Keywords OP & PL
Ontwikkelingspsychologie
Hoofdstuk Term (ENG) Term (NL) Uitleg
1 Development Ontwikkeling
Developmental Ontwikkelings- het idee dat ontwikkeling geleidelijk en stapsgewijs plaatsvindt, zonder
continuities continuïteiten abrupte veranderingen of duidelijke stadia
Developmental Ontwikkelings-
psychology psychologie
Developmental-ist Ontwikkelings- Iemand die onderzoek doet naar de ontwikkeling
deskundige
Maturation Rijping De biologische ontwikkeling van een individu gebaseerd op de species en
persoonlijke genetica.
Learning Leren Ervaringen zorgen voor permanente veranderingen in onze gevoelens,
gedachtes en gedrag. De meeste van onze gedragingen en gewoontes komen
niet voort uit rijping, maar worden door de jaren heen geleerd.
Normative Normatieve Het typische patroon van ontwikkeling
development ontwikkeling
Ideographic Ideografische Individuele verschillen in vernadering
development ontwikkeling
Holistic perspective Holistisch perspectief Kijkt naar de mens als een fysieke, cognitieve en sociaal persoon, waarbij
verandering binnen een component worden aangestuurd door veranderingen
in een ander component
Plasticity Plasticiteit De bekwaamheid om te veranderen in reactie op positieve of negatieve life-
events
Scientific method Wetenschap-pelijke Het gebruik van objectieve en reproduceerbare methoden om gegevens te
methode verzamelen met als doel een theorie of hypothese te testen.
Theory Theorie Een set van concepten en stellingen bedoeld om te beschrijven en uit te
leggen
Hypothesis Hypothese Voorspelling over wat waar zal zijn als we iets observeren
Reliability Betrouwbaar-heid Zorgt voor consistente informatie in de loop van tijd en over observaties heen
Validity Validiteit Wanneer er gemeten wordt wat er gemeten moet worden
Structured interview Gestructureerd Iedereen krijgt dezelfde vragen in dezelfde volgorde
or structured interview of
questionnaire gestructureerde
vragenlijst
Dairy study Dagboek studie Een variant op interviews en vragenlijsten waarbij participanten op bepaalde
momenten gestandaardiseerde vragen beantwoorden in een dagboek
Clinical method Klinische methode Interview waarbij de antwoorden van de participant bepalen welke vraag de
onderzoeker vervolgens stelt
Naturalistic Natuurlijke observatie Mensen observeren in hun gewone, dagelijkse omgeving
observation
Observer influence Invloed van de Gedragingen veranderen doordat er iemand meekijkt
waarnemer
Time-sampling Tijd-monsters Een observatiemethode waarbij gedrag alleen wordt opgenomen in
specifieke, voorbestemde periodes
Structured Gestructureerde Participanten worden in een setting geplaatst die mogelijk het gedrag in
observation observaties kwestie opwekt en worden stiekem geobserveerd
Case study Case study De onderzoeker verzamelt veel informatie over de participant en test
hypotheses op basis van de levensgeschiedenis van de individu
Ethnography Etnografie Onderzoeker probeert de waarden, tradities en sociale processen van een
(sub)cultuur te begrijpen door met hen te leven en te observeren
Psychophysio-logical Psychofysio-logische Meet de relatie tussen fysiologische processen en aspecten van kinderen hun
methods methoden fysieke, cognitieve, sociale en emotionele gedrag
Correlational design Correlationeel design De onderzoeker verzamelt informatie om te bepalen of de twee (of meer)
variabelen betekenisvol aan elkaar zijn gerelateerd
Correlation Correlatie coefficient Pearson’s r, geeft de richting en sterkte van de correlatie aan
coefficient
Experimental design Experimenteel design De onderzoeker verandert iets (een manipulatie) in de situatie en meet dan
het effect van de verandering
Independent Onafhankelijke Het aspect in de situatie die manipuleert
, variable variabele
Dependent variable Afhankelijke variabele Het aspect dat gemeten wordt in de situatie
Confounding Confounding Een factor die niet de onafhankelijke variabele is, kan wanneer niet
variable variabele gecontroleerd de samenhang van variabele verklaren
Experimental Experimentele Stappen die ondernomen worden om bv confounding variabele te voorkomen
control controle
Random assigment Randomiseren Een controletechniek waarbij deelnemers random worden toegewezen aan
de conditie
Ecological validity Ecologische validiteit De bevindingen van een onderzoek representeren de processen zoals ze in de
natuurlijke omgeving voorkomen
Field experiment Veldexperiment Een experiment dat plaats vindt in een natuurlijke omgeving zoals een huis of
school
Natural (or quasi-) Natuurlijk (of quasi-) De onderzoeker meet de impact van een natural event heeft op iemand
experiment experiment leven.
