leveranciers, concurrende, SWOT)
o SWOT: analyse van strengths, weaknesses, opportunides, threats
1.2.1 Lean canvas (LC)
= sjabloon gericht op start-ups om snel op 1 pagina je bedrijfsplan weer te geven
• Vertrekpunt: klantprobleemoplossingsparadigma - klant ervaart een probleem en jij
voorziet de oplossing
Lean canvas bestaat uit 9 onderdelen:
Customer segments of klantsegmenten:
= azakenen welke klanten je wilt bereiken = target audience
ð Binnen elk segment een buyer persona maken
= droomklant binnen elk segment in detail omschrijven
Binnen LC à vooral richten op early adopters (13,5%)= klanten die die sneller dan gemiddeld
een nieuw product proberen
Voorbeeld:
• Studio 100: kinderen vs volwassenen → verschillende behoeRen → ander aanbod.
Problemen en bestaande oplossigen:
= kern van LC: klant heem een probleem, het bedrijf biedt een oplossing
10
