Vrije wil bestaat: Jij bent de dirigent van jouw leven
Ben jij echt de baas over jouw eigen keuzes? Vrije wil wordt door iedereen anders verstaan,
wat een meerduidigheid creëert. Vrije wil bestaat in verschillende facetten. Er bestaan
verschillende stromingen zoals het hard determinisme dat claimt dat al onze keuzes
gedetermineerd zijn. Toch hebben we het gevoel alsof we de controle hebben over onze
keuzes. Het libertarisme zegt het tegenovergestelde. De neurobiologen onderzoeken de
hersenen voor antwoorden. De maatschappij ziet vrije wil als een moraal iets. Aldus, vrije
wil betekent iets anders voor iedereen, waardoor er verschillende tegengestelde
antwoorden naar boven komen op de vraag “Bestaat vrij wil?”. In dit essay betoog ik dat
vrije wil wel bestaat.
Ten eerste, er is empirisch bewijs voor het bestaan van vrije wil. De Stop-Signal Task van
Aron et al. (2004) ondersteunt het idee dat mensen bewust acties kunnen stoppen.
Proefpersonen moesten snel reageren op een visuele prikkel door op een knop te drukken.
Dit stopsignaal verscheen na tijdsintervallen, waardoor het steeds moeilijker werd om de
actie te stoppen als de deelnemer al ver in het besluitvormingsproces zat. Soms werd er al
na de prikkel het stopsignaal gegeven, waardoor de proefpersonen hun geplande
handeling moesten onderbreken. Inderdaad waren de proefpersonen succesvol in het
stoppen van acties, zelfs wanneer hun brein bezig was met het plannen van de handeling.
Dit resultaat fungeert als empirisch bewijs voor het bestaan van de mogelijkheid om in te
grijpen op automatische processen.
Ten tweede, het bestaan van vrije wil is cruciaal voor de maatschappij waarin wij leven. Als
er geen vrije wil zou bestaan, dan zou niemand worden aangehouden voor overtredingen
van de wet. Moordenaars zouden op vrije voeten lopen en voor elke overtreding zou het
excuus “Maar dit is vastgelegd in mijn brein!” gelden. Iedereen heeft vrije keuzes en het feit
dat mensen deze vrije keuzes kunnen maken, geeft een gevoel van vrijheid. Het wegnemen
van het bestaan van de vrije wil, zou desastreuze gevolgen hebben. De afwezigheid van
vrije wil zou een zee aan excuusjes creëren. Mensen hebben de mogelijkheid om
weloverwogen keuzes te maken, zoals rechters. Omdat wij, mensen, kunnen reflecteren,
twijfelen en bewust overwegen voordat we handelen, toont het aan dat niet alle
beslissingen al vastgelegd zijn. Aldus, het bestaan van vrije wil is cruciaal voor de
samenleving.
Echter, wordt er in het wetenschappelijk boek “Wij zijn ons brein” van Dick Swaab (2010)
verteld dat alles is vastgelegd in ons brein, dus bestaat er geen vrije wil. Wij worden
beïnvloed door onze hormonen, neem bijvoorbeeld de Twinkie verdediging. Hierbij werd
een vrouw vrijgesproken van moord, omdat haar hormonen de oorzaak waren, en de vrouw
de misdaad nooit uit zichzelf zou plegen. Dit betekent dan dat onze hormonen volledig
controle hebben over ons. Hierdoor hebben wij geen vrije wil, maar liggen onze keuzes in
de handen van onze hormonen. Onze keuzes zijn dan niet van ons.
Hoewel het boek van Dick Swaab (2010) enkel bewijs toont voor het niet bestaan van vrije
wil, is Swaab inconsistent. Een citaat uit zijn boek: “Wat betreft de meeste van onze
handelingen bestaat vrije wil simpelweg niet”. Het gaat hier om het woord “de meeste”.
