Medische kennis les 5
Anatomie en fysiologie van de nieren
De nier heeft een arterie en een vene. De arterie voert bloed aan en vene
voert bloed af. De nier bestaat uit het nierkapsel, schors en merg en dan
zien we ook dat de nieren een afvoer systeem voor urine begint met
verzamelbuisjes, kleine/grote kelkjes nierbekken en dan de ureter.
Je ziet een toevoer een nier en een afvoer systeem. De belangrijkste
functie van de nier is het kwijtraken van afvalstoffen deze belanden in de
urine.
De nier bestaat uit hele kleine eenheid. Een kleine nier eenheid noemen
nefron. We hebben links en rechts 1 miljoen nefronen. Een eenheid
bestaat uit een filter eenheid en slimme buis en dan komt het uit in een
verzamelbuis. Een filtereenheid en een slimme buis noem je samen een
nefron
Die filtereenheid bestaat uit een vaatkluwe met een aanvoer en afvoer
takje. Die vaatkluwe is verbonden met het blad van bouwman. Er ontstaat
een soort holte en daar ontstaat de voorurine.
Er is een soort filtereenheid daar wordt water en opgeloste stoffen over
een membraan geperst en dat komt dan in het kapsel van Bouwman. Dit
kapsel is verbonden met de slimme buis en dan komt het in de
verzamelbuis
De nier wordt met 1L per minuut door bloed en met dat bloed wat door de
nieren komt wordt ongeveer 125ml per minuut gefilterd aan voorurine. De
slimme buis kan dingen terug halen of er dingen terug stoppen.
( afvalstoffen en voedingsstoffen ) ( reabsorptie )
180L per dag filteren. Het meeste water wordt uiteindelijk terug
opgenomen door de
slimme buis.
Om afvalstoffen kwijt te raken heb je drie principes: filtratie, reabsorptie
en een stuk extra secretie.
Excretie is gelijk aan filtratie - reabsorptie + secretie
Excretie is totale proces
Secretie is alleen het stukje extra wat je uitscheid
De hypothalamus scheid een stofje ADH uit daarmee kunnen we de urine
concentreren. Wanneer iemand meer vocht vast houd wordt er meer ADH
uitgescheiden. Wanneer je veel drinkt wordt er minder ADH uitgescheden.
Nierfuncties
, Excretie ( o.a. afvalstoffen )
Regulatie van water -en zouthuishouding
Regeling van bloeddruk (RAAS)
Elektrolyten en volume regulatie
Regulatie van zuurgraad
Activatie van vitamine-D (belangrijk voor vasthouden van calcium en
botaanmaak)
Rol van calcium-fosfaat huishouding
Afgifte van EPO
Sensoren van zuurstofspanning er wordt dan EPO uitgescheden wat
werkt op de bijniermerg en zorgt voor de productie van rode
bloedcellen
Als de nier stuk gaat dan maakt de nier ook minder EPO aan, geeft dan
minder signalen door dat het rode bloedcellen aangemaakt moeten
worden. Hierdoor je dus anemie kan ontwikkelen.
In het lab kunnen we kijken naar de afvalstoffen
Creatinine is een afvalstof van spieren
Ureum is afvalstof van aminozuren
Urinezuur is een afvalstof van DNA
Als de afvalstoffen gaan stapelen dan zal er dus iets zijn met de functie
van de nieren vaak heb je het dan over de filter functie.
Glomerulaire filtratiesnelheid ( GFR ).
GFR = hoeveelheid plasma die per tijdseenheid het glomerulaire filter
passeert ( hoe goed filtert de nier )
O.b.v. het serumcreatininegehalte, de leeftijd en het geslacht > e
(stimated ) GFR
Bij afname van de GFR stijgt het serumcreatininegehalte (een
endogene afvalstof)
Creatinine wordt met name gefilterd + daarnaast nog via secretie
verwijderd
Creatinine is een afvalstof van spieren
Bij grote afwijkingen van spiermassa of lichaamsoppervlak ka over –
of onderschatting van de nierfunctie ontstaan
NHG spreekt van chronische nierschade indien:
> 3 maanden verminderde nierfunctie ( geschat onder de
60ml/min/1,73M2)
En/of verhoogde albuminurie
En/of specifieke sedimentafwijkingen
Normaalwaarden/betekenis eGFR
Waarde 40 jarige gemiddeld 80 ( ml/min/1,73 M2) hierna geleidelijke
afname met ongeveer 0,4ml/min per jaar
Verminderde nierfunctie eGFR < 60ml/min
Eindstadium nierfalen eGFR< 15ml/min
Anatomie en fysiologie van de nieren
De nier heeft een arterie en een vene. De arterie voert bloed aan en vene
voert bloed af. De nier bestaat uit het nierkapsel, schors en merg en dan
zien we ook dat de nieren een afvoer systeem voor urine begint met
verzamelbuisjes, kleine/grote kelkjes nierbekken en dan de ureter.
