PCM Neuro en MSK
Inhoudsopgave
MRI ...................................................................................................................................................................... 2
CoMOnsMRI1 – Hersenen ........................................................................................................................................ 2
CoMOmskMRI1 – Knie ............................................................................................................................................ 11
CoMOmskMRI2 – Schouder .................................................................................................................................... 15
PrMOnsMRI1 – Neurologie ...................................................................................................................................... 21
Hersenen – Parenchymbloedingen / subdurale bloedingen / epidurale bloedingen / intraventriculaire bloedingen.
Fasering van bloeding. ....................................................................................................................................... 21
Brughoek – Acoustic Schwannoma ..................................................................................................................... 24
Hypofyse – Microadenoom / macroadenoom ...................................................................................................... 26
Gehele WK – HNP, discitis, ependyoom, meningeoom, botmeta’s ......................................................................... 29
Orbita – Opticusglioom / neuritis optica .............................................................................................................. 33
Hersenen – Gliomen, meningiomen, meta’s, alzheimer en MS .............................................................................. 36
PrMOmskMRI1 – Muskoskeletaal ............................................................................................................................ 39
Knie – Meniscus laesie, ligament laesie, bakers cyste, kraakbeenaandoeningen .................................................... 39
Enkel – Achillespees en osteochondritis dissecans (OCD) .................................................................................... 41
Voet – Morton neurinoom, bottumor ................................................................................................................... 42
Pols – TFCC (Triangulaire FibroCartilagineuze Complex) ....................................................................................... 43
Schouder – Impingement en cuff ruptuur – Labrum laesie (Bankaty en SLAP), Hill-sacks laesie. ............................. 44
PrMOnsMRI1 – Neuro ............................................................................................................................................. 46
CT...................................................................................................................................................................... 47
CoMOnsCT1 – Centraal zenuwstelsel ...................................................................................................................... 47
ZfstMOnsCT1 – Centrale zenuwstelsel..................................................................................................................... 53
CoMOnsCT2 – Skelet/spieren ................................................................................................................................. 57
ZfstMOnsCT2 – Skelet/spieren ................................................................................................................................ 61
CoMOnsCT3 – Hersenbloedingen_CT Hersenen ...................................................................................................... 63
ZfstMOnsCT3 – CT Hersenen .................................................................................................................................. 66
PET .................................................................................................................................................................... 67
PrMOnsPET1 – Hersenen ........................................................................................................................................ 67
PrMOnsPET2 – Skelet ............................................................................................................................................. 78
CoMOnsPET1 – Gastcollege ................................................................................................................................... 91
1
,MRI
CoMOnsMRI1 – Hersenen
• Tumorindeling
o Letten op:
▪ Leeftijd pt – Leeftijdsgebonden tumoren in de hersenen.
▪ Contrast aankleuring
• Niet het eerste wat belangrijk is.
• Nodig om soort tumor te bepalen
▪ Effect op omliggend weefsel
• Verschuiving/oedeem
o Belangrijk aangezien een tumor zelf geen klachten hoeft te geven.
o Steekt het de midline over – midlineshift?
▪ Zegt ook iets over de staat van de pt op dat moment
▪ Pseudotumor
• Laesie die een tumor kan simuleren zoals abces, ms-plaque, aneurysma,
AVM, etc.
• Een RIP, maar geen tumor
▪ Lokalisatie
• Intra of extra axiaal
o Intra: Binnen het hersenweefsel zelf.
▪ Ontstaat uit hersenweefsel.
▪ Bijv. glioom, astrocytoom, glioblastoom.
o Extra: Buiten het hersenweefsel, maar wel binnen de schedel.
▪ Ontstaat uit structuren rondom de hersenen.
▪ Bijv. meningeoom, schwannoom, hypofyse adenoom.
• Welk anatomisch component.
o Grote of kleine hersenen.
• Steekt het de midline over?
o Indeling zelf:
▪ Gliale tumoren (intra-axiaal)
• Gliale cellen zorgen voor:
o Structuur en stevigheid, isolatie van neuronen, ondersteuning van
signaaloverdracht.
o In stand houden van de bloed-hersenbariere (BBB)
• Soorten:
o Astrocytoma
o Oligodendroglioom (myeline in het CZS)
o Glioom
o Glioblastoom
▪ Non-gliale tumoren (meestal extra-axiaal)
• Ontstaan uit niet-neuronaal ondersteunend weefsel rondom de hersenen
of zenuwen.
