Bok 2B - Overige
INHOUD
THEMAWEEK
International week ............................................................................................................................................ 2
CASUS 1
Leerboek psychiatrie voor verpleegkundigen ................................................................................................... 3
3.1 Wat zijn persoonlijkheidsstoornissen? .................................................................................................... 3
3.2 Algemene gegevens over persoonlijkheidsstoornissen .......................................................................... 3
3.4 Cluster-B-persoonlijkheidsstoornissen .................................................................................................... 6
3.9 Alternatief DSM-5-Model voor persoonlijkheidsstoornissen.................................................................. 6
3.10 Comorbiditeit......................................................................................................................................... 7
3.11 Behandeling: ambulant, (deeltijd) klinisch en farmacotherapie ........................................................... 8
3.12 Verpleegkundige zorg bij patiënten met een persoonlijkheidsstoornis ............................................... 9
Hechting en hechtingproblemen ..................................................................................................................... 11
CASUS 3 (deel 2)
Basisboek ethiek .............................................................................................................................................. 13
3.1 Mensbeeld in de zorg ............................................................................................................................ 13
3.2 Twee mensbeelden ............................................................................................................................... 13
3.3 Twee mensbeelden, twee moraliteiten ................................................................................................ 13
CASUS 4 (deel 1)
Een zorgethisch perspectief op de zorgpraktijk .............................................................................................. 14
Medische ethiek .............................................................................................................................................. 14
8.4 Ethiek van de zorg ................................................................................................................................. 14
CASUS 4 (deel 2)
In gesprek blijven over goede zorg .................................................................................................................. 16
Moreel beraad, tijd voor ethische reflectie in de dagelijkse praktijk van de GGZ .......................................... 17
Moreel Beraad in de ouderenzorg .................................................................................................................. 18
1
,Bok 2B - Overige
THEMAWEEK
INTERNATIONAL WEEK
Cultuur: een ideationeel systeem van gedeelde ideeën, systemen van concepten en regels en betekenissen
die ten grondslag liggen aan en tot uitdrukking komen in de manier waarop mensen leven.
Etnocentrisme: om het leven van andere mensen te bekijken in termen van je eigen culturele bril.
• Emic: het beeld van de waargenomen mensen.
• Etic: de mening van de onderzoeker.
Hofstede-theorie
Doelstelling voor verpleegkundigen: de verpleegkundige kan het gedrag van de patiënt in een culturele
context bekijken. Het is verbonden met collectieve mentale programmering.
Wereldbeeld van Hofstede:
• Power Distance: de manier waarop minder krachtige leden van instellingen de ongelijke
machtsverdeling accepteren
• Individuality:
o Individualism: samenleving is individualistisch als de connectie tussen individuen zwak is.
Mensen zorgen voor zichzelf.
o Collectivism: samenleving is collectivistisch als individuen hun hele leven doorbrengen in
een sterke groep. Ze moeten loyaal blijven aan hun groep.
• Masculinity vs. Feminity: een samenleving is mannelijk als de geslachtsrollen duidelijk gescheiden
zijn.
o Masculin samenleving: mannen zijn agressief, sterk, materieel en succesvol. Vrouwen zijn
bescheiden, zacht en kijkt naar de kwaliteit van leven.
• Tolerance of uncertainty: de manier waarop leden van een cultuur zich bedreigd voelen door
onzekerheid of onbekende situaties. Ze geloven en hebben een instelling gecreëerd die dit
probeert te vermijden. Dit is te zien aan de voorspelbaarheid waarop de maatschappij, zoals
formele regels en wetten.
• Long Term vs. Short Term: mensen handelen volgens de resultaten die ze in gedachten hebben.
Hoe de samenleving haar eigen verleden behoudt en tegelijkertijd de uitdagingen van het heden en
de toekomst aangaat.
• Indulgence vs. Restraint: samenleving die relatief gratis de basis- en natuurlijke behoeften mogelijk
maakt om het leven te stimuleren en plezier te hebben. De mate waarin mensen proberen hun
verlangens en impulsen te beheersen.
Sunrise Model: anamneses om de verpleegkundige te helpen haar manier van verplegen aan te passen aan
het wereldbeeld van de patiënt.
• Technologische factoren • Politieke factoren
• Religieuze factoren • Economische factoren
• Familie en sociale factoren • Educatieve factoren
• Culturele factoren
2
, Blok 2B – Overige
CASUS 1
LEERBOEK PSYCHIATRIE VOOR VERPLEEGKUNDIGEN
3.1 WAT ZIJN PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN?
Voor het stellen van een diagnose moet er sprake zijn van:
• Lijden en/of beperkingen in sociaal en/of beroepsmatig functioneren.
• Afwijkingen op twee van de volgende vier terreinen: cognities, affecten, interpersoonlijke
relaties en impulsen.
3.2 ALGEMENE GEGEVENS OVER PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN
Persoonlijkheidsstoornissen behoren tot de meest voorkomende psychiatrische stoornissen. Het
komt voor bij 10-15% van de bevolking en 45-80% bij psychiatrische patiënten. De combinatie van
een andere stoornis met een persoonlijkheidsstoornis maakt de behandeling ervan moeilijker en
verslechtert de prognose. Het geeft gevolgen voor het sociaal en beroepsmatig functioneren.
