Motorische en perceptuele
ontwikkeling
Motorische ontwikkeling: college 1
Wat is ontwikkeling?
1. Relatief permanente veranderingen over tijd; door ontwikkeling maak je
permanente verandering door
2. Lichamelijke groei
3. Leren nieuwe vaardigheden
4. Gedrag aanpassen aan veranderende, flexibele contexten; eerst speelt
iemand met het hele lichaam tennis, als je beter wordt zie je dat ze flexibel
kunnen inspelen op een bal die onverwacht de andere kant op gaat.
5. Kunnen oplossen van niet eerder op te lossen problemen
6. Irreversibel en onomkeerbaar proces
Het verschil tussen motorisch ontwikkelen en motorisch leren: 3,4 en 5 zijn ook
leren. 1,2 en 6 niet. Motorisch leren kun je afleren, ontwikkelen niet.
Waarom is motorische ontwikkeling zo belangrijk?
*invoegen plaatje powerpoint tabel*
Domeinen hebben invloed op elkaar. Wetenschappelijk neuraal bewijs
voor invloed van motoriek op cognitie:
- Systematisch overzichtsartikel Hilman et a. 2008: Als je veel sport
worden je schoolresultaten ook beter “Be smart, exercize your heart.”
- Goldin-Meadow (2009): Lieten kinderen sommen uitrekenen. In het ene
geval mochten kinderen hun handen gebruiken en in het andere geval
niet. Als ze hun handen mogen gebruiken wordt het oplossen van sommen
makkelijker.
Je motoriek is dus ondersteunend voor je cognitief functioneren.
Echter: Bewegingsonderwijs is in de loop van de jaren uit het onderwijs
verdwenen
- Meer schoolse vaardigheden (rekenen, taal, lezen etc) Effecten van dit
beleid zijn niet groot: de lees, reken en schrijfvaardigheden lijken te dalen.
- Meer kinderen die niet stil kunnen zitten (minder beweging een reden van
ADHD?)
- Pandemie van ineffectiviteit: de wereld wordt steeds inactiever met grote
gevolgen. Toch wordt er niks aan gedaan op scholen m.b.t
bewegingsonderwijs.
Hoe kan de bebouwde omgeving mensen stimuleren om te bewegen?
Snelfietspaden aanleggen, parkeerplaatsen buiten de wijk leggen etc.
Wat zijn de elementen van het motorisch systeem?
,Andreas Vesalius (1514-1564): Was een van de eerste westerse
wetenschappers die menselijke anatomie bestudeerde door menselijke lijken te
ontleden.
Motorisch systeem: Perifeer (buitenkant) naar centraal
- Spieren (perifeer) : de contractiele elementen (als je de ene aanspant
moet je de andere ontspannen)
- Ruggenmerg (midden)
- Subcorticaal (hersenen, centraal): Basale ganglia (remmen bewegingen )
en cerebellum (timing bewegingen)
- Corticaal (hersenen, centraal): Meer gebieden
Parkinson: progressieve aandoening van de basale ganglia
Hoe kunnen morotiek en de ontwikkeling ervan vastleggen?
Eadweard Muybridge (fotograaf, 1830-1940):
- Meetopstelling van fotocamera’s om beweging paard in galop vast te
leggen.
Twee eeuwen naar Muybridge:
- Aparatuur (optotrak), bewegingen vastleggen via machine en plakkertjes
(400x per seconde sensort dit aparaat bewegingen)
- Vicon: bolletjes op lijf die via video beweging opnemen
Motorische mijlpalen
Tabel invoegen
Bergen van motorische ontwikkeling
Invoegen afbeelding piramide
1. Reflective: Reflectieve periode (voor gewoonte tot 1-2 maanden):
Spontane bewegingen en reflexen
2. Preadapted: Doelbewust bewegen (1/2 maanden – 1 jaar)
3. Fundamental motor patterns: Bouwstenen voor latere leeftijd: (1-
7 jaar)
4. Context specific: Toepassen in verschillende contexten en taken; je krijgt
differentiatie van verschillende vaardigheden (de ene vaardigheid
ontwikkel je, als je handbalt, de ander ontwikkel je niet of later etc.) (niet
leeftijdsgebonden)
5. Skillfull: Beweging is efficient en adaptief (niet leeftijdsgebonden)
Compensatieperiode: Als je op sommige momenten in je leven weer een stapje
terug kunt doen op je fundamentele patronen. Als je bijvoorbeeld je been breekt,
val je even terug op de fundamentele patronen en kun je daarna weer je
vaardigheden opbouwen
,Vaardigheidsdrempel: Rond 7 jaar moet je de fundamentele vaardigheden
hebben. Meningen zijn hierover verdeeld; sommigen vinden dat dit wel nog kan
na de leeftijd van 7.
