Samenvatting strafrecht
Waarom straffen we?
Legitimering, het toevoegen van leed aan anderen bestaan verschillende
theorieën:
- Vergelding = oog om oog, tand om tand
- Generale preventie = afschrikkende functie van straffen voorkomt
herhaling in de samenleving als geheel.
- Speciale preventie = de straf en bijbehorende voorwaarden hebben
als doel om recidive van de dader te voorkomen. Het (tijdelijk) uit de
samenleving verwijderen heeft verder direct effect.
Hoe straffen we?
- Gevangenisstraf
- Taakstraf (tot 240 uur)
- Geldboete
- Eventuele bijkomende straffen
Legaliteitsbeginsel
1764 Cesare Beccaria: Dei Delitti e delle pene
(over misdaden en straffen).
• Eerste formulering van legaliteitsbeginsel: nulla poene
sine lege (geen straf zonder wetsbepaling)
• In 1801 verder uitgewerkt: nullum crimen, nulla poene
sine praevia lege poenali (geen strafbaar feit, geen straf
zonder daaraan voorafgegane strafbepaling)
• Uiteindelijk verwerkt in de Franse Code Pénal en in 1838
in het Nederlandse wetboek van strafrecht
Legaliteitsbeginsel 2
• Artikel 1 Sr: Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een
daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling.
• 1: Geen strafbare feiten zonder wet in formele zin
, • 2: Geen straf zonder wet in formele zin
• 3: Geen strafbaarstelling met terugwerkende kracht
• 4: Verbod van analogie dat een rechter niet een strafbepaling mag
toepassen op een geval dat niet letterlijk onder de wet valt, maar er wel
sterk op lijkt
• 5: Lex Certa beginsel wetten moeten duidelijk genoeg omschreven
zijn
Ultimum remedium-gedachte
= laatste oplossing. Strafrecht moet pas worden toegepast als er geen
redelijke alternatieve oplossingen kunnen worden toegepast. Wanneer een
probleem door middel van een ander rechtsgebied kan worden opgelost,
moet dat rechtsgebied eerst worden aangewend.
Overheid heeft geweldsmonopolie
Commuun strafrecht = het klassieke strafrecht, dat alle misdrijven en
overtredingen omvat die in het Wetboek van Strafrecht staan.
Bijzonder strafrecht = Onder Bijzonder Strafrecht kunnen zaken vallen
zoals cybercrime, belastingfraude, faillissementsfraude, verkeersdelicten,
economische delicten en meer.
Doel strafrecht is door middel van sancties handhaven van normen die uit
strafrechtelijke bepaling voortvloeien.
Vier voorwaarden voor strafbaarheid:
1. Menselijke gedraging nalaten, rechtspersonen,
deelnemingsvormen
2. Delictsomschrijving
3. Wederrechtelijkheid
4. Schuld
Strafbepaling bestaat uit de delictsomschrijving en de sanctienorm.
Elementen = wederrechtelijkheid en schuld
Formele delicten = in de delictsomschrijving wordt de actieve handeling
ten aanzien van een bepaalde gedraging strafbaar gesteld. Er wordt niet
gekeken naar de eventuele gevolgen van de gedraging.
Waarom straffen we?
Legitimering, het toevoegen van leed aan anderen bestaan verschillende
theorieën:
- Vergelding = oog om oog, tand om tand
- Generale preventie = afschrikkende functie van straffen voorkomt
herhaling in de samenleving als geheel.
- Speciale preventie = de straf en bijbehorende voorwaarden hebben
als doel om recidive van de dader te voorkomen. Het (tijdelijk) uit de
samenleving verwijderen heeft verder direct effect.
Hoe straffen we?
- Gevangenisstraf
- Taakstraf (tot 240 uur)
- Geldboete
- Eventuele bijkomende straffen
Legaliteitsbeginsel
1764 Cesare Beccaria: Dei Delitti e delle pene
(over misdaden en straffen).
• Eerste formulering van legaliteitsbeginsel: nulla poene
sine lege (geen straf zonder wetsbepaling)
• In 1801 verder uitgewerkt: nullum crimen, nulla poene
sine praevia lege poenali (geen strafbaar feit, geen straf
zonder daaraan voorafgegane strafbepaling)
• Uiteindelijk verwerkt in de Franse Code Pénal en in 1838
in het Nederlandse wetboek van strafrecht
Legaliteitsbeginsel 2
• Artikel 1 Sr: Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een
daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling.
• 1: Geen strafbare feiten zonder wet in formele zin
, • 2: Geen straf zonder wet in formele zin
• 3: Geen strafbaarstelling met terugwerkende kracht
• 4: Verbod van analogie dat een rechter niet een strafbepaling mag
toepassen op een geval dat niet letterlijk onder de wet valt, maar er wel
sterk op lijkt
• 5: Lex Certa beginsel wetten moeten duidelijk genoeg omschreven
zijn
Ultimum remedium-gedachte
= laatste oplossing. Strafrecht moet pas worden toegepast als er geen
redelijke alternatieve oplossingen kunnen worden toegepast. Wanneer een
probleem door middel van een ander rechtsgebied kan worden opgelost,
moet dat rechtsgebied eerst worden aangewend.
Overheid heeft geweldsmonopolie
Commuun strafrecht = het klassieke strafrecht, dat alle misdrijven en
overtredingen omvat die in het Wetboek van Strafrecht staan.
Bijzonder strafrecht = Onder Bijzonder Strafrecht kunnen zaken vallen
zoals cybercrime, belastingfraude, faillissementsfraude, verkeersdelicten,
economische delicten en meer.
Doel strafrecht is door middel van sancties handhaven van normen die uit
strafrechtelijke bepaling voortvloeien.
Vier voorwaarden voor strafbaarheid:
1. Menselijke gedraging nalaten, rechtspersonen,
deelnemingsvormen
2. Delictsomschrijving
3. Wederrechtelijkheid
4. Schuld
Strafbepaling bestaat uit de delictsomschrijving en de sanctienorm.
Elementen = wederrechtelijkheid en schuld
Formele delicten = in de delictsomschrijving wordt de actieve handeling
ten aanzien van een bepaalde gedraging strafbaar gesteld. Er wordt niet
gekeken naar de eventuele gevolgen van de gedraging.