Cross-cultural Interculturele Studie die gedrag en/of ontwikkeling van verschillende culturele
comparison vergelijking achtergronden vergelijken
Cross-sectional Cross-sectioneel Alle gegevens worden op één moment in de studie verzameld, bv van
design design verschillende leeftijdsgroepen
Cohort Cohort Leeftijdsgenoten die blootgesteld zijn aan overeenkomende omgevingen en
historische evenementen tijdens het opgroeien
Cohort effect Cohort effect Leeftijd gerelateerde verschillen tussen cohorten, die te wijten zijn aan
culturele/historische verschillen in de opgroei-ervaringen van de cohorten, en
niet aan daadwerkelijke ontwikkelingsverandering.
Longitudinal design Longitudinaal design Participanten worden over een langere periode van tijd meerdere keren
onderzocht
Practice effect Oefeneffect Veranderingen in de gewoonlijke reacties door de herhaalde testen
Selective attrition Selectieve uitputting Niet-random uitval van participanten die zorgen voor een niet representatieve
steekproef
Non-representative Niet representatieve Een subgroep die anders is dan de grote groep waar het toe behoort
sample steekproef
Cross-generational Inter-generationeel Lange termijn veranderingen in de omgeving beperken de conclusies van het
problem probleem onderzoek tot alleen de kinderen uit deze generatie
Sequantial design Sequentieel ontwerp Combinatie van cross-sectioneel en longitudinaal onderzoek; participanten uit
verschillen leeftijdsgroepen worden herhaaldelijk getest over een langere
periode van tijd
Microgenetic design Micro genetisch Er wordt in de periode van veranderingen in de ontwikkeling intensief
ontwerp geobserveerd om te proberen te speciferen waarom en hoe de veranderingen
voorkomen
Informed consent Informed consent Het recht van participanten om een uitleg te krijgen in een taal die zij
gebruiken waarbij alle aspecten van het onderzoek worden voorgelegd die
hun keuze tot deelname kunnen beïnvloeden
Benefits-to-risk ratio Verhouding tussen Een vergelijking van de voordelen en het risico voor participanten in termen
voordelen en risico's van ongemak en mogelijk leed.
Confidentiality Vertrouwelijk-heid Het recht van participanten om hun identiteit en de data die zij aanleveren te
verbergen
Protection from Bescherming van leed Het recht van participanten om beschermd te worden van fysieke of
harm psychologische leed
4 Prenatal Prenatale De ontwikkeling die plaats vindt vanaf het moment van conceptie tot het
development ontwikkeling moment van het geboorteproces
Period of the zygote Periode van de zygote Periode van conceptie tot implantatie – 10-14 dagen
Period of the Periode van het Periode waarin de belangrijke organen zich ontwikkelen en het hart begint
embryo embryo met kloppen – week 3 tot eind week 8
Period of the fetus Periode van de foetus Periode waarin de organen beginnen met functioneren – week 9 tot geboorte
Blastocyst blastocyst Een grote bal die bestaat ui 60-80 cellen van de originele eicel – binnenste
laag wordt het embryo, buitenste laag wordt de beschermingslaag
Embryo Embryo Benaming voor het ontwikkelende organisme in het vroegste stadium van de
zwangerschap
Implantation Implantatie Het vastgrijpen van de blastocyst aan de baarmoederwand
Amnion Amnion/ Een waterdichte zak gevuld met vruchtwater die het embryo beschermt en
vruchtzakholte temperatuur reguleert
Chorion Chorion Een laag rondom het amnion, wordt uiteindelijk de placenta
Ontwikkelingspsychologie
Hoofdstuk Term (ENG) Term (NL) Uitleg
1 Development Ontwikkeling
Developmental Ontwikkelings- het idee dat ontwikkeling geleidelijk en stapsgewijs plaatsvindt, zonder
continuities continuïteiten abrupte veranderingen of duidelijke stadia
Developmental Ontwikkelings-
psychology psychologie
Developmental-ist Ontwikkelings- Iemand die onderzoek doet naar de ontwikkeling
deskundige
Maturation Rijping De biologische ontwikkeling van een individu gebaseerd op de species en
persoonlijke genetica.