2
, • Soorten
o Meningeoom
o Schwannoom
▪ Ontstaan uit Schwancellen = myeline van perifere zenuwen.
▪ Niet van het CZS, maar van het perifere zenuwstelsel.
▪ Daarom zie je schwannomen vaak in de brughoek.
(n.vestibulocochlearis)
▪ Groeien langzaam, zijn vaak goedaardig, zaaien nauwelijks
uit.
• De zenuwcel verplaatst zich niet, tumor blijft lokaal.
o Hypofyse-adenoom
o Pineal
o Lymfoom
▪ Metastasen
• Soorten:
o Lung
o Breast
o Melanoom
o Renal
o Colon
▪ Gliaal en non-gliaal zaaien meestal niet uit omdat:
• Geen lymfestel in de hersenen
o In de rest van het lichaam uitzaaiing via lymfe of bloed.
o In de hersenen geen klassiek lymfestelsel
▪ Minder routes om te metastaseren.
• Bloed-hersenbarriere (BBB)
o BBB beschermty hersenen tegen stoffen en cellen uit het bloed.
▪ Werkt ook deels andersom.
o Tumorcellen uit de hersenen:
▪ Komen moeilijk in de systematische circulatie
▪ Dus moeilijk om ergens anders te gaan zitten.
▪ Bij hooggradige gliomen is de BBB wel deels kapot, daarom
contrastopname op MRI.
• Hersencellen zijn niet mobiel
o Gliacellen en neuronen zijn plaatsgebonden.
▪ Missen eigenschappen om los te laten, te reizen en zich
elders te nestelen.
o Ze groeien:
▪ Infiltratief lokaal
▪ Langs witte stof banen
▪ Maar blijven in het CZS. Dus verspreiden in de hersenen,
niet in andere organen.
• Anatomische isolatie
o Hersenen zitten in een gesloten compartiment (schedel)
o Omgeven door hersenvliezen (minder uitgangsroutes)
• Belangrijk!
o Niet uitzaaien betekent niet dat ze niet gevaarlijk zijn.
▪ Gliomen kunnen zeer gevaarlijk zijn en infiltreren
functioneel belangrijk hersenweefsel.
o Pt. kan ernstig ziek worden door
▪ Druk, functieverlies of epilepsie
3
, o Welke cellen zitten waar?
▪ CZS vs PZS
• Centraal zenuwstelsel -> Hersenen en ruggenmerg
• Perifeer zenuwstelsel -> Hersenzenuwen (na uittreden hersensstam),
spinale zenuwen, zenuwwortels.
▪ Neuronen = CZS en PZS
• Geven elektrische signalen door
• Tumoren zijn zeldzaam
▪ Gliacellen = CZS
• Astrocyten
o Hersenen en ruggenmerg
o Functie
▪ Structuur en stevigheid
▪ Onderhoud BBB
▪ Voeding neuronen
o Tumoren
▪ Astrocytoom
▪ Glioblastoom
• Oligodendrocyten
o Myeline in CZS
o Oligodendroglioom
• Ependymcellen
o Bekleden de ventrikels en rond het ruggenmergkanaal
o Functie: Productie en circulatie van liquor
o Ependymoom
• Microglia
o Afweercellen van de hersenen
o Zelden primaire tumoren
▪ Niet neurale cellen rond de hersenen (extra-axiaal)
• Meningeale cellen
o Hersenvliezen (dura, arachnoidea)
o Bescherming van de hersenen
o Menigeoom
• Schwancellen = Alleen PZS
o Perifere zenuwen
o Hersenzenuwen buiten de hersenstam -> brughoek
o Myeline van perifere zenuwen
o Schwannoom
o Tumoren zijn leeftijdsafhankelijk
▪ Astrocytoom komt overal veel voor
▪ Menigeoom, vanaf 40j
▪ Meta’s, vanaf 45j
▪ Kinderen: medullablastoom veel voorkomend
4
Inhoudsopgave
MRI ...................................................................................................................................................................... 2
CoMOnsMRI1 – Hersenen ........................................................................................................................................ 2
CoMOmskMRI1 – Knie ............................................................................................................................................ 11
CoMOmskMRI2 – Schouder .................................................................................................................................... 15
PrMOnsMRI1 – Neurologie ...................................................................................................................................... 21
Hersenen – Parenchymbloedingen / subdurale bloedingen / epidurale bloedingen / intraventriculaire bloedingen.
