CAN Literatuur Samenvatting
Inhoud
Week 1 .................................................................................................................... 2
Week 2.................................................................................................................. 14
Week 4.................................................................................................................. 25
Week 5 ................................................................................................................. 34
Week 6 ................................................................................................................. 46
Week 7 .................................................................................................................. 52
,Week 1
Week 1 Artikel 1: Hinojosa, M. S., & Hinojosa, R. (2024). Positive and adverse
childhood experiences and mental health outcomes of children.
Dit artikel onderzoekt de relatie tussen adverse childhood experiences (ACE’s),
positive childhood experiences (PCE’s) en mentale gezondheidsuitkomsten bij
kinderen. De auteurs vertrekken vanuit de vaststelling dat bestaand onderzoek naar
kindermishandeling en mentale gezondheid sterk risicogericht is en vaak onvoldoende
aandacht besteedt aan positieve ervaringen die kinderen kunnen beschermen tegen
negatieve uitkomsten. Door ACE’s en PCE’s gelijktijdig te analyseren, beoogt het artikel een
genuanceerder beeld te geven van hoe verschillende typen jeugdervaringen samenhangen
met mentale gezondheid in de kindertijd.
De studie richt zich expliciet op kinderen en verschilt daarmee van veel ACE-onderzoek dat
retrospectief bij volwassenen wordt uitgevoerd. Hierdoor draagt het artikel bij aan actuele
kennis over mentale gezondheid tijdens de ontwikkeling zelf, in plaats van uitsluitend op
latere levensfasen te focussen.
Theoretisch kader en doel
Het theoretisch kader van dit artikel is primair gebaseerd op het ACE-model, waarin
negatieve jeugdervaringen worden gezien als cumulatieve risicofactoren voor latere
gezondheidsproblemen. Binnen dit model geldt dat een toenemend aantal ACE’s
samenhangt met een grotere kans op negatieve mentale gezondheidsuitkomsten. De auteurs
plaatsen dit model binnen een breder kader van ontwikkelingspsychopathologie,
waarin ontwikkeling wordt opgevat als het resultaat van voortdurende interacties tussen
risico- en beschermende factoren.
Aanvullend maken de auteurs gebruik van inzichten uit de veerkrachtliteratuur, waarin
positive childhood experiences (PCE’s) worden beschouwd als potentiële
beschermende factoren. PCE’s omvatten ervaringen zoals emotionele steun, veilige
relaties met volwassenen en een gevoel van verbondenheid. Deze ervaringen kunnen volgens
de literatuur bijdragen aan een betere stressregulatie en emotioneel functioneren.
Het doel van het onderzoek is tweeledig. Ten eerste willen de auteurs vaststellen in hoeverre
ACE’s samenhangen met negatieve mentale gezondheidsuitkomsten bij kinderen. Ten
tweede onderzoeken zij of PCE’s onafhankelijk samenhangen met betere mentale
gezondheid en of PCE’s de relatie tussen ACE’s en mentale gezondheidsproblemen kunnen
verzwakken. Hiermee verleggen zij de focus van uitsluitend risicodenken naar een
gecombineerde benadering van risico en bescherming.
Methode
Het onderzoek maakt gebruik van een kwantitatief cross-sectioneel design met
secundaire analyse van bestaande surveydata. De steekproef bestaat uit een grote,
demografisch diverse groep kinderen, waarbij gegevens zijn verzameld via
ouderrapportages. Ouders rapporteerden zowel over de ervaringen van hun kinderen als
over hun mentale gezondheid.
, • Adverse childhood experiences (ACE’s) werden gemeten aan de hand van
meerdere items die blootstelling aan verschillende vormen van negatieve ervaringen
omvatten, zoals gezinsproblematiek, geweld en andere stressvolle omstandigheden.
De auteurs hanteren hierbij een cumulatieve benadering, waarbij het totale
aantal gerapporteerde ACE’s wordt meegenomen in de analyses.
• Positive childhood experiences (PCE’s) werden gemeten via items die positieve
relationele en contextuele ervaringen weerspiegelen, waaronder emotionele steun,
positieve interacties met verzorgers en betrokkenheid van volwassenen in het leven
van het kind. Ook hier werd gewerkt met een cumulatieve score.
Mentale gezondheidsuitkomsten omvatten indicatoren voor emotionele problemen,
gedragsproblemen en algemene mentale gezondheid. De auteurs voerden multivariate
regressieanalyses uit om de relaties tussen ACE’s, PCE’s en mentale gezondheidsuitkomsten
te onderzoeken, waarbij werd gecontroleerd voor relevante sociodemografische
variabelen.
