Samenvatting Het beroep in de diverse samenleving

1. De Kern van Sociaal Werk: Beroepsprofiel en Ethiek

Definitie en Kernopdracht

Sociaal werk is een op de praktijk gebaseerd beroep en een academische discipline
die sociale verandering, ontwikkeling, sociale cohesie en de empowerment en
bevrijding van mensen bevordert. De kern van sociaal werk is het bevorderen van
het sociaal functioneren van kwetsbare mensen, groepen en gemeenschappen in
wisselwerking met hun complexe omgeving.

Centrale Principes:

 Sociale rechtvaardigheid
 Mensenrechten
 Collectieve verantwoordelijkheid
 Respect voor diversiteit

Het beroep steunt op theorieën uit sociaal werk, sociale wetenschappen,
geesteswetenschappen en plaatselijke/culturele ervaringskennis.

De Zeven Bekwaamheden

Het beroepsprofiel van de sociaal werker omvat drie taakgebieden: het bevorderen
van sociaal functioneren, coördineren en organiseren, en professionaliteit en
professionalisering. Deze worden uitgewerkt in zeven bekwaamheden:

Bekwaamheid Omschrijving Voorbeelden
1. Relaties aangaan De basis van alle sociaal Een vertrouwensband
& communiceren werk. Vereist betrokkenheid, opbouwen, luisteren,
presentie, een open grenzen stellen,
houding, lef en het hanteren confronteren.
van gesprekstechnieken.
2. Zorg en Gericht op compenseren Organiseren van
ondersteuning waar een beperking niet kan specialistische zorg,
worden weggenomen om zo begeleiden van activiteiten,
goed mogelijk sociaal ondersteunen van
functioneren te bereiken. mantelzorgers.
3. Hulp- en Het wegnemen van Hulp bij opvoeding,
dienstverlening belemmeringen of leren schulden, rouwverwerking,
omgaan hiermee, zowel in crisisinterventie.
een vrijwillig als een
gedwongen kader.
4. Ontwikkelen Ontwikkelingsgericht Identiteitsontwikkeling, leren
werken op persoonlijk, van levensvaardigheden,
sociaal en maatschappelijk bevorderen van sociale
gebied in alle levensfasen. cohesie (jongerenwerk,
opbouwwerk).
5. Activeren In het verlengde van Een groep mensen
ontwikkelen: het motiveren ondersteunen om een
en versterken van mensen gezamenlijk doel te

, en hun netwerken om bereiken.
gezamenlijke doelen te
realiseren.
6. Verbinden Het verbinden van mensen, Familieberaad, groepswerk,
groepen en zelfhulpgroepen,
gemeenschappen om buurtopbouwwerk.
sociaal functioneren te
bevorderen.
7. Het beïnvloeden van de Signaleren en agenderen
Beleidsbeïnvloeding maatschappelijke context op van problemen, kritisch
organisatorisch en reflecteren op de gevolgen
maatschappelijk niveau van beleid.
(wetgeving).

De Beroepscode: Fundament van de Beroepsethiek

De beroepscode beschrijft de waarden, beginselen en normen die het handelen van
de professional inspireren en richting geven.

Functies van de Beroepscode:

 Transparantie: Toont de waarden en normen van het beroep aan anderen.
 Leidraad: Helpt bij het beslissen over het juiste handelen in concrete situaties.
 Toetssteen: Dient als maatstaf voor het eigen handelen en dat van collega's.
 Steun: Biedt houvast in gesprekken over spanningen tussen de organisatie en
de maatschappelijke opdracht.
 Positionering: Profileert sociaal werkers als deskundige en zorgvuldige
professionals.

Kernwaarden uit de Beroepscode:

1. Respect voor menselijke waardigheid en autonomie.
2. Betrokkenheid en de bereidheid om mensen bij te staan.
3. Sociale rechtvaardigheid en mensenrechten.
4. Deskundigheid en zorgvuldigheid.
5. Betrouwbaarheid en integriteit.

2. Historische Ontwikkeling en Motieven

De drijfveren en de organisatie van sociaal werk zijn door de eeuwen heen sterk
geëvolueerd, van religieuze liefdadigheid tot een geprofessionaliseerd en door de
staat gereguleerd veld.