Blok 2A - IM
INHOUD
CASUS 1 (deel 1)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ................................................................................................. 3
1.3 Gezondheidsindicatoren en volksgezondheid......................................................................................... 3
1.4 Epidemiologie .......................................................................................................................................... 3
1.5 Epidemiologisch onderzoek..................................................................................................................... 3
1.6 Veelvoorkomende gezondheidsindicatoren, mortaliteit en morbiditeit ................................................ 4
1.7 Multimorbiditeit ...................................................................................................................................... 4
5.1 Gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting ........................................................................... 5
5.2 Intentionele gezondheidsvoorlichting en faciliterende voorlichting ...................................................... 5
5.3 Systematiek, doelgerichtheid en planmatigheid van gezondheidsbevordering en
gezondheidsvoorlichting ............................................................................................................................... 5
5.4 Intervention Mapping: planningsmodel voor intentionele gezondheidsvoorlichting ............................ 6
5.5 Intervention Mapping (stap 1): analyse van het gezondheidsprobleem ................................................ 6
5.6 Intervention Mapping (stap 1): analyse van leefstijl en gedrag .............................................................. 7
CASUS 1 (deel 2)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ................................................................................................. 9
1.4 Epidemiologie .......................................................................................................................................... 9
1.5 Epidemiologisch onderzoek..................................................................................................................... 9
1.6 Veelvoorkomende gezondheidsindicatoren, mortaliteit en morbiditeit .............................................. 10
1.7 Multimorbiditeit .................................................................................................................................... 10
3.1 Doelen van preventie ............................................................................................................................ 10
3.2 Universele, primaire preventie .............................................................................................................. 11
3.3 Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie ................................................................................ 11
3.4 Zorggerelateerde, tertiaire preventie ................................................................................................... 11
3.5 Classificaties van preventie ................................................................................................................... 12
3.6 Niveaus van preventie – individuele en collectieve preventie .............................................................. 12
5.5 Intervention Mapping (stap 1): analyse van het gezondheidsprobleem .............................................. 12
5.6 Intervention Mapping (stap 1): analyse van leefstijl en gedrag ............................................................ 13
CASUS 2 (deel 1)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ............................................................................................... 15
3.7 Preventie en persoonsgecentreerde zorg ............................................................................................. 15
5.7 Intervention mapping stap 2: definiëren van de gedrags- en veranderdoelen .................................... 15
1
,Blok 2A - IM
CASUS 2 (deel 2)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ............................................................................................... 17
3.1 Doelen van preventie ............................................................................................................................ 17
3.2 Universele, primaire preventie .............................................................................................................. 17
3.3 Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie ................................................................................ 17
3.4 Zorggerelateerde, tertiaire preventie ................................................................................................... 18
3.5 Classificaties van preventie ................................................................................................................... 18
3.6 Niveaus van preventie – individuele en collectieve preventie .............................................................. 18
CASUS 4 (deel 1)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ............................................................................................... 19
1.6 Veelvoorkomende gezondheidsindicatoren, mortaliteit en morbiditeit .............................................. 19
CASUS 4 (deel 2)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ............................................................................................... 20
3.1 Doelen van preventie ............................................................................................................................ 20
3.2 Universele, primaire preventie .............................................................................................................. 20
3.3 Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie ................................................................................ 20
3.4 Zorggerelateerde, tertiaire preventie ................................................................................................... 21
3.5 Classificaties van preventie ................................................................................................................... 21
3.6 Niveaus van preventie – individuele en collectieve preventie .............................................................. 21
2
, Blok 2A - IM
CASUS 1 (DEEL 1)
GEZONDHEIDSBEVORDERING EN ZELFMANAGEMENT
1.3 GEZONDHEIDSINDICATOREN EN VOLKSGEZONDHEID
Om de gezondheid te beschrijven van een individu of groep wordt de term gezondheidstoestand gebruikt.
De gezondheidstoestand kan worden beschreven met behulp van gezondheidsindicatoren: objectiveerbare
en meetbare grootheden van gezondheid en ziekte. Ze geven aan welke gezondheidsproblemen veelvuldig
voorkomen en welke gezondheidsproblemen leiden tot hoge sterfte of veel ziekten. Aan de hand hiervan
kun je gezondheid inzichtelijk maken. Ze laten zien hoe ‘gezond’ de bevolking is. Het is belangrijk om te
weten als basis voor preventie en gerichte zorgverlening.
1.4 EPIDEMIOLOGIE
Epidemiologie: richt zich op het vóórkomen van gezondheidsproblemen en op de samenhang tussen
gezondheidsproblemen en het vóórkomen van aan het gezondheidsprobleem gerelateerde verschijnselen.
Het biedt inzicht in de wijze waarop ziekte- en sterftepatronen verdeeld zijn over de bevolking. Het gaat om
factoren waarvan men vermoedt dat ze van invloed zijn op het ontstaan van een betreffende ziekte of op
een andere wijze een indicatie of voorspelling geven van de aanwezigheid van de ziekte. Er zijn 3 soorten:
• Etiologische factoren: zijn bepalend voor het ontstaan van een gezondheidsprobleem en gaan aan
de ziekte vooraf.
