Effect van long-pulsed Nd:YAG-
laser behandeling op de
zichtbaarheid van besenreiser
en patiënttevredenheid: een
casestudy
Klas:
Cursus naam: De startbekwame huidtherapeut
Eerste kans
Inleverdatum:
Opleiding: Bachelor Huidtherapie voltijd op Hogeschool Utrecht
Aantal woorden: 3983
,Samenvatting
Doel: Het doel van deze casestudy was om het effect te evalueren van een gestandaardiseerde
behandeling met de long-pulsed Nd:YAG-laser (1064 nm) met een spotgrootte van 6 mm op (1) de
zichtbaarheid van besenreiser in de rechter knieholte en (2) de tevredenheid van de patiënt over
het uiterlijk van dit gebied.
Materiaal en methode: Een 29-jarige vrouw (huidtype II) met besenreiser in de rechter knieholte
en chronische veneuze insufficiëntie (CVI) werd twee keer behandeld met een M22 long-pulsed
Nd:YAG-laser (spot 6 mm, pulsduur 12 ms, fluence 110–115 J/cm², contactkoeling) met een
interval van 8 weken. Er waren drie meetmomenten: T0 (voor behandeling), T1 (8 weken na sessie
1) en T2 (6 weken na sessie 2). De patiënt beoordeelde tevredenheid met een VAS (0–100 mm) en
een onafhankelijke collega-huidtherapeut beoordeelde de zichtbaarheid met een VAS. Aanvullend
werd een semigestructureerd interview afgenomen en werden foto’s gemaakt. Retrospectief werd
op basis van foto’s een GAIS-score bepaald. Klinische relevantie werd vooraf gedefinieerd als ≥20
mm verandering op de VAS.
Resultaten: Tussen T0 en T1 steeg de tevredenheid van 10 naar 90 mm (+80) en de zichtbaarheid
van 23 naar 80 mm (+57). Op T2 waren de scores 58 mm (tevredenheid) en 65 mm (zichtbaarheid):
nog steeds verbeterd t.o.v. T0 (+48 en +42). GAIS liet “good improvement” zien op T1 en “minimal
improvement” op T2. De patiënt rapporteerde minder onzekerheid en minder vermijdingsgedrag.
Discussie: De resultaten tonen een duidelijke verbetering, maar ook fluctuatie na de tweede
sessie. Patiëntkenmerken (CVI), beperkte follow-up en het ontbreken van een gevalideerd
meetinstrument beperken generaliseerbaarheid.
Conclusie: Nd:YAG-laserbehandeling met een gestandaardiseerde 6 mm spotgrootte gaf duidelijke
cosmetische verbetering en hogere tevredenheid, maar het effect was niet volledig stabiel binnen
deze follow-up.
1
,Inhoudsopgave
1. Inleiding..................................................................................................................................3
1.1 Aanleiding.............................................................................................................................3
1.2 Probleemomschrijving..........................................................................................................4
Hoewel de Nd:YAG-laser in meerdere studies als effectief wordt beschreven voor de
behandeling van oppervlakkige beenvaten, bestaat binnen de huidige praktijk
onzekerheid over het klinische effect van een gestandaardiseerde toepassing van een
spotgrootte van 6 mm. Het is onbekend in hoeverre deze behandelwijze leidt tot een
zichtbare vermindering van besenreiser en tot een verbetering van de tevredenheid van
patiënten over het uiterlijk van het behandelde gebied.......................................................4
1.3 Onderzoeksvraag...................................................................................................................4
“Wat is het effect van behandeling met de long-pulsed Nd:YAG-laser op de
zichtbaarheid van besenreiser in de knieholte en op de tevredenheid van de patiënt over
het uiterlijk van dit gebied?’’..............................................................................................4
1.4 Doel en relevantie.................................................................................................................4
2. Casusbeschrijving...................................................................................................................4
2.1 Patiëntgegevens.....................................................................................................................4
2.2 Hulpvraag en psychosociale context.....................................................................................5
2.3 Eerste meetmoment...............................................................................................................5
De bevindingen bij T0 vormden het uitgangspunt voor de verdere behandeling en de evaluatie
van het behandel-effect. De gebruikte meetinstrumenten en meetprocedures worden
beschreven in hoofdstuk 3, terwijl de resultaten van T0 worden gepresenteerd in hoofdstuk 4.
