,1
,Voorwoord
Met trots presenteren wij de theoretische en methodische onderbouwing van het
afstudeerproject waar wij gedurende de periode van januari 2020 tot en met mei 2020
intensief mee bezig zijn geweest. Dit groepsproduct is een belangrijk onderdeel van het
afstuderen van de opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening aan de Avans Hogeschool
te Breda.
We maken graag van de gelegenheid gebruik om een aantal personen te bedanken die een
bijdrage hebben geleverd aan de totstandkoming van dit product.
Allereerst bedanken wij X , manager bedrijfsvoering van GGz Breburg, die het mogelijk heeft
gemaakt dat wij ons onderzoek bij deze instelling konden uitvoeren.
Daarnaast gaat veel dank uit naar X , verpleegkundig specialist en opleider bij GGz Breburg
en tevens onze contactpersoon. Zijn kennis en enthousiasme hebben ons gedurende het
project enorm geïnspireerd. Daarbij waren zijn ondersteuning en ideeën op de momenten dat
ons onderzoek anders liep dan gepland onmisbaar. x, bedankt!
Ook bedanken wij X , woonbegeleider van team B. Zij heeft veel tijd en energie vrijgemaakt
om ons te helpen bij het afnemen van de interviews met cliënten.
Daarnaast bedanken wij de hulpverleners en cliënten van GGz Breburg die wilden
meewerken aan ons onderzoek.
Tot slot gaat een dankwoord uit naar X , begeleidend docent gedurende het hele traject. We
bedanken haar voor haar kritische blik en de feedback die zij gaf op onze documenten.
Hierdoor hebben wij ons product naar een hoger niveau kunnen tillen.
Het opzetten en uitvoeren van het onderzoek is ontzettend leerzaam geweest. Gaandeweg
het project namen ons enthousiasme en onze interesse alleen maar toe. We hopen dat u dit
product met net zo veel interesse en plezier leest.
2
,Inhoudsopgave
Voorwoord........................................................................................................................2
Inleiding...........................................................................................................................5
Aanleiding.........................................................................................................................6
Beschrijving van de instelling...........................................................................................6
Probleemanalyse............................................................................................................6
Doelstelling.......................................................................................................................8
Centrale vraagstelling.........................................................................................................8
Verantwoording centrale vraagstelling...................................................................................8
Deelvragen........................................................................................................................9
Onderzoeksvragen..............................................................................................................9
Deel I Theoretische onderbouwing......................................................................................11
Hoofdstuk 1: Wie zijn de cliënten?...................................................................................12
§1.1 Ziektebeeld.......................................................................................................12
§1.2 Huidige woonsituatie..........................................................................................13
§1.3 Sociale context..................................................................................................14
Hoofdstuk 2: Hervormingen in de AWBZ...........................................................................15
§2.1 Waarom moeten de door GGz Breburg aangedragen cliënten extramuraal wonen?.......15
§2.2 Welke gevolgen heeft extramuralisering voor de cliënten van GGz Breburg?...............15
Hoofdstuk 3: Empowerment...........................................................................................17
§3.1 Wat is empowerment?........................................................................................17
§3.2 Herstel.............................................................................................................18
§3.3 Taak van de hulpverlener....................................................................................20
Hoofdstuk 4 Gewenste hulpverlening...............................................................................21
§4.1 Hulpverleningsbehoefte van de cliënt....................................................................21
§4.2 Methoden en benodigde vaardigheden voor de hulpverlener.....................................21
§4.3 Methoden voor de cliënt......................................................................................24
Hoofdstuk 5: Huidig hulpverleningsaanbod.......................................................................26
§5.1 Hulpverleningsvormen........................................................................................26
§5.2 Methoden..........................................................................................................27
Deel II Praktijk.................................................................................................................28
Beschrijving methoden..................................................................................................29
Betrouwbaarheid.......................................................................................................29
Dataverzamelingsmethoden............................................................................................31
Persoonlijke communicatie..........................................................................................31
Literatuurstudie........................................................................................................31
Nederlandse Empowerment - Vragenlijst.......................................................................32
Interviews................................................................................................................32
