Het effect van vrijheidsbeperkende interventies op een
delirante patiënt
Onrust beperken bij een thorax chirurgische patiënt met een delier en
vrijheidsbeperkende interventies
Afbeelding 1:
Naam opleiding: Opleiding tot Verpleegkundige Hogeschool Rotterdam
Code afstudeerproduct: OVK4ABPA01
Afstudeervariant: Analyse complexe zorgsituatie
Datum van inleveren: 10 juli 2024, onderwijsperiode 4
1
,Samenvatting
Aanleiding
Deze analyse complexe zorgsituatie focust zich op de casus van meneer Janssen. Meneer Janssen
heeft een operatie gehad voor zijn aorta type A dissectie. Postoperatief ontwikkelde meneer een
aantal complicaties waaronder een hyperactief delier. Er zijn verschillende interventies ingezet voor
de onrust die meneer vertoonde. Deze interventies zorgde voor een verergering van de onrust. Door
de complexiteit van de casus van meneer Janssen is de richtlijn voor een delier bij volwassenen niet
toepasbaar. Daarom is het voor het verpleegkundig team lastig om te bepalen wat de juiste
werkwijze is.
Doel
Een betere werkwijze te creëren om de onrust te beperken die meneer Janssen ervaart in een
situatie waarin vrijheidsbeperkende interventies worden ingezet wegens een hyperactief delier,
gezien het werken met de huidige richtlijn niet voldoende blijkt.
Methode
Er is een kwalitatief onderzoek ingezet met zes semigestructureerde interviews. De dataverzameling
gebeurt aan de hand van interviews met een topiclijst die van tevoren is opgesteld en aansluit bij de
hoofd- en deelvragen. Gegevens worden geanonimiseerd gebruikt na toestemming van de
participanten.
Resultaat
Uit de interviews kwam naar voren dat meneer ontevreden is over de zorg. Verpleegkundigen
vinden het verminderen van de onrust lastig. Er werd gehaast zorg verleend en sneller gegrepen
naar medicatie. Tijdens de opname ervaarde meneer gevoelens van gevangenschap, eenzaamheid
en angst, die resulteerden in verergering van de onrust. Het is van belang om te achterhalen hoe de
onrust kan worden verminderd, zodat de verpleegkundige patiëntgerichte zorg aan meneer Janssen
kan leveren.
Conclusie
Er zijn een aantal aanbevelingen die kunnen bijdragen aan het verminderen van de onrust bij
meneer Janssen: geduldige zorgverlening, alternatieven voor vrijheidsbeperkende interventies,
rooming-in en niet-medicamenteuze benaderingen. Door dit te implementeren, kunnen
verpleegkundigen niet alleen de onrust van meneer Jansen verminderen, maar ook zijn algehele
welzijn en herstel bevorderen.
Trefwoorden
Onrust
Delier
Vrijheidsbeperkende interventies
Zorgverlening
Patiëntgericht
2
,Abstract
Introduction
This analysis of a complex care situation focuses on the case of Mr. Janssen. Mr. Janssen underwent
surgery for an aortic type A dissection. Postoperatively, he developed several complications,
including a hyperactive delirium. Various interventions were implemented to address Mr. Janssen's
agitation. However, these interventions exacerbated his agitation. Due to the complexity of Mr.
Janssen's case, the guideline for delirium in adults is not applicable. Therefore, it is challenging for
the nursing team to determine the appropriate course of action.
Aim
To create a better approach to limit the agitation experienced by Mr. Janssen in a situation where
restrictive interventions are employed due to hyperactive delirium, considering that the current
guideline is not sufficient.
Methods
A qualitative study was conducted using six semi-structured interviews. Data collection was carried
out through interviews based on a pre-prepared topic list that aligns with the main and sub-
questions. Data were anonymized and used with the participants' consent.
Results
The interviews revealed that Mr. Janssen was dissatisfied with the care. Nurses found it difficult to
reduce the agitation. Care was provided hastily, and medication was used more quickly. During the
hospital stay, Mr. Janssen experienced feelings of imprisonment, loneliness, and fear, which resulted
in increased agitation. It is crucial to determine how to reduce the agitation so that the nurse can
provide patient-centered care to Mr. Janssen.
Conclusion
Several recommendations can help reduce Mr. Janssen's agitation: patient and careful care,
alternatives to restraint interventions, rooming-in, and non-pharmacological approaches. By
implementing these, nurses can not only reduce Mr. Janssen's agitation but also improve his overall
well-being and recovery.