.....................................................................................................................................................5
3. Materiaal en methode..............................................................................................................5
3.1 Klinische meetprocedures.....................................................................................................5
3.1.1 Verantwoording meetinstrumenten....................................................................................5
3.1.2 Meetstrategie......................................................................................................................7
3.2 Interventiegegevens...............................................................................................................8
4. Resultaten................................................................................................................................9
Kwalitatieve uitkomsten: patiëntbeleving.........................................................................11
5. Discussie...............................................................................................................................12
5.1 Bespreking van de resultaten..............................................................................................12
5.2 Vergelijking met literatuur..................................................................................................13
5.3 Kritische beschouwing........................................................................................................13
5.4 Aanbevelingen....................................................................................................................14
6. Conclusie...............................................................................................................................14
Literatuurlijst:............................................................................................................................15
Bijlage 1: Toestemmingsverklaringsformulier.........................................................................17
Bijlage 2: Anamnese.................................................................................................................18
2
, Bijlage 3: ICF formulier............................................................................................................19
Bijlage 4: Global Aesthetic Improvement Scale (GAIS)..........................................................21
Bijlage 5: Overzicht van de meetmomenten.............................................................................21
Bijlage 6: Foto’s T0, T1 en T2..................................................................................................22
T2:.............................................................................................................................................24
...................................................................................................................................................24
Bijlage 7: Foto’s pulsplaatsing 1ste en 2de behandeling..............................................................25
Bijlage 8: Topiclijst en interviewvragen...................................................................................26
Bijlage 9: Behandelplan............................................................................................................27
Bijlage 10: Uitvoeringsprotocol................................................................................................28
Indicatie.............................................................................................................................28
Teleangiëctastieën (diep gelegen).....................................................................................28
Angiomen..........................................................................................................................28
Besenreiser varices............................................................................................................28
Naevus Flammeus.............................................................................................................28
Venous lake (grote diameter)............................................................................................28
Contra-indicaties...............................................................................................................28
Benodigdheden..................................................................................................................28
Behandelprocedure............................................................................................................28
Nazorg...............................................................................................................................29
Bijlage 11: Fabrikantprotocol Nd:YAG-laser...........................................................................30
Lumenis. (z.d.). Leg veins treatment guidelines with Long-pulsed (LP) Nd:YAG.
Geraadpleegd op 7 december 2025,
van https://www.lumenisxperience.eu/wp-content/uploads/2018/02/LegVein_LP_NdYAG_Lo
wRes_CD_1008960_Rev-A.pdf...............................................................................................30
Bijlage 12: Ruwe data...............................................................................................................31
Bijlage 13: Aangepast behandelprotocol..................................................................................35
1. Inleiding
1.1 Aanleiding
Besenreiser, ook wel beentelangiëctasieën genoemd, zijn oppervlakkige blauw-rode vaatjes die vaak
voorkomen op de benen. Hoewel deze vaatjes geen medische bedreiging vormen, ervaren veel
patiënten ze als cosmetisch storend. Dit kan leiden tot schaamte en vermijdingsgedrag, bijvoorbeeld
bij kledingkeuze of situaties waarin de benen zichtbaar zijn (Franz & Wann-Hansson, 2015). De vraag
naar effectieve cosmetische behandelingen voor deze vaatjes is daarom groot.
