samenvatting nederlands 2 woordenschat

Nederlands als tweede taal

Hoofdstuk 4

Woord: dat zijn klankgehelen of kettercombinaties

 Een woordvorm staat voor een bepaald begrip of context

Bij het leren van woorden zijn 3 principes te onderscheiden:

- Labelen
- Categoriseren
- Netwerkopbouw

Labelen: de kinderen leren waar een woord in een bepaalde context naar verwijst

Categoriseren: de kinderen leren het woord ook in andere contexten toe te passen

Netwerkopbouw: het gaat om relaties met andere woorden

Het leren van Nederlands kan via twee routes verlopen:

1. Er word een nieuw Nederlands woord geleerd voor een bekend begrip
2. Er word een nieuw Nederlands woord geleerd voor ook een nieuw begrip

Hiërarchische structuur: een manier om dingen te ordenen. Bijvoorbeeld: onder het kopje dier, valt
weer het kopje zoogdier, onder dit kopje valt weer een hond of een tijger bijvoorbeeld.

 Diepe woordkennis komt tot stand als kinderen meer hiërarchische structuren begrijpen en
er steeds meer betekenisaspecten bij leren.

Intentionele leersituaties: zijn situaties waarbij vooraf woorden en betekenissen zijn geselecteerd om
aan te bieden

Incidentele leersituaties: hierbij gaat het om automatisch oppikken van nieuwe woorden

3 belangrijke aandachtspunten voor woordselectie zijn:

1. De betekenis van een woord is onbekend voor ten minste een deel van de leerlingen in de
groep
2. Het woord is functioneel, dat wil zeggen dat het vaker voor komt in de taal waarmee de
kinderen te maken hebben
3. Het woord past in de context van een verhaal of een thema

Frequentie en spreiding: hierbij gaat het erom hoe vaak een woord voorkomt in verschillende
situaties

Duidelijke context - pregnante context

BAK  basis woordenlijst Amsterdamse kleuters

WAK  woordenlijst Amsterdamse kinderen

, In het woordenschatonderwijs worden 4 fases onderscheiden waarin woorden aangeleerd worden:

1. Voorbewerken
2. Semantiseren
3. Consolideren
4. Controleren

Voorbewerken: is het creëren van een gunstige beginsituatie. De kinderen worden betrokken bij het
onderwerp en krijgen voorkennis

Semantiseren: staat het verduidelijken van de woordbetekenis centraal.

Consolideren: het woord en de behandelde betekenisaspecten worden ingeoefend. Hierbij gaat het
om het herhalen.

Controleren: er word nagegaan of de te leren woorden en de betekenis ook werkelijk onthouden zijn

Clusteren: je legt verbanden tussen betekenissen. Je brengt woorden samen in groepen

Registreren: dingen noteren



Hoofdstuk 5

 Het taalgebruik in teksten is gedecontextualiseerd
 De eenheden van geschreven taal verwijzen naar eenheden uit de gesproken taal
 Het leren lezen gaat over het leren herkennen, interpreteren, gebruiken en waarderen van
een specifiek soort informatie

De leerlingen zouden kunnen worden ingedeeld in:

- Kinderen die nog niet kunnen lezen, maar toch bezig zijn met de geschreven taal
- Kinderen die leren hoe het systeem werkt. Die leren een woord bij een plaatje bijvoorbeeld
- Kinderen die (hardop) lezen zonder nog lettertje voor lettertje te spellen
- Kinderen die al vloeiend kunnen lezen en op de een of andere manier iets doen met een
tekst

Periode 1 de ontluikende geletterdheid: het kind kan nog niet zelfstandig lezen

Top down: de kinderen zijn gericht op de betekenis, op het grote geheel, niet op het medium als
zodanig, en het leren is vooral incidenteel

Periode 2 aanvankelijk lezen: ze leren lezen en proberen zo de code te kraken: geschreven taal te
ontcijferen

Periode 3 automatisering: oefent de leesvaardigheid tot dat het een groot aantal woorden op 1 e
gezicht herkent

Periode 4 informatieverwerking: lezen om iets nieuws te leren

 De laatste periode word in het basisonderwijs aangeduid als voortgezet lezen

Fonemisch bewustzijn: het leren herkennen en schrijven van letters of het leren onderscheiden van
klanken in woorden