Keywords
Agitation
Delirium
Restraint interventions
Nursing care
Patient-centered
3
, Inleiding
Aanleiding
Op de cardio-thoracale chirurgie (CTC) unit in een academisch ziekenhuis is het onduidelijk hoe de
verpleegkundigen de onrust van meneer Janssen in een hyperactief delier met vrijheidsbeperkende
interventies (VBI) kunnen beperken. In het onderzoek van Smulter et al. (2013) is de incidentie van
een delier na hartchirurgie vastgesteld op 22%. Hierbij werd onrust geïdentificeerd als een
veelvoorkomende oorzaak. Een delier op de afdeling komt vaak voor en wordt er op de afdeling
gebruik gemaakt van de richtlijn ‘delier bij volwassenen en ouderen’ (Richtlijnendatabase, 2023).
Door de complexiteit van de casus van meneer Janssen, is deze richtlijn niet toepasbaar. Daarom is
het voor het verpleegkundig team lastig om te bepalen wat de juiste handelswijze is. Dit is de
aanleiding om onderzoek te doen naar het beperken van de onrust die meneer Janssen tijdens de
opname ervaart.
Organisatorische context
De afdeling cardiologie is verdeeld in 4 units: cardiothoracale chirurgie, kort- en langverblijf
cardiologie, de harttransplantatie unit en de high care cardiologie. Hier zijn 110 verpleegkundigen
werkzaam, zowel mbo- als hbo-geschoold. Binnen dit onderzoek ligt de focus op de afdeling CTC. Op
de afdeling CTC krijgen patiënten voornamelijk openhartoperaties zoals klepoperaties,
ritmeoperaties en aortaoperaties, maar ook longoperaties komen voor. De verpleegkundigen
werken dagelijks samen met cardiologen, artsen, verpleegkundig specialisten (VS), fysiotherapeuten,
diëtisten en medisch maatschappelijk werkers (MMW). Een delier komt op de afdeling CTC relatief
vaak voor na een hartoperatie.
Casusbeschrijving
De 79-jarige meneer Janssen is opgenomen op de CTC vanwege een aorta type A dissectie, waarbij
er een scheur is ontstaan in het stijgende gedeelte van de aorta. Hiervoor is meneer met spoed
geopereerd. Na de operatie ontwikkelde hij acute nierinsufficiëntie (AKI), intensive care acquired
weakness (ICUAW) en een delier op de intensive care (IC). Bij overplaatsing naar de
thoraxchirurgische verpleegafdeling vertoonde meneer onrust, plukkerig gedrag en was hij
valgevaarlijk. Meneer heeft zijn zuurstofslang en katheter meermaals eruit getrokken en is een keer
gevallen. Hierom zijn er vrijheidsbeperkende interventies (VBI) ingezet, waaronder camerabewaking,
vijfpuntfixatie (bokshandschoenen, pols- en enkelrestricties, buikband) en het toedienen van
haloperidol en lorazepam. Deze zijn ingezet om de veiligheid van meneer te waarborgen en de
(medische) zorg te handhaven. De partner van meneer is betrokken en gekozen als de wettelijk
vertegenwoordiger van meneer en heeft vooraf het inzetten van de VBI toestemming aan de arts
gegeven, omdat meneer door het delier wilsonbekwaam is. Ondanks het inzetten van deze
interventies verergerde de onrust. De onrust uitte zich in de motoriek, verhoogde agitatie en angst.
Meneer gaf aan niet vastgebonden te willen zijn. Hij vertelde dat hij heel bang is en niet comfortabel
lag. Waarom meneer zo bang is, is onduidelijk. Meneer probeerde veel te bewegen en was veel aan
het zweten. Doordat meneer veel probeerde te bewegen ontstonden er striemen op zijn polsen en
enkels. Om de onrust tegen te gaan gaven de verpleegkundigen medicatie om meneer te kalmeren.