3
INHOUD
THEMAWEEK
International week ............................................................................................................................................ 2
CASUS 1
Leerboek psychiatrie voor verpleegkundigen ................................................................................................... 3
3.1 Wat zijn persoonlijkheidsstoornissen? .................................................................................................... 3
3.2 Algemene gegevens over persoonlijkheidsstoornissen .......................................................................... 3
3.4 Cluster-B-persoonlijkheidsstoornissen .................................................................................................... 6
3.9 Alternatief DSM-5-Model voor persoonlijkheidsstoornissen.................................................................. 6
3.10 Comorbiditeit......................................................................................................................................... 7
3.11 Behandeling: ambulant, (deeltijd) klinisch en farmacotherapie ........................................................... 8
3.12 Verpleegkundige zorg bij patiënten met een persoonlijkheidsstoornis ............................................... 9
Hechting en hechtingproblemen ..................................................................................................................... 11
CASUS 3 (deel 2)
Basisboek ethiek .............................................................................................................................................. 13
3.1 Mensbeeld in de zorg ............................................................................................................................ 13
3.2 Twee mensbeelden ............................................................................................................................... 13
3.3 Twee mensbeelden, twee moraliteiten ................................................................................................ 13
CASUS 4 (deel 1)
Een zorgethisch perspectief op de zorgpraktijk .............................................................................................. 14
Medische ethiek .............................................................................................................................................. 14
8.4 Ethiek van de zorg ................................................................................................................................. 14
CASUS 4 (deel 2)
In gesprek blijven over goede zorg .................................................................................................................. 16
Moreel beraad, tijd voor ethische reflectie in de dagelijkse praktijk van de GGZ .......................................... 17
Moreel Beraad in de ouderenzorg .................................................................................................................. 18
1
,Bok 2B - Overige
THEMAWEEK
INTERNATIONAL WEEK
Cultuur: een ideationeel systeem van gedeelde ideeën, systemen van concepten en regels en betekenissen
die ten grondslag liggen aan en tot uitdrukking komen in de manier waarop mensen leven.
Etnocentrisme: om het leven van andere mensen te bekijken in termen van je eigen culturele bril.
• Emic: het beeld van de waargenomen mensen.
• Etic: de mening van de onderzoeker.
Hofstede-theorie
Doelstelling voor verpleegkundigen: de verpleegkundige kan het gedrag van de patiënt in een culturele
context bekijken. Het is verbonden met collectieve mentale programmering.
Wereldbeeld van Hofstede:
• Power Distance: de manier waarop minder krachtige leden van instellingen de ongelijke
machtsverdeling accepteren
• Individuality:
o Individualism: samenleving is individualistisch als de connectie tussen individuen zwak is.
Mensen zorgen voor zichzelf.
o Collectivism: samenleving is collectivistisch als individuen hun hele leven doorbrengen in
een sterke groep. Ze moeten loyaal blijven aan hun groep.
• Masculinity vs. Feminity: een samenleving is mannelijk als de geslachtsrollen duidelijk gescheiden
zijn.
o Masculin samenleving: mannen zijn agressief, sterk, materieel en succesvol. Vrouwen zijn
bescheiden, zacht en kijkt naar de kwaliteit van leven.
• Tolerance of uncertainty: de manier waarop leden van een cultuur zich bedreigd voelen door
onzekerheid of onbekende situaties. Ze geloven en hebben een instelling gecreëerd die dit
probeert te vermijden. Dit is te zien aan de voorspelbaarheid waarop de maatschappij, zoals
formele regels en wetten.
• Long Term vs. Short Term: mensen handelen volgens de resultaten die ze in gedachten hebben.
Hoe de samenleving haar eigen verleden behoudt en tegelijkertijd de uitdagingen van het heden en
de toekomst aangaat.
• Indulgence vs. Restraint: samenleving die relatief gratis de basis- en natuurlijke behoeften mogelijk
maakt om het leven te stimuleren en plezier te hebben. De mate waarin mensen proberen hun
verlangens en impulsen te beheersen.
Sunrise Model: anamneses om de verpleegkundige te helpen haar manier van verplegen aan te passen aan
het wereldbeeld van de patiënt.
• Technologische factoren • Politieke factoren
• Religieuze factoren • Economische factoren
• Familie en sociale factoren • Educatieve factoren
• Culturele factoren
2
, Blok 2B – Overige
CASUS 1
LEERBOEK PSYCHIATRIE VOOR VERPLEEGKUNDIGEN
3.1 WAT ZIJN PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN?
Voor het stellen van een diagnose moet er sprake zijn van:
• Lijden en/of beperkingen in sociaal en/of beroepsmatig functioneren.
• Afwijkingen op twee van de volgende vier terreinen: cognities, affecten, interpersoonlijke
relaties en impulsen.
3.2 ALGEMENE GEGEVENS OVER PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN
Persoonlijkheidsstoornissen behoren tot de meest voorkomende psychiatrische stoornissen. Het
komt voor bij 10-15% van de bevolking en 45-80% bij psychiatrische patiënten. De combinatie van
een andere stoornis met een persoonlijkheidsstoornis maakt de behandeling ervan moeilijker en
verslechtert de prognose. Het geeft gevolgen voor het sociaal en beroepsmatig functioneren.
3
