Chemie
Hoofdstuk 2 - De aarde: onze hofleverancier
_________________________________________________________________________
§2.1 De aarde
De opbouw van de aarde
De aarde bestaat grofweg uit drie delen: de kern, de mantel en de aardkorst. De
kern bestaat vooral uit ijzer en nikkel. De mantel heeft chemisch gezien overal bijna
dezelfde samenstelling. De aardkorst heeft niet overal dezelfde samenstelling.
De samenstelling van de aarde
Op aarde komen meer dan 80 elementen voor. Stoffen die van nature in de
aardkorst voorkomen zijn mineralen. In de aardkorst komt vooral zuurstof, silicium,
aluminium en ijzer voor.
Fossiele brandstoffen
Naast mineralen komen er ook fossiele brandstoffen voor in de aardbodem.
Aardgas, aardolie en steenkool zijn miljoenen jaren geleden ontstaan. Aardgas en
aardolie bestaan voornamelijk uit koolwaterstoffen, stoffen die enkel bestaan uit de
elementen koolstof en waterstof. De fossiele brandstoffen zijn ontstaan uit planten-
en planktonresten. Fossiele brandstoffen zijn energierijke stoffen.
§2.2 Atomen
Model
Moleculen kunnen van fase veranderen. Wanneer een vloeibare stof een gas wordt
is het aan het verdampen. Andersom condenseert het. Van vloeibaar naar vast is het
aan het stollen en van vast naar vloeibaar smelt het. Als laatste kan een vaste stof
nog in een gas veranderen. Dit heet sublimeren, andersom wordt rijpen genoemd.
Het atoom
Volgens het atoommodel van Rutherford bestaat elk atoom uit een kern met de
protonen en neutronen en daaromheen zit een wolk waarin de negatieve elektronen
bewegen. Het totaal van het aantal protonen en neutronen heet het massagetal. Het
aantal protonen en elektronen is altijd aan elkaar gelijk. Het aantal neutronen kan
verschillen, dit veroorzaakt isotopen. Isotopen zijn dus atomen met hetzelfde
atoomnummer maar een ander aantal neutronen. Het atoomnummer wordt bepaald
door het aantal protonen in de kern. Voorbeeld: Bismut heeft atoomnummer 83, het
heeft dus 83 protonen. Daarnaast zitten er nog 209-83 = 126 neutronen in de kern.
Dit is als volgt te noteren: 209
83 Bi.
Kernreactie
Bij een kernreactie verandert de samenstelling van de kern van het atoom onder
uitzenden van radioactieve straling. Hierbij ontstaat veel energie. Bij kernfusie
Hoofdstuk 2 - De aarde: onze hofleverancier
_________________________________________________________________________
§2.1 De aarde
De opbouw van de aarde
De aarde bestaat grofweg uit drie delen: de kern, de mantel en de aardkorst. De
kern bestaat vooral uit ijzer en nikkel. De mantel heeft chemisch gezien overal bijna
dezelfde samenstelling. De aardkorst heeft niet overal dezelfde samenstelling.
De samenstelling van de aarde
Op aarde komen meer dan 80 elementen voor. Stoffen die van nature in de
aardkorst voorkomen zijn mineralen. In de aardkorst komt vooral zuurstof, silicium,
aluminium en ijzer voor.
Fossiele brandstoffen
Naast mineralen komen er ook fossiele brandstoffen voor in de aardbodem.
Aardgas, aardolie en steenkool zijn miljoenen jaren geleden ontstaan. Aardgas en
aardolie bestaan voornamelijk uit koolwaterstoffen, stoffen die enkel bestaan uit de
elementen koolstof en waterstof. De fossiele brandstoffen zijn ontstaan uit planten-
en planktonresten. Fossiele brandstoffen zijn energierijke stoffen.
§2.2 Atomen
Model
Moleculen kunnen van fase veranderen. Wanneer een vloeibare stof een gas wordt
is het aan het verdampen. Andersom condenseert het. Van vloeibaar naar vast is het
aan het stollen en van vast naar vloeibaar smelt het. Als laatste kan een vaste stof
nog in een gas veranderen. Dit heet sublimeren, andersom wordt rijpen genoemd.
Het atoom
Volgens het atoommodel van Rutherford bestaat elk atoom uit een kern met de
protonen en neutronen en daaromheen zit een wolk waarin de negatieve elektronen
bewegen. Het totaal van het aantal protonen en neutronen heet het massagetal. Het
aantal protonen en elektronen is altijd aan elkaar gelijk. Het aantal neutronen kan
verschillen, dit veroorzaakt isotopen. Isotopen zijn dus atomen met hetzelfde
atoomnummer maar een ander aantal neutronen. Het atoomnummer wordt bepaald
door het aantal protonen in de kern. Voorbeeld: Bismut heeft atoomnummer 83, het
heeft dus 83 protonen. Daarnaast zitten er nog 209-83 = 126 neutronen in de kern.
Dit is als volgt te noteren: 209
83 Bi.
Kernreactie
Bij een kernreactie verandert de samenstelling van de kern van het atoom onder
uitzenden van radioactieve straling. Hierbij ontstaat veel energie. Bij kernfusie