Fasering van bloeding. ....................................................................................................................................... 21
Brughoek – Acoustic Schwannoma ..................................................................................................................... 24
Hypofyse – Microadenoom / macroadenoom ...................................................................................................... 26
Gehele WK – HNP, discitis, ependyoom, meningeoom, botmeta’s ......................................................................... 29
Orbita – Opticusglioom / neuritis optica .............................................................................................................. 33
Hersenen – Gliomen, meningiomen, meta’s, alzheimer en MS .............................................................................. 36
PrMOmskMRI1 – Muskoskeletaal ............................................................................................................................ 39
Knie – Meniscus laesie, ligament laesie, bakers cyste, kraakbeenaandoeningen .................................................... 39
Enkel – Achillespees en osteochondritis dissecans (OCD) .................................................................................... 41
Voet – Morton neurinoom, bottumor ................................................................................................................... 42
Pols – TFCC (Triangulaire FibroCartilagineuze Complex) ....................................................................................... 43
Schouder – Impingement en cuff ruptuur – Labrum laesie (Bankaty en SLAP), Hill-sacks laesie. ............................. 44
PrMOnsMRI1 – Neuro ............................................................................................................................................. 46
CT...................................................................................................................................................................... 47
CoMOnsCT1 – Centraal zenuwstelsel ...................................................................................................................... 47
ZfstMOnsCT1 – Centrale zenuwstelsel..................................................................................................................... 53
CoMOnsCT2 – Skelet/spieren ................................................................................................................................. 57
ZfstMOnsCT2 – Skelet/spieren ................................................................................................................................ 61
CoMOnsCT3 – Hersenbloedingen_CT Hersenen ...................................................................................................... 63
ZfstMOnsCT3 – CT Hersenen .................................................................................................................................. 66
PET .................................................................................................................................................................... 67
PrMOnsPET1 – Hersenen ........................................................................................................................................ 67
PrMOnsPET2 – Skelet ............................................................................................................................................. 78
CoMOnsPET1 – Gastcollege ................................................................................................................................... 91
1
,MRI
CoMOnsMRI1 – Hersenen
• Tumorindeling
o Letten op:
▪ Leeftijd pt – Leeftijdsgebonden tumoren in de hersenen.
▪ Contrast aankleuring
• Niet het eerste wat belangrijk is.
• Nodig om soort tumor te bepalen
▪ Effect op omliggend weefsel
• Verschuiving/oedeem
o Belangrijk aangezien een tumor zelf geen klachten hoeft te geven.
o Steekt het de midline over – midlineshift?
▪ Zegt ook iets over de staat van de pt op dat moment
▪ Pseudotumor
• Laesie die een tumor kan simuleren zoals abces, ms-plaque, aneurysma,
AVM, etc.
• Een RIP, maar geen tumor
▪ Lokalisatie
• Intra of extra axiaal
o Intra: Binnen het hersenweefsel zelf.
▪ Ontstaat uit hersenweefsel.
▪ Bijv. glioom, astrocytoom, glioblastoom.
o Extra: Buiten het hersenweefsel, maar wel binnen de schedel.
▪ Ontstaat uit structuren rondom de hersenen.
▪ Bijv. meningeoom, schwannoom, hypofyse adenoom.
• Welk anatomisch component.
o Grote of kleine hersenen.
• Steekt het de midline over?
o Indeling zelf:
▪ Gliale tumoren (intra-axiaal)
• Gliale cellen zorgen voor:
o Structuur en stevigheid, isolatie van neuronen, ondersteuning van
signaaloverdracht.
o In stand houden van de bloed-hersenbariere (BBB)
• Soorten:
o Astrocytoma
o Oligodendroglioom (myeline in het CZS)
o Glioom
o Glioblastoom
▪ Non-gliale tumoren (meestal extra-axiaal)
• Ontstaan uit niet-neuronaal ondersteunend weefsel rondom de hersenen
of zenuwen.