Fundamentele motorische vaardigheden
- Locomotor: rennen, springen, huppelen, lopen
- Object control: gooien, vangen, schoppen
- Stability: Balans; draaien, wenden, keren, gewicht wisselen
Grove motoriek: Eerder ontwikkelt
Fijne motoriek: Later ontwikkelt
Motorische fitheid: Indeling die vaak in bewegingsonderwijs wordt gebruikt
- Coördinatie
- Lenigheid
- Balans
- Uithoudingsvermogen
- Kracht
- Snelheid
Belang van motoriek en bewegen
Trends: motoriek basisschoolkinderen 2006 en 2016 groot verschil in motorische
vaardigheden > kinderen scoren nu ondergemiddeld
Corona had hier invloed op.
Onderzoek: ‘bijna 1 op de 5 kleuters laat een zorgwekkende motorische
ontwikkeling zien.’ Kinderen begonnen ondergemiddeld en bleven
ondergemiddeld, of begonnen gemiddeld en zakten af naar ondergemiddeld.
Model powerpoint invoegen
Toelichting:
Tot 7 jaar: Bewegen <-> motorische vaardigheden
Rond 8 jaar: keerpunt; jouw niveau van motorische vaardigheden is vanaf dit
moment van belang om te bepalen of je motorisch actief gaat zijn.
Wereldwijde pandemie van inactiviteit
- Nationale jaarlijkse zorgkosten
Buitenspelen gaat samen met: Geheugen, sociale vaardigheden, positieve
emoties, spelletjes, dromen, fantasie, verkennen, motorische vaardigheden,
zelfvertrouwen etc.
22 minuten per dag matig, intensief bewegen is de richtlijn (waarvan je hartslag
verhoogt). (2.5 uur per week)
Meer dan motorische vaardigheden is onvoldoende -> Psysical literacy
- Motorisch vaardig
, - Positieve houding t.o.v sport en bewegen
- Kennis over belang van sport en beweging
- Vertrouwen in bewegen
Hoorcollege 2 – Motoriek
Ontwikkelingstheorieën: Nativisme (alles is aangeboren)
Teruglezen college 1: Mountain of motor development, FMs (Fundamental
Movement skills), indelingen
Hoe kunnen we motoriek vastleggen?
- Bewegingsregistratie met markers: Voordeel is dat het heel precies is,
maar het nadeel is de onnatuurlijke setting
- Observeren
Verschuiving: Genetisch is belangrijk voor motoriek -> Omgeving is belangrijk
voor motoriek
Functional MRI: Brein in actie
Epigenetics: Above genetics – Koppeling nature en nurture
Nativistische (Maturistische) ontwikkelingstheorieën:
Ontwikkeling bestaat uit een invariante sequentie van gedragsniveaus (rijping)
- Niveaus / stadia / stappen worden automatisch bereikt (mits er geen
extreme omgevingsinvloeden als hongersnood zijn)
- Consultatiebureau: Trekt aan de bel als het kind buiten het gemiddelde en
de standaardafwijking valt
- Vroeger nativisme: Op basis van observatie
Twee opvattingen binnen Nativisme:
- Preformistische opvatting (Note: Niemand denkt dit nog
tegenwoordig)
Bij geboorte is alles aanwezig en eindstadium gedefinieerd (je kunt het zien als
een plant die zich uitbreidt)
ontwikkeling
Motorische ontwikkeling: college 1
Wat is ontwikkeling?