Resultaten
➢ De resultaten laten zien dat een hoger aantal ACE’s significant samenhangt met
slechtere mentale gezondheidsuitkomsten bij kinderen. Kinderen die aan meer
negatieve ervaringen zijn blootgesteld, vertonen meer emotionele problemen en
gedragsproblemen dan kinderen met weinig of geen ACE’s. Deze bevindingen sluiten
aan bij eerder ACE-onderzoek.
➢ Daarnaast tonen de resultaten aan dat PCE’s onafhankelijk samenhangen met betere
mentale gezondheidsuitkomsten. Kinderen met meer positieve ervaringen vertonen
minder mentale gezondheidsproblemen, ongeacht hun blootstelling aan ACE’s. Dit
wijst erop dat PCE’s niet alleen relevant zijn in afwezigheid van risico, maar ook
binnen risicovolle contexten.
➢ Belangrijk is dat de analyses laten zien dat PCE’s de negatieve relatie tussen ACE’s
en mentale gezondheid gedeeltelijk verzwakken. Kinderen met een hoge ACE-
score maar ook een hoge PCE-score laten gunstigere mentale gezondheidsuitkomsten
zien dan kinderen met vergelijkbare ACE-scores en weinig PCE’s. Dit suggereert dat
positieve ervaringen een bufferende rol kunnen spelen, al verdwijnen de negatieve
effecten van ACE’s niet volledig.
Mechanismen
Hoewel het artikel geen directe mediatie-analyses bevat, bespreken de auteurs verschillende
mogelijke verklarende mechanismen die in de literatuur worden genoemd. PCE’s kunnen
bijdragen aan betere mentale gezondheid doordat zij gevoelens van veiligheid,
verbondenheid en emotionele steun versterken. Deze ervaringen kunnen stressreacties
verminderen en kinderen helpen om beter om te gaan met adversity.
Daarnaast wijzen de auteurs op het belang van ondersteunende relaties met volwassenen, die
kunnen bijdragen aan emotionele regulatie en positieve zelfperceptie. Deze mechanismen
sluiten aan bij bredere ontwikkelingsmodellen waarin sociale steun en relationele veiligheid
centrale rollen spelen in psychisch functioneren.
, Discussie
In de discussie benadrukken de auteurs dat hun bevindingen aantonen dat mentale
gezondheid in de kindertijd niet uitsluitend kan worden begrepen vanuit een
risicoperspectief. Hoewel ACE’s duidelijk samenhangen met negatieve uitkomsten, laten de
resultaten zien dat PCE’s een belangrijke aanvullende rol spelen. De auteurs stellen dat
interventies die zich alleen richten op het verminderen van negatieve ervaringen mogelijk
onvoldoende zijn.
Het artikel pleit voor een meer gebalanceerde benadering, waarin zowel het voorkomen
van ACE’s als het actief bevorderen van PCE’s centraal staat. Door deze gecombineerde
benadering kan beter worden aangesloten bij de complexiteit van de leefwereld van
kinderen.
Beperkingen
De auteurs benoemen verschillende beperkingen.
• Het cross-sectionele design maakt het onmogelijk om causale conclusies te
trekken over de richting van de gevonden relaties. Daarnaast zijn de gegevens
gebaseerd op ouderrapportages, wat gevoelig kan zijn voor bias en subjectieve
interpretaties.
• Verder wijzen de auteurs erop dat de metingen van ACE’s en PCE’s relatief globaal
zijn en geen informatie geven over de ernst, duur of timing van ervaringen. Dit
beperkt de mogelijkheid om meer verfijnde conclusies te trekken over
ontwikkelingsprocessen.
Toepassingen in de orthopedagogiek
Voor de orthopedagogiek onderstreept dit artikel het belang van een krachtgerichte
benadering. Interventies zouden zich niet alleen moeten richten op het verminderen van
risico en problematiek, maar ook op het versterken van positieve ervaringen in het
dagelijks leven van kinderen. Dit kan bijvoorbeeld door het bevorderen van stabiele relaties,
emotionele ondersteuning en positieve interacties binnen gezin en school.
Het artikel sluit daarmee aan bij preventieve en ontwikkelingsgerichte benaderingen binnen
de orthopedagogiek, waarin aandacht is voor zowel kwetsbaarheid als veerkracht.