Een veelgebruikte behandeloptie is de long-pulsed Nd:YAG-laser (1064 nm). In recente klinische
studies wordt beschreven dat deze laser effectief is in het verminderen van zowel oppervlakkige als
dieper gelegen beenvaten, met een hoge mate van patiënttevredenheid en een laag risico op
3
laser behandeling op de
zichtbaarheid van besenreiser
en patiënttevredenheid: een
casestudy
Klas:
Cursus naam: De startbekwame huidtherapeut
Eerste kans
Inleverdatum:
Opleiding: Bachelor Huidtherapie voltijd op Hogeschool Utrecht
Aantal woorden: 3983
,Samenvatting
Doel: Het doel van deze casestudy was om het effect te evalueren van een gestandaardiseerde
behandeling met de long-pulsed Nd:YAG-laser (1064 nm) met een spotgrootte van 6 mm op (1) de
zichtbaarheid van besenreiser in de rechter knieholte en (2) de tevredenheid van de patiënt over
het uiterlijk van dit gebied.
Materiaal en methode: Een 29-jarige vrouw (huidtype II) met besenreiser in de rechter knieholte
en chronische veneuze insufficiëntie (CVI) werd twee keer behandeld met een M22 long-pulsed
Nd:YAG-laser (spot 6 mm, pulsduur 12 ms, fluence 110–115 J/cm², contactkoeling) met een
interval van 8 weken. Er waren drie meetmomenten: T0 (voor behandeling), T1 (8 weken na sessie
1) en T2 (6 weken na sessie 2). De patiënt beoordeelde tevredenheid met een VAS (0–100 mm) en
een onafhankelijke collega-huidtherapeut beoordeelde de zichtbaarheid met een VAS. Aanvullend
werd een semigestructureerd interview afgenomen en werden foto’s gemaakt. Retrospectief werd
op basis van foto’s een GAIS-score bepaald. Klinische relevantie werd vooraf gedefinieerd als ≥20
mm verandering op de VAS.
Resultaten: Tussen T0 en T1 steeg de tevredenheid van 10 naar 90 mm (+80) en de zichtbaarheid
van 23 naar 80 mm (+57). Op T2 waren de scores 58 mm (tevredenheid) en 65 mm (zichtbaarheid):
nog steeds verbeterd t.o.v. T0 (+48 en +42). GAIS liet “good improvement” zien op T1 en “minimal
improvement” op T2. De patiënt rapporteerde minder onzekerheid en minder vermijdingsgedrag.
Discussie: De resultaten tonen een duidelijke verbetering, maar ook fluctuatie na de tweede
sessie. Patiëntkenmerken (CVI), beperkte follow-up en het ontbreken van een gevalideerd
meetinstrument beperken generaliseerbaarheid.
Conclusie: Nd:YAG-laserbehandeling met een gestandaardiseerde 6 mm spotgrootte gaf duidelijke
cosmetische verbetering en hogere tevredenheid, maar het effect was niet volledig stabiel binnen
deze follow-up.
1
,Inhoudsopgave
1. Inleiding..................................................................................................................................3
1.1 Aanleiding.............................................................................................................................3
1.2 Probleemomschrijving..........................................................................................................4
Hoewel de Nd:YAG-laser in meerdere studies als effectief wordt beschreven voor de
behandeling van oppervlakkige beenvaten, bestaat binnen de huidige praktijk
onzekerheid over het klinische effect van een gestandaardiseerde toepassing van een
spotgrootte van 6 mm. Het is onbekend in hoeverre deze behandelwijze leidt tot een
zichtbare vermindering van besenreiser en tot een verbetering van de tevredenheid van
patiënten over het uiterlijk van het behandelde gebied.......................................................4
1.3 Onderzoeksvraag...................................................................................................................4
“Wat is het effect van behandeling met de long-pulsed Nd:YAG-laser op de
zichtbaarheid van besenreiser in de knieholte en op de tevredenheid van de patiënt over
het uiterlijk van dit gebied?’’..............................................................................................4
1.4 Doel en relevantie.................................................................................................................4
2. Casusbeschrijving...................................................................................................................4
2.1 Patiëntgegevens.....................................................................................................................4
2.2 Hulpvraag en psychosociale context.....................................................................................5
2.3 Eerste meetmoment...............................................................................................................5
De bevindingen bij T0 vormden het uitgangspunt voor de verdere behandeling en de evaluatie
van het behandel-effect. De gebruikte meetinstrumenten en meetprocedures worden
beschreven in hoofdstuk 3, terwijl de resultaten van T0 worden gepresenteerd in hoofdstuk 4.
