Elementaire sociale vaardigheden Hoofdstuk 2
2.1 Het belang van non-verbaal gedrag
Om iets te vertellen kun je twee manieren gebruiken, met gesproken en geschreven taal
(afbeeldingen, symbolen enz.) of met de uitbeeldingskracht van ons lichaam. (lichaamstaal)
Lichaamstaal vertelt veel meer dan gesproken en geschreven taal. In gesprekken vind communicatie
op verschillende niveaus tegelijk plaats: op het niveau van de inhoud (wat er gezegd wordt, meestal
verbaal) en op het niveau van onderlinge betrekking (hoe het gezegd wordt, meestal non-verbaal) .
Elke boodschap bevat deze twee kanten. Non-verbale signalen zijn sterker dan verbale, als deze in
tegenstrijd zijn, wint het non-verbale meestal.
Het is belangrijk om tijdens een gesprek tussen de regels te lezen, dit wil zeggen dat je kijkt naar de
non-verbale communicatie van de ander. Alleen dan krijg je de letterlijke inhoud van het gesprek
helemaal mee.
In andere culturen kunnen er verschillen in non-verbale communicatie zijn. Signalen hebben dan
verschillende betekenissen.
2.2 Functies van non-verbaal gedrag
Aanwijzingen geven over eigenschappen, attitudes en identiteit
Non-verbale communicatie geeft weer hoe iemand zich voelt. Om er achter te komen ‘wie iemand is’
moet je kijken naar de non-verbale communicatie. Je kunt zien in lichaamshouding, gebaren en
mimiek wat er in die persoon omgaat. Er kunnen wel verschillen zijn tussen culturen, dus let daar
goed op.
Ondersteunen en reguleren van de verbale communicatie
Door non-verbale signalen die laten zien dat je luistert (knikken, oogcontact) wordt een gesprek op
gang gehouden en de betekenis van wat er gezegd wordt onderstreept.
Reguleren van onderlinge verhoudingen
Mensen kunnen elkaar op subtiele wijze laten merken wel gedrag is toegestaan en welk gedrag niet.
Door non-verbale communicatie zie je bijvoorbeeld dat je ergens niet bij hoort. Er zijn drie manieren
die een rol spelen tijdens gesprekken:
Het non-verbale gedrag is op zichzelf duidelijk
Woorden zijn niet altijd nodig, de betekenis zegt bij deze vorm genoeg. (duim omhoog bijvoorbeeld)
Het non-verbale gedrag ondersteunt het verbale
De communicatie wordt ondersteunt door non-verbaal gedrag. (blij verhaal=glimlachen)
Het non-verbale gedrag is tegenspraak met het verbale
Als iemand iets zegt, maar dat niet in overeenstemming is met zijn lichaamstaal kan dat verwarrend
zijn. (blij verhaal=droevig gezicht) Het is hierbij belangrijk dat je er achter komt waarom iemands
lichaamstaal iets anders zegt dan wat hij in woorden zegt.
2.3 Aspecten van non-verbaal gedrag
De manier waarop iemand spreekt
Alle klankvariaties vaan de stem worden samengevat onder het begrip paralinguïstische aspecten
(letterlijk: aspecten van de taal). Je kunt hierbij kijken naar de articulatie, het spreekritme,
2.1 Het belang van non-verbaal gedrag
Om iets te vertellen kun je twee manieren gebruiken, met gesproken en geschreven taal
(afbeeldingen, symbolen enz.) of met de uitbeeldingskracht van ons lichaam. (lichaamstaal)
Lichaamstaal vertelt veel meer dan gesproken en geschreven taal. In gesprekken vind communicatie
op verschillende niveaus tegelijk plaats: op het niveau van de inhoud (wat er gezegd wordt, meestal
verbaal) en op het niveau van onderlinge betrekking (hoe het gezegd wordt, meestal non-verbaal) .
Elke boodschap bevat deze twee kanten. Non-verbale signalen zijn sterker dan verbale, als deze in
tegenstrijd zijn, wint het non-verbale meestal.
Het is belangrijk om tijdens een gesprek tussen de regels te lezen, dit wil zeggen dat je kijkt naar de
non-verbale communicatie van de ander. Alleen dan krijg je de letterlijke inhoud van het gesprek
helemaal mee.
In andere culturen kunnen er verschillen in non-verbale communicatie zijn. Signalen hebben dan
verschillende betekenissen.
2.2 Functies van non-verbaal gedrag
Aanwijzingen geven over eigenschappen, attitudes en identiteit
Non-verbale communicatie geeft weer hoe iemand zich voelt. Om er achter te komen ‘wie iemand is’
moet je kijken naar de non-verbale communicatie. Je kunt zien in lichaamshouding, gebaren en
mimiek wat er in die persoon omgaat. Er kunnen wel verschillen zijn tussen culturen, dus let daar
goed op.
Ondersteunen en reguleren van de verbale communicatie
Door non-verbale signalen die laten zien dat je luistert (knikken, oogcontact) wordt een gesprek op
gang gehouden en de betekenis van wat er gezegd wordt onderstreept.
Reguleren van onderlinge verhoudingen
Mensen kunnen elkaar op subtiele wijze laten merken wel gedrag is toegestaan en welk gedrag niet.
Door non-verbale communicatie zie je bijvoorbeeld dat je ergens niet bij hoort. Er zijn drie manieren
die een rol spelen tijdens gesprekken:
Het non-verbale gedrag is op zichzelf duidelijk
Woorden zijn niet altijd nodig, de betekenis zegt bij deze vorm genoeg. (duim omhoog bijvoorbeeld)
Het non-verbale gedrag ondersteunt het verbale
De communicatie wordt ondersteunt door non-verbaal gedrag. (blij verhaal=glimlachen)
Het non-verbale gedrag is tegenspraak met het verbale
Als iemand iets zegt, maar dat niet in overeenstemming is met zijn lichaamstaal kan dat verwarrend
zijn. (blij verhaal=droevig gezicht) Het is hierbij belangrijk dat je er achter komt waarom iemands
lichaamstaal iets anders zegt dan wat hij in woorden zegt.
2.3 Aspecten van non-verbaal gedrag
De manier waarop iemand spreekt
Alle klankvariaties vaan de stem worden samengevat onder het begrip paralinguïstische aspecten
(letterlijk: aspecten van de taal). Je kunt hierbij kijken naar de articulatie, het spreekritme,
