Boek 1 BW
Personen- en familierecht
Nederlands recht begrepen: H15, H11.1 t/m H11.5, 11.7
Naam, verwantschap en woonplaats
Naam: voornaam
- Voornaam die ouders opgeven: geboorteakte (art. 1:4 lid 1 BW): vindt toetsing plaats (art. 1:4
lid 3 BW)
- Geen opgave dan ambtshalve (art. 1:4 lid 3)
- Wijziging voornaam: verzoek indienen bij rechtbank (art. 1:4 lid 4 BW)
Naam: geslachtsnaam
- Keuze tussen achternaam vader of moeder (art. 1:5 lid 4 BW)
- Geen keuze: in beginsel achternaam vader (art. 1:5 lid 5 sub a BW)
- Indien alleen moeder: achternaam moeder (art. 1:5 lid 1 BW)
- Wijziging geslachtsnaam: verzoek aan Koning (art. 1:7 lid 1 BW)
Verwantschap
- Bloedverwantschap (at. 1:3 lid 1 BW)
- Graad van bloedverwantschap: bepaald door aantal geboorten: aanbelang voor het wettelijk
erfrecht
- Aanverwantschap (art. 1:3 lid 2 BW)
Woonplaats
- Natuurlijk persoon: plaats woning (art. 1:10 lid 1 BW)
- Rechtspersoon: plaats in statuten (art. 1:10 lid 2 BW)
Afstamming en ouderschap
Moederschap: juridische moeder (art. 1:198 lid 1 BW)
Sub a: vrouw uit wie het kind is geboren
Sub b: vrouw of geregistreerd partner van vrouw uit wie kind is geboren (duo-ouderschap)
Sub c: vrouw die het kind heeft erkend
Sub d: vrouw wier ouderschap gerechtelijk is vastgesteld
Sub e: vrouw die het kind heeft geadopteerd.
Vaderschap (art. 1:199 BW)
Sub a: man die gehuwd is met of geregistreerd partner van vrouw uit wie kind is geboren
Sub b: overleden man die gehuwd was of geregistreerd partner was van de vrouw uit wie het kind
is geboren (binnen 306 dagen voor geboorte)
Sub c: man die het kind heeft erkend
Sub d: man wiens vaderschap gerechtelijk is vastgesteld
Sub e: man die het kind heeft geadopteerd
Het huwelijk (art. 1:30 e.v. BW)
Vereisten:
1. Minimaal 18 (art. 1:31 BW)
2. Voldoende geestelijke vermogens (art. 1:32 BW)
3. Monogamie (art. 1:33 BW)
4. Geen bloedverwant in opgaande/neergaande lijn of
broer/zus (art. 1:41 BW)
Huwelijksaangifte:
- Minimaal twee weken tevoren (art. 1:62 BW)
- Benodigde stukken (art. 1:44 BW)
Huwelijkssluiting:
- Ten overstaan van ambtenaar van de burgerlijke stand
- 2 tot 4 getuigen
, Rechten en plichten: opsomming in art. 1:81 e.v. BW
Wettelijke beperkte gemeenschap: art. 1:94 BW:
Tot de beperkte gemeenschap behoren:
- Goederen die voor het huwelijk reeds aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoorden
- Goederen die afzonderlijk of tezamen vanaf het huwelijk zijn verkregen met uitzondering van:
- Erfenissen/giften
- Pensioenrechten
- Rechten op het vestigen van vruchtgebruik
Huwelijkse voorwaarden: afwijken van wettelijke gemeenschap (art. 1:93 BW)
Geregistreerd partnerschap:
O ciële erkenning van een relatie: zelfde eisen, formaliteiten en rechtsgevolgen als bij huwelijk
(art. 1:80 BW)
Samenwonen: niet wettelijk geregeld
Samenlevingscontract: geldt alleen tussen de samenwoners
Echtscheiding
- Rechterlijke uitspraak (art. 1:150 BW)
- Duurzame ontwrichting (art. 1:151 en 1:154 BW)
Gezag/voogdij
Gezag over minderjarigen: ouderlijk gezag/voogdij (art. 1:245 BW)
Ouderlijk gezag (art. 1:245 BW e.v.)