• Prognostische factoren: maken dat een al aanwezig gezondheidsprobleem verergert of stopt. Deze
factoren hebben invloed op het beloop van de ziekte.
• Diagnostische factoren: maken duidelijk of er sprake is van een bepaald gezondheidsprobleem.
Aan de hand van deze factoren is het mogelijk om een ziekte op te sporen.
1.5 EPIDEMIOLOGISCH ONDERZOEK
Epidemiologie wordt uitgevoerd in de vorm van een epidemiologisch onderzoek. Hierbij wordt uitgegaan
van een cohort: een groep mensen die nauwkeurig worden omschreven. Er wordt gekeken of de
individuele personen uit deze groep een bepaalde ziekte wel of niet krijgen. Daarnaast worden de aan de
ziekte gerelateerde verschijnselen nauwkeurig in kaart gebracht. Het gaat erom mensen op te sporen bij
wie de aandoening aanwezig is en een verband aan te tonen met de aanwezigheid van bepaalde
verschijnselen. Het gezondheidsprobleem vormt het vertrekpunt van epidemiologisch onderzoek. Maar het
bestudeert ook de aanwezigheid of afwezigheid van verschijnselen.
De onderzoekers brengen de frequentie in de cohort in kaart. Ze tellen hoeveel mensen in een bepaalde
leeftijdsgroep een bepaald gezondheidsprobleem hebben. Vervolgens kijken ze naar de factoren die
gerelateerd zijn aan het gezondheidsprobleem en verbinden hier conclusies aan. Het doel is een relatie aan
te tonen tussen het gezondheidsprobleem en bepaalde verschijnselen. Alle metingen op individueel niveau
worden samengenomen om uitspraken te kunnen doen op groepsniveau. En door bij groepen te meten,
kunnen er ook uitspraken gedaan worden op populatieniveau en hiermee krijgen we inzicht in de
volksgezondheid.
Gezondheidsstatistieken: zeggen iets over de gezondheidstoestand van bevolkingsgroepen. Ze gaan over
sterfte, ziekte, levensverwachting, verloren levensjaren, ziekenhuisopnames en dergelijke. Worden
samengesteld op basis van gegevens die door allerlei instellingen worden geregistreerd.
Demografische statistieken: bieden inzicht in samenstelling van de bevolking.
3
INHOUD
CASUS 1 (deel 1)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ................................................................................................. 3
1.3 Gezondheidsindicatoren en volksgezondheid......................................................................................... 3
1.4 Epidemiologie .......................................................................................................................................... 3
1.5 Epidemiologisch onderzoek..................................................................................................................... 3
1.6 Veelvoorkomende gezondheidsindicatoren, mortaliteit en morbiditeit ................................................ 4
1.7 Multimorbiditeit ...................................................................................................................................... 4
5.1 Gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting ........................................................................... 5
5.2 Intentionele gezondheidsvoorlichting en faciliterende voorlichting ...................................................... 5
5.3 Systematiek, doelgerichtheid en planmatigheid van gezondheidsbevordering en
gezondheidsvoorlichting ............................................................................................................................... 5
5.4 Intervention Mapping: planningsmodel voor intentionele gezondheidsvoorlichting ............................ 6
5.5 Intervention Mapping (stap 1): analyse van het gezondheidsprobleem ................................................ 6
5.6 Intervention Mapping (stap 1): analyse van leefstijl en gedrag .............................................................. 7
CASUS 1 (deel 2)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ................................................................................................. 9
1.4 Epidemiologie .......................................................................................................................................... 9
1.5 Epidemiologisch onderzoek..................................................................................................................... 9
1.6 Veelvoorkomende gezondheidsindicatoren, mortaliteit en morbiditeit .............................................. 10
1.7 Multimorbiditeit .................................................................................................................................... 10
3.1 Doelen van preventie ............................................................................................................................ 10
3.2 Universele, primaire preventie .............................................................................................................. 11
3.3 Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie ................................................................................ 11
3.4 Zorggerelateerde, tertiaire preventie ................................................................................................... 11
3.5 Classificaties van preventie ................................................................................................................... 12
3.6 Niveaus van preventie – individuele en collectieve preventie .............................................................. 12
5.5 Intervention Mapping (stap 1): analyse van het gezondheidsprobleem .............................................. 12
5.6 Intervention Mapping (stap 1): analyse van leefstijl en gedrag ............................................................ 13
CASUS 2 (deel 1)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ............................................................................................... 15
3.7 Preventie en persoonsgecentreerde zorg ............................................................................................. 15
5.7 Intervention mapping stap 2: definiëren van de gedrags- en veranderdoelen .................................... 15
1
,Blok 2A - IM
CASUS 2 (deel 2)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ............................................................................................... 17
3.1 Doelen van preventie ............................................................................................................................ 17
3.2 Universele, primaire preventie .............................................................................................................. 17
3.3 Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie ................................................................................ 17
3.4 Zorggerelateerde, tertiaire preventie ................................................................................................... 18
3.5 Classificaties van preventie ................................................................................................................... 18
3.6 Niveaus van preventie – individuele en collectieve preventie .............................................................. 18
CASUS 4 (deel 1)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ............................................................................................... 19
1.6 Veelvoorkomende gezondheidsindicatoren, mortaliteit en morbiditeit .............................................. 19
CASUS 4 (deel 2)
Gezondheidsbevordering en zelfmanagement ............................................................................................... 20
3.1 Doelen van preventie ............................................................................................................................ 20
3.2 Universele, primaire preventie .............................................................................................................. 20
3.3 Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie ................................................................................ 20
3.4 Zorggerelateerde, tertiaire preventie ................................................................................................... 21
3.5 Classificaties van preventie ................................................................................................................... 21
3.6 Niveaus van preventie – individuele en collectieve preventie .............................................................. 21
2
, Blok 2A - IM
CASUS 1 (DEEL 1)
GEZONDHEIDSBEVORDERING EN ZELFMANAGEMENT
1.3 GEZONDHEIDSINDICATOREN EN VOLKSGEZONDHEID
Om de gezondheid te beschrijven van een individu of groep wordt de term gezondheidstoestand gebruikt.