.....................................................................................................................................................5
3. Materiaal en methode..............................................................................................................5
3.1 Klinische meetprocedures.....................................................................................................5
3.1.1 Verantwoording meetinstrumenten....................................................................................5
3.1.2 Meetstrategie......................................................................................................................7
3.2 Interventiegegevens...............................................................................................................8
4. Resultaten................................................................................................................................9
Kwalitatieve uitkomsten: patiëntbeleving.........................................................................11
5. Discussie...............................................................................................................................12
5.1 Bespreking van de resultaten..............................................................................................12
5.2 Vergelijking met literatuur..................................................................................................13
5.3 Kritische beschouwing........................................................................................................13
5.4 Aanbevelingen....................................................................................................................14
6. Conclusie...............................................................................................................................14
Literatuurlijst:............................................................................................................................15
Bijlage 1: Toestemmingsverklaringsformulier.........................................................................17
Bijlage 2: Anamnese.................................................................................................................18
2
, Bijlage 3: ICF formulier............................................................................................................19
Bijlage 4: Global Aesthetic Improvement Scale (GAIS)..........................................................21
Bijlage 5: Overzicht van de meetmomenten.............................................................................21
Bijlage 6: Foto’s T0, T1 en T2..................................................................................................22
T2:.............................................................................................................................................24
...................................................................................................................................................24
Bijlage 7: Foto’s pulsplaatsing 1ste en 2de behandeling..............................................................25
Bijlage 8: Topiclijst en interviewvragen...................................................................................26
Bijlage 9: Behandelplan............................................................................................................27
Bijlage 10: Uitvoeringsprotocol................................................................................................28
Indicatie.............................................................................................................................28
Teleangiëctastieën (diep gelegen).....................................................................................28
Angiomen..........................................................................................................................28
Besenreiser varices............................................................................................................28
Naevus Flammeus.............................................................................................................28
Venous lake (grote diameter)............................................................................................28
Contra-indicaties...............................................................................................................28
Benodigdheden..................................................................................................................28
Behandelprocedure............................................................................................................28
Nazorg...............................................................................................................................29
Bijlage 11: Fabrikantprotocol Nd:YAG-laser...........................................................................30
Lumenis. (z.d.). Leg veins treatment guidelines with Long-pulsed (LP) Nd:YAG.
Geraadpleegd op 7 december 2025,
van https://www.lumenisxperience.eu/wp-content/uploads/2018/02/LegVein_LP_NdYAG_Lo
wRes_CD_1008960_Rev-A.pdf...............................................................................................30
Bijlage 12: Ruwe data...............................................................................................................31
Bijlage 13: Aangepast behandelprotocol..................................................................................35
1. Inleiding
1.1 Aanleiding
Besenreiser, ook wel beentelangiëctasieën genoemd, zijn oppervlakkige blauw-rode vaatjes die vaak
voorkomen op de benen. Hoewel deze vaatjes geen medische bedreiging vormen, ervaren veel
patiënten ze als cosmetisch storend. Dit kan leiden tot schaamte en vermijdingsgedrag, bijvoorbeeld
bij kledingkeuze of situaties waarin de benen zichtbaar zijn (Franz & Wann-Hansson, 2015). De vraag
naar effectieve cosmetische behandelingen voor deze vaatjes is daarom groot.
Een veelgebruikte behandeloptie is de long-pulsed Nd:YAG-laser (1064 nm). In recente klinische
studies wordt beschreven dat deze laser effectief is in het verminderen van zowel oppervlakkige als
dieper gelegen beenvaten, met een hoge mate van patiënttevredenheid en een laag risico op
3