1. Relatief permanente veranderingen over tijd; door ontwikkeling maak je
permanente verandering door
2. Lichamelijke groei
3. Leren nieuwe vaardigheden
4. Gedrag aanpassen aan veranderende, flexibele contexten; eerst speelt
iemand met het hele lichaam tennis, als je beter wordt zie je dat ze flexibel
kunnen inspelen op een bal die onverwacht de andere kant op gaat.
5. Kunnen oplossen van niet eerder op te lossen problemen
6. Irreversibel en onomkeerbaar proces
Het verschil tussen motorisch ontwikkelen en motorisch leren: 3,4 en 5 zijn ook
leren. 1,2 en 6 niet. Motorisch leren kun je afleren, ontwikkelen niet.
Waarom is motorische ontwikkeling zo belangrijk?
*invoegen plaatje powerpoint tabel*
Domeinen hebben invloed op elkaar. Wetenschappelijk neuraal bewijs
voor invloed van motoriek op cognitie:
- Systematisch overzichtsartikel Hilman et a. 2008: Als je veel sport
worden je schoolresultaten ook beter “Be smart, exercize your heart.”
- Goldin-Meadow (2009): Lieten kinderen sommen uitrekenen. In het ene
geval mochten kinderen hun handen gebruiken en in het andere geval
niet. Als ze hun handen mogen gebruiken wordt het oplossen van sommen
makkelijker.
Je motoriek is dus ondersteunend voor je cognitief functioneren.
Echter: Bewegingsonderwijs is in de loop van de jaren uit het onderwijs
verdwenen
- Meer schoolse vaardigheden (rekenen, taal, lezen etc) Effecten van dit
beleid zijn niet groot: de lees, reken en schrijfvaardigheden lijken te dalen.
- Meer kinderen die niet stil kunnen zitten (minder beweging een reden van
ADHD?)
- Pandemie van ineffectiviteit: de wereld wordt steeds inactiever met grote
gevolgen. Toch wordt er niks aan gedaan op scholen m.b.t
bewegingsonderwijs.
Hoe kan de bebouwde omgeving mensen stimuleren om te bewegen?
Snelfietspaden aanleggen, parkeerplaatsen buiten de wijk leggen etc.
Wat zijn de elementen van het motorisch systeem?
,Andreas Vesalius (1514-1564): Was een van de eerste westerse
wetenschappers die menselijke anatomie bestudeerde door menselijke lijken te
ontleden.
Motorisch systeem: Perifeer (buitenkant) naar centraal
- Spieren (perifeer) : de contractiele elementen (als je de ene aanspant
moet je de andere ontspannen)
- Ruggenmerg (midden)
- Subcorticaal (hersenen, centraal): Basale ganglia (remmen bewegingen )
en cerebellum (timing bewegingen)
- Corticaal (hersenen, centraal): Meer gebieden
Parkinson: progressieve aandoening van de basale ganglia
Hoe kunnen morotiek en de ontwikkeling ervan vastleggen?
Eadweard Muybridge (fotograaf, 1830-1940):
- Meetopstelling van fotocamera’s om beweging paard in galop vast te
leggen.
Twee eeuwen naar Muybridge:
- Aparatuur (optotrak), bewegingen vastleggen via machine en plakkertjes
(400x per seconde sensort dit aparaat bewegingen)
- Vicon: bolletjes op lijf die via video beweging opnemen
Motorische mijlpalen
Tabel invoegen
Bergen van motorische ontwikkeling
Invoegen afbeelding piramide
1. Reflective: Reflectieve periode (voor gewoonte tot 1-2 maanden):
Spontane bewegingen en reflexen
2. Preadapted: Doelbewust bewegen (1/2 maanden – 1 jaar)
3. Fundamental motor patterns: Bouwstenen voor latere leeftijd: (1-
7 jaar)
4. Context specific: Toepassen in verschillende contexten en taken; je krijgt
differentiatie van verschillende vaardigheden (de ene vaardigheid
ontwikkel je, als je handbalt, de ander ontwikkel je niet of later etc.) (niet
leeftijdsgebonden)
5. Skillfull: Beweging is efficient en adaptief (niet leeftijdsgebonden)
Compensatieperiode: Als je op sommige momenten in je leven weer een stapje
terug kunt doen op je fundamentele patronen. Als je bijvoorbeeld je been breekt,
val je even terug op de fundamentele patronen en kun je daarna weer je
vaardigheden opbouwen
,Vaardigheidsdrempel: Rond 7 jaar moet je de fundamentele vaardigheden
hebben. Meningen zijn hierover verdeeld; sommigen vinden dat dit wel nog kan
na de leeftijd van 7.