Uitvoering van het onderzoek.........................................................................................33
Nederlandse Empowerment - Vragenlijst.......................................................................33
Interviews cliënten voorbereiding................................................................................35
3
, Interviews cliënten uitvoering.....................................................................................36
Interviews hulpverleners voorbereiding.........................................................................37
Resultaten...................................................................................................................39
Resultaten NEL.........................................................................................................39
Resultaten interviews cliënten.....................................................................................40
Resultaten interviews hulpverleners.............................................................................40
Deel III Conclusie en Aanbevelingen....................................................................................43
Conclusie.....................................................................................................................44
Aanbevelingen..............................................................................................................46
Literatuurlijst...................................................................................................................47
Begrippenlijst...................................................................................................................50
Bijlagen...........................................................................................................................53
Bijlage 1 – Nederlandse Empowerment Vragenlijst (NEL)....................................................53
Bijlage 2 – Informed conscent formulier...........................................................................57
Bijlage 3 – Vragenlijsten interview cliënten.......................................................................58
Cliënt 8.......................................................................................................................58
Thema 5..................................................................................................................58
Thema 6..................................................................................................................59
Thema 3..................................................................................................................62
Thema 4..................................................................................................................65
Thema 5..................................................................................................................67
Cliënt 12......................................................................................................................69
Thema 4..................................................................................................................69
Thema 6:.................................................................................................................71
Cliënt 13......................................................................................................................73
Thema 5..................................................................................................................73
Thema 4..................................................................................................................75
Thema 3..................................................................................................................77
Thema 6..................................................................................................................81
Bijlage 4 – Instructie vragenlijst cliënten..........................................................................84
Bijlage 5 – Vragenlijst interviews hulpverleners.................................................................86
4
, Inleiding
In dit document zijn de uitkomsten te vinden van een onderzoek dat bij GGz Breburg Etten-
Leur is verricht onder cliënten en hulpverleners van twee teams: woonbegeleiding team A en
B. Dit onderzoek is gedaan in het kader van de afstudeer fase van de opleiding Sociaal
Pedagogische Hulpverlening aan de Avans Hogeschool te Breda.
Middels een literatuuronderzoek en een praktijkonderzoek is getracht een antwoord te
vinden op de volgende centrale vraagstelling:
Hoe kan GGz Breburg Etten-Leur ervoor zorgen dat de begeleiding van de hulpverleners van
woonbegeleiding team A en B aansluit op wat de cliënten nodig hebben om de regie over het
leven in eigen handen te nemen en te behouden?
Allereerst wordt de aanleiding voor het onderzoek beschreven met daarin een beschrijving
van de instelling en de probleemanalyse. Daarna wordt de doelstelling van het onderzoek
beschreven, gevolgd door de verantwoording van de centrale vraagstelling. Ook de
deelvragen en daarbij horende onderzoeksvragen worden beschreven. Vervolgens komen
drie delen aan bod.
In deel I wordt de theoretische onderbouwing van het onderzoek in vijf hoofdstukken
weergegeven. Hoofdstuk 1 geeft een beschrijving van de cliëntenpopulatie weer. Hoofdstuk
2 gaat in op de gevolgen van de hervormingen in de AWBZ voor die cliënten. Hoofdstuk 3
beschrijft het belang van empowerment in het herstelproces van de cliënt. In hoofdstuk 4 is
te lezen over een aantal geschikte methoden voor het stimuleren van cliënten in het
vergroten van de empowerment en de benodigde houding en vaardigheden van
hulpverleners hiervoor. In hoofdstuk 5 ten slotte wordt weergegeven welke methoden GGz
Breburg op dit moment al hanteert om de empowerment van cliënten te stimuleren.
In deel II komt de methodische onderbouwing aan bod, waarin een verantwoording staat
voor de gebruikte methoden en hun betrouwbaarheid en validiteit. Hierna wordt in de
uitwerking van de methoden beschreven hoe het praktijkonderzoek is opgezet en uitgevoerd.
Als laatst zal een resultatenanalyse volgen van het praktijkonderzoek.