- Door gezamenlijke ouders of één ouder
- Gehuwd of geregistreerd partnerschap: samen ouderlijk gezag (art. 1:251 lid 1 BW)
- Samenwonend: in beginsel gezag bij vrouw tenzij aangetekend in register (art. 1:252 BW)
- Na overlijden van een van de ouders: gezag wordt alleen voortgezet (art. 1:253f BW) of – indien
slechts een ouder het gezag had – gezag naar overlevende ouder of derde (art. 1:253 g BW)
- Echtscheiding: in principe gezamenlijk gezag (art. 1:251 lid 2 BW)
Voogdij (art. 1:280 BW e.v.):
- Door een ander dan de ouder
Handelingsbekwaamheid
De mogelijkheid die in beginsel iedere persoon heeft om onaantastbare rechtshandelingen te
verrichten.
Art. 3:32 lid 1 BW: iedere natuurlijke persoon is handelingsbekwaam voor zover de wet niet
anders bepaalt.
Handelingsonbekwaam
- Minderjarigen (1:234 lid 1 BW): ongehuwd nog geen 18: in beginsel handelingsonbekwaam.
- Minderjarige kan wel rechtsgeldige rechtshandelingen tot stand brengen maar kunnen
vernietigd worden door wettelijke vertegenwoordiger.
- Curandi: onder curatele gestelden (art. 1:378 BW)
Toch handelingsbekwaam indien:
1. Toestemming van wettelijk vertegenwoordiger (art. 1:234 lid 1 + 2 BW).
2. Opklimmende handelingsbekwaamheid (art. 1:234 lid 3 BW).
ffi
, Boek 2 BW
Rechtspersonen
Nederlands recht begrepen: H17
Inleiding
Natuurlijke personen: van vlees en bloed
Rechtspersonen: (art. 2:5 BW) staat gelijk aan een natuurlijk persoon voor wat het
vermogensrecht betreft. Kan niet zelf handelen (is een juridische constructie), meerdere organen,
heeft een bestuur.
Publiekrechtelijke rechtspersonen: zijn door de wet ingesteld om een deel van de overheidstaak
uit te voeren; gemeente, provincie, Rijk en Waterschap.
Privaatrechtelijke rechtspersonen: worden door mensen opgericht, bijvoorbeeld om een goed
doel te bereiken of om winst te maken.
De vereniging
De vereniging is een samenwerkingsvorm waarin mensen samen een bepaald niet-commercieel
doel proberen te bereiken (zie art. 2:26 BW en verder).
Kenmerkend:
- De vereniging heeft leden en een bestuur.
- Oprichtingseisen:
- Vereniging wordt opgericht door een overeenkomst tussen oprichters, kan worden
vastgelegd in notariële akte (met statuten).
- Inschrijving Handelsregister KvK, dit is openbaar.
- Niet ingeschreven: bestuurders van de vereniging met hun eigen vermogen aansprakelijk
voor schulden.
- Doel mag niet zijn: winst verdelen (art. 2:26 lid 3 BW)
- Formele vereniging:
- Vereniging met volledige rechtsbevoegdheid.
- Moet bij notaris worden opgericht.
- Heeft statuten.
- Ingeschreven bij KvK (art. 2:29 lid 1 BW).
- Alleen rechtspersoon aansprakelijk, tenzij niet ingeschreven (art. 2:29 lid 2 BW) -> dan ook
bestuurders
- Informele vereniging:
- Vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid (art. 2:30 lid 1 BW).
- Zonder notariële akte opgericht.
- Inschrijving KvK niet verplicht.