Fundamentele motorische vaardigheden
- Locomotor: rennen, springen, huppelen, lopen
- Object control: gooien, vangen, schoppen
- Stability: Balans; draaien, wenden, keren, gewicht wisselen
Grove motoriek: Eerder ontwikkelt
Fijne motoriek: Later ontwikkelt
Motorische fitheid: Indeling die vaak in bewegingsonderwijs wordt gebruikt
- Coördinatie
- Lenigheid
- Balans
- Uithoudingsvermogen
- Kracht
- Snelheid
Belang van motoriek en bewegen
Trends: motoriek basisschoolkinderen 2006 en 2016 groot verschil in motorische
vaardigheden > kinderen scoren nu ondergemiddeld
Corona had hier invloed op.
Onderzoek: ‘bijna 1 op de 5 kleuters laat een zorgwekkende motorische
ontwikkeling zien.’ Kinderen begonnen ondergemiddeld en bleven
ondergemiddeld, of begonnen gemiddeld en zakten af naar ondergemiddeld.
Model powerpoint invoegen
Toelichting:
Tot 7 jaar: Bewegen <-> motorische vaardigheden
Rond 8 jaar: keerpunt; jouw niveau van motorische vaardigheden is vanaf dit
moment van belang om te bepalen of je motorisch actief gaat zijn.
Wereldwijde pandemie van inactiviteit
- Nationale jaarlijkse zorgkosten
Buitenspelen gaat samen met: Geheugen, sociale vaardigheden, positieve
emoties, spelletjes, dromen, fantasie, verkennen, motorische vaardigheden,
zelfvertrouwen etc.
22 minuten per dag matig, intensief bewegen is de richtlijn (waarvan je hartslag
verhoogt). (2.5 uur per week)
Meer dan motorische vaardigheden is onvoldoende -> Psysical literacy
- Motorisch vaardig
, - Positieve houding t.o.v sport en bewegen
- Kennis over belang van sport en beweging
- Vertrouwen in bewegen
Hoorcollege 2 – Motoriek
Ontwikkelingstheorieën: Nativisme (alles is aangeboren)
Teruglezen college 1: Mountain of motor development, FMs (Fundamental
Movement skills), indelingen
Hoe kunnen we motoriek vastleggen?
- Bewegingsregistratie met markers: Voordeel is dat het heel precies is,
maar het nadeel is de onnatuurlijke setting
- Observeren
Verschuiving: Genetisch is belangrijk voor motoriek -> Omgeving is belangrijk
voor motoriek
Functional MRI: Brein in actie
Epigenetics: Above genetics – Koppeling nature en nurture
Nativistische (Maturistische) ontwikkelingstheorieën:
Ontwikkeling bestaat uit een invariante sequentie van gedragsniveaus (rijping)
- Niveaus / stadia / stappen worden automatisch bereikt (mits er geen
extreme omgevingsinvloeden als hongersnood zijn)
- Consultatiebureau: Trekt aan de bel als het kind buiten het gemiddelde en
de standaardafwijking valt
- Vroeger nativisme: Op basis van observatie
Twee opvattingen binnen Nativisme:
- Preformistische opvatting (Note: Niemand denkt dit nog
tegenwoordig)
Bij geboorte is alles aanwezig en eindstadium gedefinieerd (je kunt het zien als
een plant die zich uitbreidt)