In deel III tot slot staan de conclusie en aanbevelingen beschreven en staat een korte
toelichting op het gebruik van deze resultaten
5
,Voorwoord
Met trots presenteren wij de theoretische en methodische onderbouwing van het
afstudeerproject waar wij gedurende de periode van januari 2020 tot en met mei 2020
intensief mee bezig zijn geweest. Dit groepsproduct is een belangrijk onderdeel van het
afstuderen van de opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening aan de Avans Hogeschool
te Breda.
We maken graag van de gelegenheid gebruik om een aantal personen te bedanken die een
bijdrage hebben geleverd aan de totstandkoming van dit product.
Allereerst bedanken wij X , manager bedrijfsvoering van GGz Breburg, die het mogelijk heeft
gemaakt dat wij ons onderzoek bij deze instelling konden uitvoeren.
Daarnaast gaat veel dank uit naar X , verpleegkundig specialist en opleider bij GGz Breburg
en tevens onze contactpersoon. Zijn kennis en enthousiasme hebben ons gedurende het
project enorm geïnspireerd. Daarbij waren zijn ondersteuning en ideeën op de momenten dat
ons onderzoek anders liep dan gepland onmisbaar. x, bedankt!
Ook bedanken wij X , woonbegeleider van team B. Zij heeft veel tijd en energie vrijgemaakt
om ons te helpen bij het afnemen van de interviews met cliënten.
Daarnaast bedanken wij de hulpverleners en cliënten van GGz Breburg die wilden
meewerken aan ons onderzoek.
Tot slot gaat een dankwoord uit naar X , begeleidend docent gedurende het hele traject. We
bedanken haar voor haar kritische blik en de feedback die zij gaf op onze documenten.
Hierdoor hebben wij ons product naar een hoger niveau kunnen tillen.
Het opzetten en uitvoeren van het onderzoek is ontzettend leerzaam geweest. Gaandeweg
het project namen ons enthousiasme en onze interesse alleen maar toe. We hopen dat u dit
product met net zo veel interesse en plezier leest.
2
,Inhoudsopgave
Voorwoord........................................................................................................................2
Inleiding...........................................................................................................................5
Aanleiding.........................................................................................................................6
Beschrijving van de instelling...........................................................................................6
Probleemanalyse............................................................................................................6
Doelstelling.......................................................................................................................8
Centrale vraagstelling.........................................................................................................8
Verantwoording centrale vraagstelling...................................................................................8
Deelvragen........................................................................................................................9
Onderzoeksvragen..............................................................................................................9
Deel I Theoretische onderbouwing......................................................................................11
Hoofdstuk 1: Wie zijn de cliënten?...................................................................................12
§1.1 Ziektebeeld.......................................................................................................12
§1.2 Huidige woonsituatie..........................................................................................13
§1.3 Sociale context..................................................................................................14
Hoofdstuk 2: Hervormingen in de AWBZ...........................................................................15
§2.1 Waarom moeten de door GGz Breburg aangedragen cliënten extramuraal wonen?.......15
§2.2 Welke gevolgen heeft extramuralisering voor de cliënten van GGz Breburg?...............15
Hoofdstuk 3: Empowerment...........................................................................................17
§3.1 Wat is empowerment?........................................................................................17
§3.2 Herstel.............................................................................................................18
§3.3 Taak van de hulpverlener....................................................................................20
Hoofdstuk 4 Gewenste hulpverlening...............................................................................21
§4.1 Hulpverleningsbehoefte van de cliënt....................................................................21
§4.2 Methoden en benodigde vaardigheden voor de hulpverlener.....................................21
§4.3 Methoden voor de cliënt......................................................................................24
Hoofdstuk 5: Huidig hulpverleningsaanbod.......................................................................26
§5.1 Hulpverleningsvormen........................................................................................26
§5.2 Methoden..........................................................................................................27
Deel II Praktijk.................................................................................................................28
Beschrijving methoden..................................................................................................29
Betrouwbaarheid.......................................................................................................29
Dataverzamelingsmethoden............................................................................................31
Persoonlijke communicatie..........................................................................................31
Literatuurstudie........................................................................................................31
Nederlandse Empowerment - Vragenlijst.......................................................................32
Interviews................................................................................................................32