Je ziet een toevoer een nier en een afvoer systeem. De belangrijkste
functie van de nier is het kwijtraken van afvalstoffen deze belanden in de
urine.
De nier bestaat uit hele kleine eenheid. Een kleine nier eenheid noemen
nefron. We hebben links en rechts 1 miljoen nefronen. Een eenheid
bestaat uit een filter eenheid en slimme buis en dan komt het uit in een
verzamelbuis. Een filtereenheid en een slimme buis noem je samen een
nefron
Die filtereenheid bestaat uit een vaatkluwe met een aanvoer en afvoer
takje. Die vaatkluwe is verbonden met het blad van bouwman. Er ontstaat
een soort holte en daar ontstaat de voorurine.
Er is een soort filtereenheid daar wordt water en opgeloste stoffen over
een membraan geperst en dat komt dan in het kapsel van Bouwman. Dit
kapsel is verbonden met de slimme buis en dan komt het in de
verzamelbuis
De nier wordt met 1L per minuut door bloed en met dat bloed wat door de
nieren komt wordt ongeveer 125ml per minuut gefilterd aan voorurine. De
slimme buis kan dingen terug halen of er dingen terug stoppen.
( afvalstoffen en voedingsstoffen ) ( reabsorptie )
180L per dag filteren. Het meeste water wordt uiteindelijk terug
opgenomen door de
slimme buis.
Om afvalstoffen kwijt te raken heb je drie principes: filtratie, reabsorptie
en een stuk extra secretie.
Excretie is gelijk aan filtratie - reabsorptie + secretie
Excretie is totale proces
Secretie is alleen het stukje extra wat je uitscheid
De hypothalamus scheid een stofje ADH uit daarmee kunnen we de urine
concentreren. Wanneer iemand meer vocht vast houd wordt er meer ADH
uitgescheiden. Wanneer je veel drinkt wordt er minder ADH uitgescheden.
Nierfuncties
, Excretie ( o.a. afvalstoffen )
Regulatie van water -en zouthuishouding
Regeling van bloeddruk (RAAS)
Elektrolyten en volume regulatie
Regulatie van zuurgraad
Activatie van vitamine-D (belangrijk voor vasthouden van calcium en
botaanmaak)
Rol van calcium-fosfaat huishouding
Afgifte van EPO
Sensoren van zuurstofspanning er wordt dan EPO uitgescheden wat
werkt op de bijniermerg en zorgt voor de productie van rode
bloedcellen
Als de nier stuk gaat dan maakt de nier ook minder EPO aan, geeft dan
minder signalen door dat het rode bloedcellen aangemaakt moeten
worden. Hierdoor je dus anemie kan ontwikkelen.
In het lab kunnen we kijken naar de afvalstoffen
Creatinine is een afvalstof van spieren
Ureum is afvalstof van aminozuren
Urinezuur is een afvalstof van DNA
Als de afvalstoffen gaan stapelen dan zal er dus iets zijn met de functie
van de nieren vaak heb je het dan over de filter functie.
Glomerulaire filtratiesnelheid ( GFR ).
GFR = hoeveelheid plasma die per tijdseenheid het glomerulaire filter
passeert ( hoe goed filtert de nier )
O.b.v. het serumcreatininegehalte, de leeftijd en het geslacht > e
(stimated ) GFR
Bij afname van de GFR stijgt het serumcreatininegehalte (een
endogene afvalstof)
Creatinine wordt met name gefilterd + daarnaast nog via secretie
verwijderd
Creatinine is een afvalstof van spieren
Bij grote afwijkingen van spiermassa of lichaamsoppervlak ka over –
of onderschatting van de nierfunctie ontstaan
NHG spreekt van chronische nierschade indien:
> 3 maanden verminderde nierfunctie ( geschat onder de
60ml/min/1,73M2)
En/of verhoogde albuminurie
En/of specifieke sedimentafwijkingen
Normaalwaarden/betekenis eGFR
Waarde 40 jarige gemiddeld 80 ( ml/min/1,73 M2) hierna geleidelijke
afname met ongeveer 0,4ml/min per jaar
Verminderde nierfunctie eGFR < 60ml/min
Eindstadium nierfalen eGFR< 15ml/min