Dit hielp vaak voor even, maar even later begon de onrust weer. De verpleegkundigen geven aan
tijdens hun diensten lang bezig te zijn bij meneer Janssen, waardoor er minder tijd overblijft voor
andere patiënten. Meneer Janssen drukt vaak op de alarmbel en op de camerabewaking is te zien
wanneer meneer onrustig is, omdat hij dan het roepen is of motorisch veel probeert te bewegen. De
verpleegkundigen ondersteunen meneer met de algemeen dagelijkse verrichtingen (ADL) en doen
twee keer per dag de vitale controles. Na elke dienst wordt er een delirium observatieschaal (DOS)
bijgehouden om het delier te blijven observeren en veranderingen te signaleren. De interventies die
zijn ingezet leveren geen bijdrage aan het verminderen van de onrust bij meneer, maar een
verergering. De verpleegkundigen en de partner van meneer geven aan de niet te weten hoe zij de
4
delirante patiënt
Onrust beperken bij een thorax chirurgische patiënt met een delier en
vrijheidsbeperkende interventies
Afbeelding 1:
Naam opleiding: Opleiding tot Verpleegkundige Hogeschool Rotterdam
Code afstudeerproduct: OVK4ABPA01
Afstudeervariant: Analyse complexe zorgsituatie
Datum van inleveren: 10 juli 2024, onderwijsperiode 4
1
,Samenvatting
Aanleiding
Deze analyse complexe zorgsituatie focust zich op de casus van meneer Janssen. Meneer Janssen
heeft een operatie gehad voor zijn aorta type A dissectie. Postoperatief ontwikkelde meneer een
aantal complicaties waaronder een hyperactief delier. Er zijn verschillende interventies ingezet voor
de onrust die meneer vertoonde. Deze interventies zorgde voor een verergering van de onrust. Door
de complexiteit van de casus van meneer Janssen is de richtlijn voor een delier bij volwassenen niet
toepasbaar. Daarom is het voor het verpleegkundig team lastig om te bepalen wat de juiste
werkwijze is.
Doel
Een betere werkwijze te creëren om de onrust te beperken die meneer Janssen ervaart in een
situatie waarin vrijheidsbeperkende interventies worden ingezet wegens een hyperactief delier,
gezien het werken met de huidige richtlijn niet voldoende blijkt.
Methode
Er is een kwalitatief onderzoek ingezet met zes semigestructureerde interviews. De dataverzameling
gebeurt aan de hand van interviews met een topiclijst die van tevoren is opgesteld en aansluit bij de
hoofd- en deelvragen. Gegevens worden geanonimiseerd gebruikt na toestemming van de
participanten.
Resultaat
Uit de interviews kwam naar voren dat meneer ontevreden is over de zorg. Verpleegkundigen
vinden het verminderen van de onrust lastig. Er werd gehaast zorg verleend en sneller gegrepen
naar medicatie. Tijdens de opname ervaarde meneer gevoelens van gevangenschap, eenzaamheid
en angst, die resulteerden in verergering van de onrust. Het is van belang om te achterhalen hoe de
onrust kan worden verminderd, zodat de verpleegkundige patiëntgerichte zorg aan meneer Janssen
kan leveren.
Conclusie
Er zijn een aantal aanbevelingen die kunnen bijdragen aan het verminderen van de onrust bij
meneer Janssen: geduldige zorgverlening, alternatieven voor vrijheidsbeperkende interventies,
rooming-in en niet-medicamenteuze benaderingen. Door dit te implementeren, kunnen
verpleegkundigen niet alleen de onrust van meneer Jansen verminderen, maar ook zijn algehele
welzijn en herstel bevorderen.
Trefwoorden
Onrust
Delier
Vrijheidsbeperkende interventies
Zorgverlening
Patiëntgericht
2
,Abstract
Introduction
This analysis of a complex care situation focuses on the case of Mr. Janssen. Mr. Janssen underwent
surgery for an aortic type A dissection. Postoperatively, he developed several complications,
including a hyperactive delirium. Various interventions were implemented to address Mr. Janssen's
agitation. However, these interventions exacerbated his agitation. Due to the complexity of Mr.
Janssen's case, the guideline for delirium in adults is not applicable. Therefore, it is challenging for
the nursing team to determine the appropriate course of action.
Aim
To create a better approach to limit the agitation experienced by Mr. Janssen in a situation where
restrictive interventions are employed due to hyperactive delirium, considering that the current
guideline is not sufficient.
Methods
A qualitative study was conducted using six semi-structured interviews. Data collection was carried
out through interviews based on a pre-prepared topic list that aligns with the main and sub-
questions. Data were anonymized and used with the participants' consent.
Results
The interviews revealed that Mr. Janssen was dissatisfied with the care. Nurses found it difficult to
reduce the agitation. Care was provided hastily, and medication was used more quickly. During the
hospital stay, Mr. Janssen experienced feelings of imprisonment, loneliness, and fear, which resulted
in increased agitation. It is crucial to determine how to reduce the agitation so that the nurse can
provide patient-centered care to Mr. Janssen.
Conclusion
Several recommendations can help reduce Mr. Janssen's agitation: patient and careful care,
alternatives to restraint interventions, rooming-in, and non-pharmacological approaches. By
implementing these, nurses can not only reduce Mr. Janssen's agitation but also improve his overall
well-being and recovery.