Uitvoering van het onderzoek.........................................................................................33
Nederlandse Empowerment - Vragenlijst.......................................................................33
Interviews cliënten voorbereiding................................................................................35
3
, Interviews cliënten uitvoering.....................................................................................36
Interviews hulpverleners voorbereiding.........................................................................37
Resultaten...................................................................................................................39
Resultaten NEL.........................................................................................................39
Resultaten interviews cliënten.....................................................................................40
Resultaten interviews hulpverleners.............................................................................40
Deel III Conclusie en Aanbevelingen....................................................................................43
Conclusie.....................................................................................................................44
Aanbevelingen..............................................................................................................46
Literatuurlijst...................................................................................................................47
Begrippenlijst...................................................................................................................50
Bijlagen...........................................................................................................................53
Bijlage 1 – Nederlandse Empowerment Vragenlijst (NEL)....................................................53
Bijlage 2 – Informed conscent formulier...........................................................................57
Bijlage 3 – Vragenlijsten interview cliënten.......................................................................58
Cliënt 8.......................................................................................................................58
Thema 5..................................................................................................................58
Thema 6..................................................................................................................59
Thema 3..................................................................................................................62
Thema 4..................................................................................................................65
Thema 5..................................................................................................................67
Cliënt 12......................................................................................................................69
Thema 4..................................................................................................................69
Thema 6:.................................................................................................................71
Cliënt 13......................................................................................................................73
Thema 5..................................................................................................................73
Thema 4..................................................................................................................75
Thema 3..................................................................................................................77
Thema 6..................................................................................................................81
Bijlage 4 – Instructie vragenlijst cliënten..........................................................................84
Bijlage 5 – Vragenlijst interviews hulpverleners.................................................................86
4
, Inleiding
In dit document zijn de uitkomsten te vinden van een onderzoek dat bij GGz Breburg Etten-
Leur is verricht onder cliënten en hulpverleners van twee teams: woonbegeleiding team A en
B. Dit onderzoek is gedaan in het kader van de afstudeer fase van de opleiding Sociaal
Pedagogische Hulpverlening aan de Avans Hogeschool te Breda.
Middels een literatuuronderzoek en een praktijkonderzoek is getracht een antwoord te
vinden op de volgende centrale vraagstelling:
Hoe kan GGz Breburg Etten-Leur ervoor zorgen dat de begeleiding van de hulpverleners van
woonbegeleiding team A en B aansluit op wat de cliënten nodig hebben om de regie over het
leven in eigen handen te nemen en te behouden?
Allereerst wordt de aanleiding voor het onderzoek beschreven met daarin een beschrijving
van de instelling en de probleemanalyse. Daarna wordt de doelstelling van het onderzoek
beschreven, gevolgd door de verantwoording van de centrale vraagstelling. Ook de
deelvragen en daarbij horende onderzoeksvragen worden beschreven. Vervolgens komen
drie delen aan bod.
In deel I wordt de theoretische onderbouwing van het onderzoek in vijf hoofdstukken
weergegeven. Hoofdstuk 1 geeft een beschrijving van de cliëntenpopulatie weer. Hoofdstuk
2 gaat in op de gevolgen van de hervormingen in de AWBZ voor die cliënten. Hoofdstuk 3
beschrijft het belang van empowerment in het herstelproces van de cliënt. In hoofdstuk 4 is
te lezen over een aantal geschikte methoden voor het stimuleren van cliënten in het
vergroten van de empowerment en de benodigde houding en vaardigheden van
hulpverleners hiervoor. In hoofdstuk 5 ten slotte wordt weergegeven welke methoden GGz
Breburg op dit moment al hanteert om de empowerment van cliënten te stimuleren.
In deel II komt de methodische onderbouwing aan bod, waarin een verantwoording staat
voor de gebruikte methoden en hun betrouwbaarheid en validiteit. Hierna wordt in de
uitwerking van de methoden beschreven hoe het praktijkonderzoek is opgezet en uitgevoerd.
Als laatst zal een resultatenanalyse volgen van het praktijkonderzoek.
In deel III tot slot staan de conclusie en aanbevelingen beschreven en staat een korte
toelichting op het gebruik van deze resultaten
5