Belangrijkste punten voor het tentamen
• ACE’s hangen samen met slechtere mentale gezondheidsuitkomsten bij kinderen
• PCE’s hangen onafhankelijk samen met betere mentale gezondheid
• PCE’s verzwakken deels de negatieve relatie tussen ACE’s en mentale gezondheid
• Studie gebruikt een cross-sectioneel design met ouderrapportage
• Belang van een gecombineerde focus op risico en bescherming
Inhoud
Week 1 .................................................................................................................... 2
Week 2.................................................................................................................. 14
Week 4.................................................................................................................. 25
Week 5 ................................................................................................................. 34
Week 6 ................................................................................................................. 46
Week 7 .................................................................................................................. 52
,Week 1
Week 1 Artikel 1: Hinojosa, M. S., & Hinojosa, R. (2024). Positive and adverse
childhood experiences and mental health outcomes of children.
Dit artikel onderzoekt de relatie tussen adverse childhood experiences (ACE’s),
positive childhood experiences (PCE’s) en mentale gezondheidsuitkomsten bij
kinderen. De auteurs vertrekken vanuit de vaststelling dat bestaand onderzoek naar
kindermishandeling en mentale gezondheid sterk risicogericht is en vaak onvoldoende
aandacht besteedt aan positieve ervaringen die kinderen kunnen beschermen tegen
negatieve uitkomsten. Door ACE’s en PCE’s gelijktijdig te analyseren, beoogt het artikel een
genuanceerder beeld te geven van hoe verschillende typen jeugdervaringen samenhangen
met mentale gezondheid in de kindertijd.
De studie richt zich expliciet op kinderen en verschilt daarmee van veel ACE-onderzoek dat
retrospectief bij volwassenen wordt uitgevoerd. Hierdoor draagt het artikel bij aan actuele
kennis over mentale gezondheid tijdens de ontwikkeling zelf, in plaats van uitsluitend op
latere levensfasen te focussen.
Theoretisch kader en doel
Het theoretisch kader van dit artikel is primair gebaseerd op het ACE-model, waarin
negatieve jeugdervaringen worden gezien als cumulatieve risicofactoren voor latere
gezondheidsproblemen. Binnen dit model geldt dat een toenemend aantal ACE’s
samenhangt met een grotere kans op negatieve mentale gezondheidsuitkomsten. De auteurs
plaatsen dit model binnen een breder kader van ontwikkelingspsychopathologie,
waarin ontwikkeling wordt opgevat als het resultaat van voortdurende interacties tussen
risico- en beschermende factoren.
Aanvullend maken de auteurs gebruik van inzichten uit de veerkrachtliteratuur, waarin
positive childhood experiences (PCE’s) worden beschouwd als potentiële
beschermende factoren. PCE’s omvatten ervaringen zoals emotionele steun, veilige
relaties met volwassenen en een gevoel van verbondenheid. Deze ervaringen kunnen volgens
de literatuur bijdragen aan een betere stressregulatie en emotioneel functioneren.
Het doel van het onderzoek is tweeledig. Ten eerste willen de auteurs vaststellen in hoeverre
ACE’s samenhangen met negatieve mentale gezondheidsuitkomsten bij kinderen. Ten
tweede onderzoeken zij of PCE’s onafhankelijk samenhangen met betere mentale
gezondheid en of PCE’s de relatie tussen ACE’s en mentale gezondheidsproblemen kunnen
verzwakken. Hiermee verleggen zij de focus van uitsluitend risicodenken naar een
gecombineerde benadering van risico en bescherming.
Methode
Het onderzoek maakt gebruik van een kwantitatief cross-sectioneel design met
secundaire analyse van bestaande surveydata. De steekproef bestaat uit een grote,
demografisch diverse groep kinderen, waarbij gegevens zijn verzameld via
ouderrapportages. Ouders rapporteerden zowel over de ervaringen van hun kinderen als
over hun mentale gezondheid.
, • Adverse childhood experiences (ACE’s) werden gemeten aan de hand van
meerdere items die blootstelling aan verschillende vormen van negatieve ervaringen
omvatten, zoals gezinsproblematiek, geweld en andere stressvolle omstandigheden.
De auteurs hanteren hierbij een cumulatieve benadering, waarbij het totale
aantal gerapporteerde ACE’s wordt meegenomen in de analyses.
• Positive childhood experiences (PCE’s) werden gemeten via items die positieve
relationele en contextuele ervaringen weerspiegelen, waaronder emotionele steun,
positieve interacties met verzorgers en betrokkenheid van volwassenen in het leven
van het kind. Ook hier werd gewerkt met een cumulatieve score.
Mentale gezondheidsuitkomsten omvatten indicatoren voor emotionele problemen,
gedragsproblemen en algemene mentale gezondheid. De auteurs voerden multivariate
regressieanalyses uit om de relaties tussen ACE’s, PCE’s en mentale gezondheidsuitkomsten
te onderzoeken, waarbij werd gecontroleerd voor relevante sociodemografische
variabelen.