Learning Leren Ervaringen zorgen voor permanente veranderingen in onze gevoelens,
gedachtes en gedrag. De meeste van onze gedragingen en gewoontes komen
niet voort uit rijping, maar worden door de jaren heen geleerd.
Normative Normatieve Het typische patroon van ontwikkeling
development ontwikkeling
Ideographic Ideografische Individuele verschillen in vernadering
development ontwikkeling
Holistic perspective Holistisch perspectief Kijkt naar de mens als een fysieke, cognitieve en sociaal persoon, waarbij
verandering binnen een component worden aangestuurd door veranderingen
in een ander component
Plasticity Plasticiteit De bekwaamheid om te veranderen in reactie op positieve of negatieve life-
events
Scientific method Wetenschap-pelijke Het gebruik van objectieve en reproduceerbare methoden om gegevens te
methode verzamelen met als doel een theorie of hypothese te testen.
Theory Theorie Een set van concepten en stellingen bedoeld om te beschrijven en uit te
leggen
Hypothesis Hypothese Voorspelling over wat waar zal zijn als we iets observeren
Reliability Betrouwbaar-heid Zorgt voor consistente informatie in de loop van tijd en over observaties heen
Validity Validiteit Wanneer er gemeten wordt wat er gemeten moet worden
Structured interview Gestructureerd Iedereen krijgt dezelfde vragen in dezelfde volgorde
or structured interview of
questionnaire gestructureerde
vragenlijst
Dairy study Dagboek studie Een variant op interviews en vragenlijsten waarbij participanten op bepaalde
momenten gestandaardiseerde vragen beantwoorden in een dagboek
Clinical method Klinische methode Interview waarbij de antwoorden van de participant bepalen welke vraag de
onderzoeker vervolgens stelt
Naturalistic Natuurlijke observatie Mensen observeren in hun gewone, dagelijkse omgeving
observation
Observer influence Invloed van de Gedragingen veranderen doordat er iemand meekijkt
waarnemer
Time-sampling Tijd-monsters Een observatiemethode waarbij gedrag alleen wordt opgenomen in
specifieke, voorbestemde periodes
Structured Gestructureerde Participanten worden in een setting geplaatst die mogelijk het gedrag in
observation observaties kwestie opwekt en worden stiekem geobserveerd
Case study Case study De onderzoeker verzamelt veel informatie over de participant en test
hypotheses op basis van de levensgeschiedenis van de individu
Ethnography Etnografie Onderzoeker probeert de waarden, tradities en sociale processen van een
(sub)cultuur te begrijpen door met hen te leven en te observeren
Psychophysio-logical Psychofysio-logische Meet de relatie tussen fysiologische processen en aspecten van kinderen hun
methods methoden fysieke, cognitieve, sociale en emotionele gedrag
Correlational design Correlationeel design De onderzoeker verzamelt informatie om te bepalen of de twee (of meer)
variabelen betekenisvol aan elkaar zijn gerelateerd
Correlation Correlatie coefficient Pearson’s r, geeft de richting en sterkte van de correlatie aan
coefficient
Experimental design Experimenteel design De onderzoeker verandert iets (een manipulatie) in de situatie en meet dan
het effect van de verandering
Independent Onafhankelijke Het aspect in de situatie die manipuleert
, variable variabele
Dependent variable Afhankelijke variabele Het aspect dat gemeten wordt in de situatie
Confounding Confounding Een factor die niet de onafhankelijke variabele is, kan wanneer niet
variable variabele gecontroleerd de samenhang van variabele verklaren
Experimental Experimentele Stappen die ondernomen worden om bv confounding variabele te voorkomen
control controle
Random assigment Randomiseren Een controletechniek waarbij deelnemers random worden toegewezen aan
de conditie
Ecological validity Ecologische validiteit De bevindingen van een onderzoek representeren de processen zoals ze in de
natuurlijke omgeving voorkomen
Field experiment Veldexperiment Een experiment dat plaats vindt in een natuurlijke omgeving zoals een huis of
school
Natural (or quasi-) Natuurlijk (of quasi-) De onderzoeker meet de impact van een natural event heeft op iemand
experiment experiment leven.