- Beperkte rechtsbevoegdheid (art. 2:30 lid 1 BW)
- Bestuurders naast vereniging hoofdelijk aansprakelijk (art. 2:30 lid 2 BW)
- Indien ingeschreven: bestuurders zijn slechts aan te spreken als het vermogen van vereniging
uitgeput is (art. 2:30 lid 4 BW)
Organen vereniging
- Algemene ledenvergadering, hoogste orgaan (art. 2:40 BW)
- Bestuur, voert beleid ALV uit (art. 2:44 BW)
- (Eventueel Raad van Commissarissen (art. 2:47 BW))
Personen- en familierecht
Nederlands recht begrepen: H15, H11.1 t/m H11.5, 11.7
Naam, verwantschap en woonplaats
Naam: voornaam
- Voornaam die ouders opgeven: geboorteakte (art. 1:4 lid 1 BW): vindt toetsing plaats (art. 1:4
lid 3 BW)
- Geen opgave dan ambtshalve (art. 1:4 lid 3)
- Wijziging voornaam: verzoek indienen bij rechtbank (art. 1:4 lid 4 BW)
Naam: geslachtsnaam
- Keuze tussen achternaam vader of moeder (art. 1:5 lid 4 BW)
- Geen keuze: in beginsel achternaam vader (art. 1:5 lid 5 sub a BW)
- Indien alleen moeder: achternaam moeder (art. 1:5 lid 1 BW)
- Wijziging geslachtsnaam: verzoek aan Koning (art. 1:7 lid 1 BW)
Verwantschap
- Bloedverwantschap (at. 1:3 lid 1 BW)
- Graad van bloedverwantschap: bepaald door aantal geboorten: aanbelang voor het wettelijk
erfrecht
- Aanverwantschap (art. 1:3 lid 2 BW)
Woonplaats
- Natuurlijk persoon: plaats woning (art. 1:10 lid 1 BW)
- Rechtspersoon: plaats in statuten (art. 1:10 lid 2 BW)
Afstamming en ouderschap
Moederschap: juridische moeder (art. 1:198 lid 1 BW)
Sub a: vrouw uit wie het kind is geboren
Sub b: vrouw of geregistreerd partner van vrouw uit wie kind is geboren (duo-ouderschap)
Sub c: vrouw die het kind heeft erkend
Sub d: vrouw wier ouderschap gerechtelijk is vastgesteld
Sub e: vrouw die het kind heeft geadopteerd.
Vaderschap (art. 1:199 BW)
Sub a: man die gehuwd is met of geregistreerd partner van vrouw uit wie kind is geboren
Sub b: overleden man die gehuwd was of geregistreerd partner was van de vrouw uit wie het kind
is geboren (binnen 306 dagen voor geboorte)
Sub c: man die het kind heeft erkend
Sub d: man wiens vaderschap gerechtelijk is vastgesteld
Sub e: man die het kind heeft geadopteerd
Het huwelijk (art. 1:30 e.v. BW)
Vereisten:
1. Minimaal 18 (art. 1:31 BW)
2. Voldoende geestelijke vermogens (art. 1:32 BW)
3. Monogamie (art. 1:33 BW)
4. Geen bloedverwant in opgaande/neergaande lijn of
broer/zus (art. 1:41 BW)
Huwelijksaangifte:
- Minimaal twee weken tevoren (art. 1:62 BW)
- Benodigde stukken (art. 1:44 BW)
Huwelijkssluiting:
- Ten overstaan van ambtenaar van de burgerlijke stand
- 2 tot 4 getuigen
, Rechten en plichten: opsomming in art. 1:81 e.v. BW
Wettelijke beperkte gemeenschap: art. 1:94 BW:
Tot de beperkte gemeenschap behoren:
- Goederen die voor het huwelijk reeds aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoorden
- Goederen die afzonderlijk of tezamen vanaf het huwelijk zijn verkregen met uitzondering van:
- Erfenissen/giften
- Pensioenrechten
- Rechten op het vestigen van vruchtgebruik
Huwelijkse voorwaarden: afwijken van wettelijke gemeenschap (art. 1:93 BW)
Geregistreerd partnerschap:
O ciële erkenning van een relatie: zelfde eisen, formaliteiten en rechtsgevolgen als bij huwelijk
(art. 1:80 BW)
Samenwonen: niet wettelijk geregeld
Samenlevingscontract: geldt alleen tussen de samenwoners
Echtscheiding
- Rechterlijke uitspraak (art. 1:150 BW)
- Duurzame ontwrichting (art. 1:151 en 1:154 BW)
Gezag/voogdij
Gezag over minderjarigen: ouderlijk gezag/voogdij (art. 1:245 BW)
Ouderlijk gezag (art. 1:245 BW e.v.)