De gezondheidstoestand kan worden beschreven met behulp van gezondheidsindicatoren: objectiveerbare
en meetbare grootheden van gezondheid en ziekte. Ze geven aan welke gezondheidsproblemen veelvuldig
voorkomen en welke gezondheidsproblemen leiden tot hoge sterfte of veel ziekten. Aan de hand hiervan
kun je gezondheid inzichtelijk maken. Ze laten zien hoe ‘gezond’ de bevolking is. Het is belangrijk om te
weten als basis voor preventie en gerichte zorgverlening.
1.4 EPIDEMIOLOGIE
Epidemiologie: richt zich op het vóórkomen van gezondheidsproblemen en op de samenhang tussen
gezondheidsproblemen en het vóórkomen van aan het gezondheidsprobleem gerelateerde verschijnselen.
Het biedt inzicht in de wijze waarop ziekte- en sterftepatronen verdeeld zijn over de bevolking. Het gaat om
factoren waarvan men vermoedt dat ze van invloed zijn op het ontstaan van een betreffende ziekte of op
een andere wijze een indicatie of voorspelling geven van de aanwezigheid van de ziekte. Er zijn 3 soorten:
• Etiologische factoren: zijn bepalend voor het ontstaan van een gezondheidsprobleem en gaan aan
de ziekte vooraf.
• Prognostische factoren: maken dat een al aanwezig gezondheidsprobleem verergert of stopt. Deze
factoren hebben invloed op het beloop van de ziekte.
• Diagnostische factoren: maken duidelijk of er sprake is van een bepaald gezondheidsprobleem.
Aan de hand van deze factoren is het mogelijk om een ziekte op te sporen.
1.5 EPIDEMIOLOGISCH ONDERZOEK
Epidemiologie wordt uitgevoerd in de vorm van een epidemiologisch onderzoek. Hierbij wordt uitgegaan
van een cohort: een groep mensen die nauwkeurig worden omschreven. Er wordt gekeken of de
individuele personen uit deze groep een bepaalde ziekte wel of niet krijgen. Daarnaast worden de aan de
ziekte gerelateerde verschijnselen nauwkeurig in kaart gebracht. Het gaat erom mensen op te sporen bij
wie de aandoening aanwezig is en een verband aan te tonen met de aanwezigheid van bepaalde
verschijnselen. Het gezondheidsprobleem vormt het vertrekpunt van epidemiologisch onderzoek. Maar het
bestudeert ook de aanwezigheid of afwezigheid van verschijnselen.
De onderzoekers brengen de frequentie in de cohort in kaart. Ze tellen hoeveel mensen in een bepaalde
leeftijdsgroep een bepaald gezondheidsprobleem hebben. Vervolgens kijken ze naar de factoren die
gerelateerd zijn aan het gezondheidsprobleem en verbinden hier conclusies aan. Het doel is een relatie aan
te tonen tussen het gezondheidsprobleem en bepaalde verschijnselen. Alle metingen op individueel niveau
worden samengenomen om uitspraken te kunnen doen op groepsniveau. En door bij groepen te meten,
kunnen er ook uitspraken gedaan worden op populatieniveau en hiermee krijgen we inzicht in de
volksgezondheid.
Gezondheidsstatistieken: zeggen iets over de gezondheidstoestand van bevolkingsgroepen. Ze gaan over
sterfte, ziekte, levensverwachting, verloren levensjaren, ziekenhuisopnames en dergelijke. Worden
samengesteld op basis van gegevens die door allerlei instellingen worden geregistreerd.
Demografische statistieken: bieden inzicht in samenstelling van de bevolking.
3