2
, • Soorten
o Meningeoom
o Schwannoom
▪ Ontstaan uit Schwancellen = myeline van perifere zenuwen.
▪ Niet van het CZS, maar van het perifere zenuwstelsel.
▪ Daarom zie je schwannomen vaak in de brughoek.
(n.vestibulocochlearis)
▪ Groeien langzaam, zijn vaak goedaardig, zaaien nauwelijks
uit.
• De zenuwcel verplaatst zich niet, tumor blijft lokaal.
o Hypofyse-adenoom
o Pineal
o Lymfoom
▪ Metastasen
• Soorten:
o Lung
o Breast
o Melanoom
o Renal
o Colon
▪ Gliaal en non-gliaal zaaien meestal niet uit omdat:
• Geen lymfestel in de hersenen
o In de rest van het lichaam uitzaaiing via lymfe of bloed.
o In de hersenen geen klassiek lymfestelsel
▪ Minder routes om te metastaseren.
• Bloed-hersenbarriere (BBB)
o BBB beschermty hersenen tegen stoffen en cellen uit het bloed.
▪ Werkt ook deels andersom.
o Tumorcellen uit de hersenen:
▪ Komen moeilijk in de systematische circulatie
▪ Dus moeilijk om ergens anders te gaan zitten.
▪ Bij hooggradige gliomen is de BBB wel deels kapot, daarom
contrastopname op MRI.
• Hersencellen zijn niet mobiel
o Gliacellen en neuronen zijn plaatsgebonden.
▪ Missen eigenschappen om los te laten, te reizen en zich
elders te nestelen.
o Ze groeien:
▪ Infiltratief lokaal
▪ Langs witte stof banen
▪ Maar blijven in het CZS. Dus verspreiden in de hersenen,
niet in andere organen.
• Anatomische isolatie
o Hersenen zitten in een gesloten compartiment (schedel)
o Omgeven door hersenvliezen (minder uitgangsroutes)
• Belangrijk!
o Niet uitzaaien betekent niet dat ze niet gevaarlijk zijn.
▪ Gliomen kunnen zeer gevaarlijk zijn en infiltreren
functioneel belangrijk hersenweefsel.
o Pt. kan ernstig ziek worden door
▪ Druk, functieverlies of epilepsie
3
, o Welke cellen zitten waar?
▪ CZS vs PZS
• Centraal zenuwstelsel -> Hersenen en ruggenmerg
• Perifeer zenuwstelsel -> Hersenzenuwen (na uittreden hersensstam),
spinale zenuwen, zenuwwortels.
▪ Neuronen = CZS en PZS
• Geven elektrische signalen door
• Tumoren zijn zeldzaam
▪ Gliacellen = CZS
• Astrocyten
o Hersenen en ruggenmerg
o Functie
▪ Structuur en stevigheid
▪ Onderhoud BBB
▪ Voeding neuronen
o Tumoren
▪ Astrocytoom
▪ Glioblastoom
• Oligodendrocyten
o Myeline in CZS
o Oligodendroglioom
• Ependymcellen
o Bekleden de ventrikels en rond het ruggenmergkanaal
o Functie: Productie en circulatie van liquor
o Ependymoom
• Microglia
o Afweercellen van de hersenen
o Zelden primaire tumoren
▪ Niet neurale cellen rond de hersenen (extra-axiaal)
• Meningeale cellen
o Hersenvliezen (dura, arachnoidea)
o Bescherming van de hersenen
o Menigeoom
• Schwancellen = Alleen PZS
o Perifere zenuwen
o Hersenzenuwen buiten de hersenstam -> brughoek
o Myeline van perifere zenuwen
o Schwannoom
o Tumoren zijn leeftijdsafhankelijk
▪ Astrocytoom komt overal veel voor
▪ Menigeoom, vanaf 40j
▪ Meta’s, vanaf 45j
▪ Kinderen: medullablastoom veel voorkomend
4
