Klinisch redeneren in de psychiatrie
Psychiatrie:
De psychiatrie is een vakgebied waarin eigen observaties, gevoelens en gedachten leiden
tot een bepaalde bejegening, behandeling en begeleiding van mensen. Hierbij is het
belangrijk zicht te hebben op hoe jijzelf in elkaar steekt.
De psychopathologie is het deelgebied van de psychiatrie en psychologie dat zich
bezighoudt met het beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en
behandelingen daarvoor.
Afwijkend gedrag:
Criteria voor afwijkend gedrag:
• Uitzonderlijk: bijvoorbeeld het beschrijven en zien dingen die er niet zijn.
• Sociaal afwijkend: alle samenlevingen hebben normen (maatstaven) die bepalen
welke vormen van gedrag acceptabel zijn.
• Foute perceptie of interpretatie van de realiteit (bijvoorbeeld stemmen horen,
achtervolgingswaan).
• Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon (als emoties heel lang aanhouden terwijl
de aanleiding hiervoor niet meer logisch is).
• Ongepast of contraproductief gedrag (bij voorbeeld verslavingsgedrag).
• Gevaar: gedrag dat gevaar oplevert voor zichzelf of anderen.
Perspectieven op afwijkend gedrag:
Biologische perspectief:
Medisch model: biologische grondslagen van afwijkend gedrag (functioneren
zenuwstelsel)
Psychologisch perspectief:
Psychodynamische modellen:
onbewuste conflicten en motieven als oorzaken van afwijkend gedrag.
Leer theoretische modellen: de inhoud van leerervaringen op de ontwikkeling van
afwijkend gedrag.
Humanistische modellen: hindernissen op de weg naar zelfbewust zijn en
zelfacceptatie.
Cognitieve modellen: verkeerd denken als oorzaak van afwijkend gedrag.
, Sociaal-culturele perspectief:
De rol die maatschappelijke ziekten als armoede, racisme en langdurige werkloosheid
spelen in het ontstaan van afwijkend gedrag: relaties tussen afwijkend gedrag en etniciteit,
gender, cultuur, en sociaaleconomische klassen.
Bio-psychosociaal perspectief:
Interacties tussen biologische, psychologische en socioculturele factoren in de ontwikkeling
van ontwijkend gedrag.
DSM = Diagnostic and statistical manual od mental disorders
De DSM is een classificatiesysteem. Door de precieze omschrijving van de stoornissen werd
het mogelijk over de hele wereld te begrijpen wat men bedoelde als men bijvoorbeeld de
term depressie of angst gebruikte.
• De DSM wordt regelmatig herzien op grond van recente wetenschappelijke inzichten.
• Het DSM-system geeft heldere criteria voor een bepaald type stoornis.
• Iedereen kan erin ondergebracht worden.
DSM 5
Het is een classificatiesysteem maar de D van diagnose zorgt voor wat verwarring. In het
Nederlands betekent de “diagnose ”meer dan alleen maar classificatie.
• Diagnose betekent ook doorzien: je beschrijft niet alleen het pathologisch syndroom
maar eigenlijk alles zoals de oorzaken, het ziekteproces, en eventueel de afloop bij
een individuele patiënt.
In de DSM 5 hebben ze bij de vertaling het woord diagnose zoveel mogelijk vervangen voor
classificatie.
Classificeren versus diagnosticeren
• Classificeren betekent het onderbrengen van een individuele patiënt bij een groep op
basis van een aantal gedeelde kenmerken, waarbij men even afziet van de relatief
gedeelde kenmerken.
• Diagnosticeren is het zoveel mogelijk doorgronden van de aard en het ontstaan van
de psychische stoornis waar een individuele patiënt aan lijdt, waarbij men zoveel
mogelijk kenmerken van iemands totale persoon in heden en verleden betrekt
(individueel bio psychosociaal niveau)
Psychiatrie:
De psychiatrie is een vakgebied waarin eigen observaties, gevoelens en gedachten leiden
tot een bepaalde bejegening, behandeling en begeleiding van mensen. Hierbij is het
belangrijk zicht te hebben op hoe jijzelf in elkaar steekt.
De psychopathologie is het deelgebied van de psychiatrie en psychologie dat zich
bezighoudt met het beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en
behandelingen daarvoor.
Afwijkend gedrag:
Criteria voor afwijkend gedrag:
• Uitzonderlijk: bijvoorbeeld het beschrijven en zien dingen die er niet zijn.
• Sociaal afwijkend: alle samenlevingen hebben normen (maatstaven) die bepalen
welke vormen van gedrag acceptabel zijn.
• Foute perceptie of interpretatie van de realiteit (bijvoorbeeld stemmen horen,
achtervolgingswaan).
• Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon (als emoties heel lang aanhouden terwijl
de aanleiding hiervoor niet meer logisch is).
• Ongepast of contraproductief gedrag (bij voorbeeld verslavingsgedrag).
• Gevaar: gedrag dat gevaar oplevert voor zichzelf of anderen.
Perspectieven op afwijkend gedrag:
Biologische perspectief:
Medisch model: biologische grondslagen van afwijkend gedrag (functioneren
zenuwstelsel)
Psychologisch perspectief:
Psychodynamische modellen:
onbewuste conflicten en motieven als oorzaken van afwijkend gedrag.
Leer theoretische modellen: de inhoud van leerervaringen op de ontwikkeling van
afwijkend gedrag.
Humanistische modellen: hindernissen op de weg naar zelfbewust zijn en
zelfacceptatie.
Cognitieve modellen: verkeerd denken als oorzaak van afwijkend gedrag.
, Sociaal-culturele perspectief:
De rol die maatschappelijke ziekten als armoede, racisme en langdurige werkloosheid
spelen in het ontstaan van afwijkend gedrag: relaties tussen afwijkend gedrag en etniciteit,
gender, cultuur, en sociaaleconomische klassen.
Bio-psychosociaal perspectief:
Interacties tussen biologische, psychologische en socioculturele factoren in de ontwikkeling
van ontwijkend gedrag.
DSM = Diagnostic and statistical manual od mental disorders
De DSM is een classificatiesysteem. Door de precieze omschrijving van de stoornissen werd
het mogelijk over de hele wereld te begrijpen wat men bedoelde als men bijvoorbeeld de
term depressie of angst gebruikte.
• De DSM wordt regelmatig herzien op grond van recente wetenschappelijke inzichten.
• Het DSM-system geeft heldere criteria voor een bepaald type stoornis.
• Iedereen kan erin ondergebracht worden.
DSM 5
Het is een classificatiesysteem maar de D van diagnose zorgt voor wat verwarring. In het
Nederlands betekent de “diagnose ”meer dan alleen maar classificatie.
• Diagnose betekent ook doorzien: je beschrijft niet alleen het pathologisch syndroom
maar eigenlijk alles zoals de oorzaken, het ziekteproces, en eventueel de afloop bij
een individuele patiënt.
In de DSM 5 hebben ze bij de vertaling het woord diagnose zoveel mogelijk vervangen voor
classificatie.
Classificeren versus diagnosticeren
• Classificeren betekent het onderbrengen van een individuele patiënt bij een groep op
basis van een aantal gedeelde kenmerken, waarbij men even afziet van de relatief
gedeelde kenmerken.
• Diagnosticeren is het zoveel mogelijk doorgronden van de aard en het ontstaan van
de psychische stoornis waar een individuele patiënt aan lijdt, waarbij men zoveel
mogelijk kenmerken van iemands totale persoon in heden en verleden betrekt
(individueel bio psychosociaal niveau)