Resultaten
➢ De resultaten laten zien dat een hoger aantal ACE’s significant samenhangt met
slechtere mentale gezondheidsuitkomsten bij kinderen. Kinderen die aan meer
negatieve ervaringen zijn blootgesteld, vertonen meer emotionele problemen en
gedragsproblemen dan kinderen met weinig of geen ACE’s. Deze bevindingen sluiten
aan bij eerder ACE-onderzoek.
➢ Daarnaast tonen de resultaten aan dat PCE’s onafhankelijk samenhangen met betere
mentale gezondheidsuitkomsten. Kinderen met meer positieve ervaringen vertonen
minder mentale gezondheidsproblemen, ongeacht hun blootstelling aan ACE’s. Dit
wijst erop dat PCE’s niet alleen relevant zijn in afwezigheid van risico, maar ook
binnen risicovolle contexten.
➢ Belangrijk is dat de analyses laten zien dat PCE’s de negatieve relatie tussen ACE’s
en mentale gezondheid gedeeltelijk verzwakken. Kinderen met een hoge ACE-
score maar ook een hoge PCE-score laten gunstigere mentale gezondheidsuitkomsten
zien dan kinderen met vergelijkbare ACE-scores en weinig PCE’s. Dit suggereert dat
positieve ervaringen een bufferende rol kunnen spelen, al verdwijnen de negatieve
effecten van ACE’s niet volledig.
Mechanismen
Hoewel het artikel geen directe mediatie-analyses bevat, bespreken de auteurs verschillende
mogelijke verklarende mechanismen die in de literatuur worden genoemd. PCE’s kunnen
bijdragen aan betere mentale gezondheid doordat zij gevoelens van veiligheid,
verbondenheid en emotionele steun versterken. Deze ervaringen kunnen stressreacties
verminderen en kinderen helpen om beter om te gaan met adversity.
Daarnaast wijzen de auteurs op het belang van ondersteunende relaties met volwassenen, die
kunnen bijdragen aan emotionele regulatie en positieve zelfperceptie. Deze mechanismen
sluiten aan bij bredere ontwikkelingsmodellen waarin sociale steun en relationele veiligheid
centrale rollen spelen in psychisch functioneren.
, Discussie
In de discussie benadrukken de auteurs dat hun bevindingen aantonen dat mentale
gezondheid in de kindertijd niet uitsluitend kan worden begrepen vanuit een
risicoperspectief. Hoewel ACE’s duidelijk samenhangen met negatieve uitkomsten, laten de
resultaten zien dat PCE’s een belangrijke aanvullende rol spelen. De auteurs stellen dat
interventies die zich alleen richten op het verminderen van negatieve ervaringen mogelijk
onvoldoende zijn.
Het artikel pleit voor een meer gebalanceerde benadering, waarin zowel het voorkomen
van ACE’s als het actief bevorderen van PCE’s centraal staat. Door deze gecombineerde
benadering kan beter worden aangesloten bij de complexiteit van de leefwereld van
kinderen.
Beperkingen
De auteurs benoemen verschillende beperkingen.
• Het cross-sectionele design maakt het onmogelijk om causale conclusies te
trekken over de richting van de gevonden relaties. Daarnaast zijn de gegevens
gebaseerd op ouderrapportages, wat gevoelig kan zijn voor bias en subjectieve
interpretaties.
• Verder wijzen de auteurs erop dat de metingen van ACE’s en PCE’s relatief globaal
zijn en geen informatie geven over de ernst, duur of timing van ervaringen. Dit
beperkt de mogelijkheid om meer verfijnde conclusies te trekken over
ontwikkelingsprocessen.
Toepassingen in de orthopedagogiek
Voor de orthopedagogiek onderstreept dit artikel het belang van een krachtgerichte
benadering. Interventies zouden zich niet alleen moeten richten op het verminderen van
risico en problematiek, maar ook op het versterken van positieve ervaringen in het
dagelijks leven van kinderen. Dit kan bijvoorbeeld door het bevorderen van stabiele relaties,
emotionele ondersteuning en positieve interacties binnen gezin en school.
Het artikel sluit daarmee aan bij preventieve en ontwikkelingsgerichte benaderingen binnen
de orthopedagogiek, waarin aandacht is voor zowel kwetsbaarheid als veerkracht.
Belangrijkste punten voor het tentamen
• ACE’s hangen samen met slechtere mentale gezondheidsuitkomsten bij kinderen
• PCE’s hangen onafhankelijk samen met betere mentale gezondheid
• PCE’s verzwakken deels de negatieve relatie tussen ACE’s en mentale gezondheid
• Studie gebruikt een cross-sectioneel design met ouderrapportage
• Belang van een gecombineerde focus op risico en bescherming