Cross-cultural Interculturele Studie die gedrag en/of ontwikkeling van verschillende culturele
comparison vergelijking achtergronden vergelijken
Cross-sectional Cross-sectioneel Alle gegevens worden op één moment in de studie verzameld, bv van
design design verschillende leeftijdsgroepen
Cohort Cohort Leeftijdsgenoten die blootgesteld zijn aan overeenkomende omgevingen en
historische evenementen tijdens het opgroeien
Cohort effect Cohort effect Leeftijd gerelateerde verschillen tussen cohorten, die te wijten zijn aan
culturele/historische verschillen in de opgroei-ervaringen van de cohorten, en
niet aan daadwerkelijke ontwikkelingsverandering.
Longitudinal design Longitudinaal design Participanten worden over een langere periode van tijd meerdere keren
onderzocht
Practice effect Oefeneffect Veranderingen in de gewoonlijke reacties door de herhaalde testen
Selective attrition Selectieve uitputting Niet-random uitval van participanten die zorgen voor een niet representatieve
steekproef
Non-representative Niet representatieve Een subgroep die anders is dan de grote groep waar het toe behoort
sample steekproef
Cross-generational Inter-generationeel Lange termijn veranderingen in de omgeving beperken de conclusies van het
problem probleem onderzoek tot alleen de kinderen uit deze generatie
Sequantial design Sequentieel ontwerp Combinatie van cross-sectioneel en longitudinaal onderzoek; participanten uit
verschillen leeftijdsgroepen worden herhaaldelijk getest over een langere
periode van tijd
Microgenetic design Micro genetisch Er wordt in de periode van veranderingen in de ontwikkeling intensief
ontwerp geobserveerd om te proberen te speciferen waarom en hoe de veranderingen
voorkomen
Informed consent Informed consent Het recht van participanten om een uitleg te krijgen in een taal die zij
gebruiken waarbij alle aspecten van het onderzoek worden voorgelegd die
hun keuze tot deelname kunnen beïnvloeden
Benefits-to-risk ratio Verhouding tussen Een vergelijking van de voordelen en het risico voor participanten in termen
voordelen en risico's van ongemak en mogelijk leed.
Confidentiality Vertrouwelijk-heid Het recht van participanten om hun identiteit en de data die zij aanleveren te
verbergen
Protection from Bescherming van leed Het recht van participanten om beschermd te worden van fysieke of
harm psychologische leed
4 Prenatal Prenatale De ontwikkeling die plaats vindt vanaf het moment van conceptie tot het
development ontwikkeling moment van het geboorteproces
Period of the zygote Periode van de zygote Periode van conceptie tot implantatie – 10-14 dagen
Period of the Periode van het Periode waarin de belangrijke organen zich ontwikkelen en het hart begint
embryo embryo met kloppen – week 3 tot eind week 8
Period of the fetus Periode van de foetus Periode waarin de organen beginnen met functioneren – week 9 tot geboorte
Blastocyst blastocyst Een grote bal die bestaat ui 60-80 cellen van de originele eicel – binnenste
laag wordt het embryo, buitenste laag wordt de beschermingslaag
Embryo Embryo Benaming voor het ontwikkelende organisme in het vroegste stadium van de
zwangerschap
Implantation Implantatie Het vastgrijpen van de blastocyst aan de baarmoederwand
Amnion Amnion/ Een waterdichte zak gevuld met vruchtwater die het embryo beschermt en
vruchtzakholte temperatuur reguleert
Chorion Chorion Een laag rondom het amnion, wordt uiteindelijk de placenta