Als alles is vastgelegd in ons brein, hoe kan er toch vrije wil bestaan voor bepaalde
handelingen? Wat betreft de Twinkie verdediging, hormonen spelen inderdaad een grote
1
Ben jij echt de baas over jouw eigen keuzes? Vrije wil wordt door iedereen anders verstaan,
wat een meerduidigheid creëert. Vrije wil bestaat in verschillende facetten. Er bestaan
verschillende stromingen zoals het hard determinisme dat claimt dat al onze keuzes
gedetermineerd zijn. Toch hebben we het gevoel alsof we de controle hebben over onze
keuzes. Het libertarisme zegt het tegenovergestelde. De neurobiologen onderzoeken de
hersenen voor antwoorden. De maatschappij ziet vrije wil als een moraal iets. Aldus, vrije
wil betekent iets anders voor iedereen, waardoor er verschillende tegengestelde
antwoorden naar boven komen op de vraag “Bestaat vrij wil?”. In dit essay betoog ik dat
vrije wil wel bestaat.
Ten eerste, er is empirisch bewijs voor het bestaan van vrije wil. De Stop-Signal Task van
Aron et al. (2004) ondersteunt het idee dat mensen bewust acties kunnen stoppen.
Proefpersonen moesten snel reageren op een visuele prikkel door op een knop te drukken.
Dit stopsignaal verscheen na tijdsintervallen, waardoor het steeds moeilijker werd om de
actie te stoppen als de deelnemer al ver in het besluitvormingsproces zat. Soms werd er al
na de prikkel het stopsignaal gegeven, waardoor de proefpersonen hun geplande
handeling moesten onderbreken. Inderdaad waren de proefpersonen succesvol in het
stoppen van acties, zelfs wanneer hun brein bezig was met het plannen van de handeling.
Dit resultaat fungeert als empirisch bewijs voor het bestaan van de mogelijkheid om in te
grijpen op automatische processen.
Ten tweede, het bestaan van vrije wil is cruciaal voor de maatschappij waarin wij leven. Als
er geen vrije wil zou bestaan, dan zou niemand worden aangehouden voor overtredingen
van de wet. Moordenaars zouden op vrije voeten lopen en voor elke overtreding zou het
excuus “Maar dit is vastgelegd in mijn brein!” gelden. Iedereen heeft vrije keuzes en het feit
dat mensen deze vrije keuzes kunnen maken, geeft een gevoel van vrijheid. Het wegnemen
van het bestaan van de vrije wil, zou desastreuze gevolgen hebben. De afwezigheid van
vrije wil zou een zee aan excuusjes creëren. Mensen hebben de mogelijkheid om
weloverwogen keuzes te maken, zoals rechters. Omdat wij, mensen, kunnen reflecteren,
twijfelen en bewust overwegen voordat we handelen, toont het aan dat niet alle
beslissingen al vastgelegd zijn. Aldus, het bestaan van vrije wil is cruciaal voor de
samenleving.
Echter, wordt er in het wetenschappelijk boek “Wij zijn ons brein” van Dick Swaab (2010)
verteld dat alles is vastgelegd in ons brein, dus bestaat er geen vrije wil. Wij worden
beïnvloed door onze hormonen, neem bijvoorbeeld de Twinkie verdediging. Hierbij werd
een vrouw vrijgesproken van moord, omdat haar hormonen de oorzaak waren, en de vrouw
de misdaad nooit uit zichzelf zou plegen. Dit betekent dan dat onze hormonen volledig
controle hebben over ons. Hierdoor hebben wij geen vrije wil, maar liggen onze keuzes in
de handen van onze hormonen. Onze keuzes zijn dan niet van ons.
Hoewel het boek van Dick Swaab (2010) enkel bewijs toont voor het niet bestaan van vrije
wil, is Swaab inconsistent. Een citaat uit zijn boek: “Wat betreft de meeste van onze
handelingen bestaat vrije wil simpelweg niet”. Het gaat hier om het woord “de meeste”.
Als alles is vastgelegd in ons brein, hoe kan er toch vrije wil bestaan voor bepaalde
handelingen? Wat betreft de Twinkie verdediging, hormonen spelen inderdaad een grote
1