- Door gezamenlijke ouders of één ouder
- Gehuwd of geregistreerd partnerschap: samen ouderlijk gezag (art. 1:251 lid 1 BW)
- Samenwonend: in beginsel gezag bij vrouw tenzij aangetekend in register (art. 1:252 BW)
- Na overlijden van een van de ouders: gezag wordt alleen voortgezet (art. 1:253f BW) of – indien
slechts een ouder het gezag had – gezag naar overlevende ouder of derde (art. 1:253 g BW)
- Echtscheiding: in principe gezamenlijk gezag (art. 1:251 lid 2 BW)
Voogdij (art. 1:280 BW e.v.):
- Door een ander dan de ouder
Handelingsbekwaamheid
De mogelijkheid die in beginsel iedere persoon heeft om onaantastbare rechtshandelingen te
verrichten.
Art. 3:32 lid 1 BW: iedere natuurlijke persoon is handelingsbekwaam voor zover de wet niet
anders bepaalt.
Handelingsonbekwaam
- Minderjarigen (1:234 lid 1 BW): ongehuwd nog geen 18: in beginsel handelingsonbekwaam.
- Minderjarige kan wel rechtsgeldige rechtshandelingen tot stand brengen maar kunnen
vernietigd worden door wettelijke vertegenwoordiger.
- Curandi: onder curatele gestelden (art. 1:378 BW)
Toch handelingsbekwaam indien:
1. Toestemming van wettelijk vertegenwoordiger (art. 1:234 lid 1 + 2 BW).
2. Opklimmende handelingsbekwaamheid (art. 1:234 lid 3 BW).
ffi
, Boek 2 BW
Rechtspersonen
Nederlands recht begrepen: H17
Inleiding
Natuurlijke personen: van vlees en bloed
Rechtspersonen: (art. 2:5 BW) staat gelijk aan een natuurlijk persoon voor wat het
vermogensrecht betreft. Kan niet zelf handelen (is een juridische constructie), meerdere organen,
heeft een bestuur.
Publiekrechtelijke rechtspersonen: zijn door de wet ingesteld om een deel van de overheidstaak
uit te voeren; gemeente, provincie, Rijk en Waterschap.
Privaatrechtelijke rechtspersonen: worden door mensen opgericht, bijvoorbeeld om een goed
doel te bereiken of om winst te maken.
De vereniging
De vereniging is een samenwerkingsvorm waarin mensen samen een bepaald niet-commercieel
doel proberen te bereiken (zie art. 2:26 BW en verder).
Kenmerkend:
- De vereniging heeft leden en een bestuur.
- Oprichtingseisen:
- Vereniging wordt opgericht door een overeenkomst tussen oprichters, kan worden
vastgelegd in notariële akte (met statuten).
- Inschrijving Handelsregister KvK, dit is openbaar.
- Niet ingeschreven: bestuurders van de vereniging met hun eigen vermogen aansprakelijk
voor schulden.
- Doel mag niet zijn: winst verdelen (art. 2:26 lid 3 BW)
- Formele vereniging:
- Vereniging met volledige rechtsbevoegdheid.
- Moet bij notaris worden opgericht.
- Heeft statuten.
- Ingeschreven bij KvK (art. 2:29 lid 1 BW).
- Alleen rechtspersoon aansprakelijk, tenzij niet ingeschreven (art. 2:29 lid 2 BW) -> dan ook
bestuurders
- Informele vereniging:
- Vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid (art. 2:30 lid 1 BW).
- Zonder notariële akte opgericht.
- Inschrijving KvK niet verplicht.
- Beperkte rechtsbevoegdheid (art. 2:30 lid 1 BW)
- Bestuurders naast vereniging hoofdelijk aansprakelijk (art. 2:30 lid 2 BW)
- Indien ingeschreven: bestuurders zijn slechts aan te spreken als het vermogen van vereniging
uitgeput is (art. 2:30 lid 4 BW)
Organen vereniging
- Algemene ledenvergadering, hoogste orgaan (art. 2:40 BW)
- Bestuur, voert beleid ALV uit (art. 2:44 BW)
- (Eventueel Raad van Commissarissen (art. 2:47 BW))
