Samenvatting literatuur CA2

Samenvatting literatuur CA2
Inhoud
Week 1: Verwantschap en afkomst.........................................................................1
Eriksen Hoofdstuk 7: Kinship as descent.............................................................1
Levine (2008): Alternative Kinship, Marriage, and Reproduction.........................4
Selmer (2023): Concerns, Considerations and Conceptions of Kinship...............6
Week 2: Huwelijk en verbondenheid......................................................................7
Eriksen Hoofdstuk 8: Marriage and relatedness..................................................7
Carsten et al. (2021): marriage in past, present and future tense......................9
Gosine (2009): Politics & Passion; a conversation with Gloria Wekker...............10
Week 3: Economische antropologie; bestaansstrategieën....................................11
Eriksen Hoofdstuk 16: Economic anthropology 1; exchange and consumption.11
Eriksen Hoofdstuk 17: Economic Anthropology 2: production and technology..12
Rudrappa, 2018: Land, women and techno-pastoral development in southern
Karnataka, India................................................................................................ 13
Week 5: Politiek en macht.................................................................................... 15
Eriksen Hoofdstuk 13: Politics and Power..........................................................15
Podcast Huijers (2020)...................................................................................... 17
Ticktin (2020): On Refugees and Innocence......................................................18
Week 6: Religie en Rituelen.................................................................................. 19
Eriksen Hoofdstuk 11: Religion and Ritual.........................................................19
Van der Pijl (2016): Death in the family revisited: Ritual expression and
controversy in a Creole transnational mortuary sphere....................................21
Week 7: Taal en Cognitie...................................................................................... 23
Eriksen Hoofdstuk 12: Language and cognition................................................23
Lera Boroditsky (2017): How language shapes the way we think (TEDtalk)......26
Martin (1986): “Eskimo Words for Snow”: A Case Study in the Genesis and
Decay of an Anthropological Example...............................................................27
Week 8: Antropologie in/en de praktijk.................................................................28
Eriksen Hoofdstuk 20: Medical anthropologie....................................................28
Documentaire “Bending the Arc”......................................................................29


Week 1: Verwantschap en afkomst
Eriksen Hoofdstuk 7: Kinship as descent
 Centrale rol van verwantschap in antropologie
o Onderdeel van sociale identiteit en sociale organisatie

, o Cultureel vs biologisch
 Noord-atlantische opvatting van verwantschap: heeft te
maken met bloedbanden en genen
 Antropologische analyse: het is een cultureel systeem van
verbondenheid
 Incest, endogamie en exogamie
o Incest taboe = seks met naaste bloedverwanten is sociaal
ongewenst
 Bestaan van deze taboe is universeel
 Verklaringen voor dat het universeel is
o Er zijn sociale voordelen aan exogamie omdat je
allianties kunt smeden en groepsuitbreidingen
plaatsvinden
o Biologische degeneratie door incest 
onbevredigende verklaring omdat mensen niet
weten dat het negatieve genetische resultaten
heeft
 Culturele variatie in wat als naaste bloedverwanten wordt
gezien
o Endogamie = trouwen binnen de eigen groep / familie
o Exogamie = trouwen buiten de eigen groep
o Endo- en exogamie zijn relatief  een volk kan endogaam zijn op
een niveau en exogaam op een ander niveau
 Corporate groups
o Wanneer de verwantschapsgroep als corporate groep gaat dienen
voor politieke en financiele stabiliteit
o Gearangeerd huwelijk  meer een huwelijk tussen twee groepen
dan tussen twee individuen, voor het behoud van middelen,
netwerk, veiligheid
 Erfenis en opvolging
o Erfenis = overdracht van eigendom / bezit
 Erfenis is niet universeel verbonden met het
verwantschapssysteem
 Primogenituur = de oudste zoon krijgt het grootste deel
 Ultimogenituur = de jongste zoon krijgt de prioriteit
 Potentiële bron van conflict onder verwanten
 Voorkomen van fragmentatie van de erfenis door endogamie
o Opvolging = overdracht van ambt, rechten, plichten
 Patrilineair = zoon of jongere broer volgt op
 Matrilineair = man volgt oom van moederszijde op
 Uitzonderingen: benoeming/verkiezing op basis van
verdienste
 Reckoning kin  wie er wel en niet bij je verwantschapsgroep hoort
o Unilineaire systemen
 Patrilineair
 Lidmaatschap via vaderslijn
 Virilocaal = nieuw gehuwd stel gaat bij de familie van
de man wonen
 Vrouwen hierdoor altijd de outsiders en daarmee
kwetsbaarder

,  Matrilineair
 Lidmaatschap via moederslijn
 Niet hetzelfde als een matriarchie!  mannen
behouden politieke macht
 Erfenis: moeders broer op dochters zoon
 Scherper conflict tussen huishouden en lineage
o Andere systemen
 Dubbel, gescheiden: sommige middelen via de vader,
sommige via de moeder
 Cognatisch/bilateraal = middelen via verwanten aan beide
zijden
 kin aan beide kanten van gelijk belang
 genealogieën zijn ondiep omdat het uitwaait per
generatie dus het geheugen vervaagt snel
 moeilijk een stabiele corporate groep te organiseren
 Parallel = mannen op zonen, vrouwen op dochters
 Zeldzaam systeem
 Kruising/afwisselend = mannen op dochters, vrouwen op
zonen
 Ook zeldzaam
 Clans en afstammingsgroepen
o Afstammingsgroepen = leden kunnen alle tussenschakels naar
een gemeenschappelijke voorouder benoemen bij iemand die ze
tegenkomen
 Ondieper dan de clan
o Clan = leden nemen gemeenschappelijke afstamming aan, zonder
alle links te kunnen benoemen
 Groter en minder strak geïncorporeerd
 Conische clans = hiërarchisch geordend met gecentraliseerd
leiderschap
 Segmentaire clans = non-hiërarchisch / hoofdloos
 Verwantschap en biologie
o Evolutionair perspectief = het menselijk handelen is gedreven
door reproductie / het verspreiden van genetisch materiaal
 Cultuur en maatschappij als bijeffecten van inwendige
behoeften
 Solidariteit verklaard door gedeelde genen ( = inclusive
fitness)
 Een argument: stiefouders schaden vaker kinderen dan
biologische ouders
 Tegenargument: maar adoptieouders niet
o Kritiek op evolutionair perspectief vanuit antropologie
 Wilson: sociale wetenschap als tak van biologie  sterk
afgewezen
 Sahlins: werkelijke verwantschapssystemen ondersteunen
genetische solidariteit niet
 Veel systemen creëren sterke verbintenissen zonder
bloedverwantschap