Keywords
Agitation
Delirium
Restraint interventions
Nursing care
Patient-centered
3
, Inleiding
Aanleiding
Op de cardio-thoracale chirurgie (CTC) unit in een academisch ziekenhuis is het onduidelijk hoe de
verpleegkundigen de onrust van meneer Janssen in een hyperactief delier met vrijheidsbeperkende
interventies (VBI) kunnen beperken. In het onderzoek van Smulter et al. (2013) is de incidentie van
een delier na hartchirurgie vastgesteld op 22%. Hierbij werd onrust geïdentificeerd als een
veelvoorkomende oorzaak. Een delier op de afdeling komt vaak voor en wordt er op de afdeling
gebruik gemaakt van de richtlijn ‘delier bij volwassenen en ouderen’ (Richtlijnendatabase, 2023).
Door de complexiteit van de casus van meneer Janssen, is deze richtlijn niet toepasbaar. Daarom is
het voor het verpleegkundig team lastig om te bepalen wat de juiste handelswijze is. Dit is de
aanleiding om onderzoek te doen naar het beperken van de onrust die meneer Janssen tijdens de
opname ervaart.
Organisatorische context
De afdeling cardiologie is verdeeld in 4 units: cardiothoracale chirurgie, kort- en langverblijf
cardiologie, de harttransplantatie unit en de high care cardiologie. Hier zijn 110 verpleegkundigen
werkzaam, zowel mbo- als hbo-geschoold. Binnen dit onderzoek ligt de focus op de afdeling CTC. Op
de afdeling CTC krijgen patiënten voornamelijk openhartoperaties zoals klepoperaties,
ritmeoperaties en aortaoperaties, maar ook longoperaties komen voor. De verpleegkundigen
werken dagelijks samen met cardiologen, artsen, verpleegkundig specialisten (VS), fysiotherapeuten,
diëtisten en medisch maatschappelijk werkers (MMW). Een delier komt op de afdeling CTC relatief
vaak voor na een hartoperatie.
Casusbeschrijving
De 79-jarige meneer Janssen is opgenomen op de CTC vanwege een aorta type A dissectie, waarbij
er een scheur is ontstaan in het stijgende gedeelte van de aorta. Hiervoor is meneer met spoed
geopereerd. Na de operatie ontwikkelde hij acute nierinsufficiëntie (AKI), intensive care acquired
weakness (ICUAW) en een delier op de intensive care (IC). Bij overplaatsing naar de
thoraxchirurgische verpleegafdeling vertoonde meneer onrust, plukkerig gedrag en was hij
valgevaarlijk. Meneer heeft zijn zuurstofslang en katheter meermaals eruit getrokken en is een keer
gevallen. Hierom zijn er vrijheidsbeperkende interventies (VBI) ingezet, waaronder camerabewaking,
vijfpuntfixatie (bokshandschoenen, pols- en enkelrestricties, buikband) en het toedienen van
haloperidol en lorazepam. Deze zijn ingezet om de veiligheid van meneer te waarborgen en de
(medische) zorg te handhaven. De partner van meneer is betrokken en gekozen als de wettelijk
vertegenwoordiger van meneer en heeft vooraf het inzetten van de VBI toestemming aan de arts
gegeven, omdat meneer door het delier wilsonbekwaam is. Ondanks het inzetten van deze
interventies verergerde de onrust. De onrust uitte zich in de motoriek, verhoogde agitatie en angst.
Meneer gaf aan niet vastgebonden te willen zijn. Hij vertelde dat hij heel bang is en niet comfortabel
lag. Waarom meneer zo bang is, is onduidelijk. Meneer probeerde veel te bewegen en was veel aan
het zweten. Doordat meneer veel probeerde te bewegen ontstonden er striemen op zijn polsen en
enkels. Om de onrust tegen te gaan gaven de verpleegkundigen medicatie om meneer te kalmeren.
Dit hielp vaak voor even, maar even later begon de onrust weer. De verpleegkundigen geven aan
tijdens hun diensten lang bezig te zijn bij meneer Janssen, waardoor er minder tijd overblijft voor
andere patiënten. Meneer Janssen drukt vaak op de alarmbel en op de camerabewaking is te zien
wanneer meneer onrustig is, omdat hij dan het roepen is of motorisch veel probeert te bewegen. De
verpleegkundigen ondersteunen meneer met de algemeen dagelijkse verrichtingen (ADL) en doen
twee keer per dag de vitale controles. Na elke dienst wordt er een delirium observatieschaal (DOS)
bijgehouden om het delier te blijven observeren en veranderingen te signaleren. De interventies die
zijn ingezet leveren geen bijdrage aan het verminderen van de onrust bij meneer, maar een
verergering. De verpleegkundigen en de partner van meneer geven aan de niet te weten hoe zij de
4
