Propedeuse S1 Voeding en Diëtetiek
V101 Renée Smits
1
,Inhoudsopgave 2025-2026
RICHTLIJNEN SCHIJF VAN VIJF ........................................................................................................................ 3
AANBEVOLEN HOEVEELHEDEN..................................................................................................................................9
VITAMINEN ................................................................................................................................................. 10
VOEDINGSLEER EN VOEDINGSSTOFFEN/MIDDELEN .....................................................................................12
KOOLHYDRATEN .......................................................................................................................................... 13
MONOSACHARIDEN...............................................................................................................................................14
DISACHARIDEN ....................................................................................................................................................15
OLIGOSACHARIDEN ..............................................................................................................................................15
POLYSACHARIDEN .................................................................................................................................................15
GLYCOGEEN.........................................................................................................................................................16
VEZELS......................................................................................................................................................... 17
VOEDINGSNORMEN .................................................................................................................................... 17
EIWITTEN..................................................................................................................................................... 18
EIWITKWALITEIT................................................................................................................................................... 21
ADH EIWIT.........................................................................................................................................................21
DIËTISTISCH CONSULT ................................................................................................................................. 22
ANTROPOMETRIE........................................................................................................................................ 23
VETTEN........................................................................................................................................................ 24
SOORTEN............................................................................................................................................................25
SPIJSVERTERING........................................................................................................................................... 26
HORMONEN........................................................................................................................................................28
HERSENEN EN ZENUWEN............................................................................................................................. 30
FUNCTIES ZENUWEN..............................................................................................................................................31
HET POORTADERSYSTEEM............................................................................................................................ 31
SPIEREN....................................................................................................................................................... 32
ENERGIEBALANS.......................................................................................................................................... 33
BMR (BASAL METABOLIC RATE)............................................................................................................................33
RMR (RESTING METABOLIC RATE)..........................................................................................................................33
PAL (PHYSICAL ACTIVITY LEVEL)..............................................................................................................................34
MET (METABOLIC EQUIVALENT OF TASK).................................................................................................................34
2
,Richtlijnen Schijf van Vijf
Belangrijke voedingscriteria
Verzadigd vet (VV): Maximaal 10% van de totale energie-inname.
Transvet (TV): Zo laag mogelijk, bij voorkeur ≤ 0,1 g/100 g.
Zout (Na): Maximaal 6 gram per dag; productnormering: ≤ 1,1 g/100 g.
3
, Suiker (TS): Geen toegevoegde mono- of disachariden (zoals suiker, honing,
siroop).
Vezel (VZ): Minimaal 90 g/100 g volkorenproduct of vergelijkbaar gehalte aan
voedingsvezel
Criteria per productgroep
Producten die voldoen aan onderstaande criteria staan in de Schijf van Vijf.
Kcal: kilocalorieën
B1: vitamine B1
VV: verzadigde vetzuren
B2: vitamine B2
TV: transvetzuren
B12: vitamine B12
VZ: voedingsvezel
Fe: ijzer
Na: natrium
Ca: calcium
TotS: totaal suiker
g: gram
TS: toegevoegd suiker
Groente
Alle onbewerkte groenten staan in de Schijf van Vijf.
Voorbeelden: verse groenten en diepvriesgroenten, al dan niet gesneden of geschild
Bewerkte groenten staan in de Schijf van Vijf als: Niet als drank aangeboden
VV: ≤ 0,5 g/100 g
TV: ≤ 0,1 g/100 g
Na/zout: niet toegevoegd
TS: niet toegevoegd
Voorbeelden: blikgroenten, gedroogde groenten en gepureerde groenten, alle zonder
toegevoegd zout en suiker
Fruit
Alle onbewerkte fruitsoorten staan in de Schijf van Vijf Voorbeelden: vers fruit en
diepvriesfruit, al dan niet gesneden of geschild
Bewerkt fruit staat in de Schijf van Vijf als: Niet als drank aangeboden
VV: ≤ 0,2 g/100 g
TV: ≤ 0,1 g/100 g
Na/zout: niet toegevoegd
TS: niet toegevoegd
Voorbeelden: gepureerd fruit zonder toegevoegd suiker, gedroogd fruit zonder toegevoegd
suiker (maximaal 20 g/dag), fruit in blik of glas op niet-geconcentreerd sap (uitgelekt)
Brood, graanproducten en aardappelen
4
V101 Renée Smits
1
,Inhoudsopgave 2025-2026
RICHTLIJNEN SCHIJF VAN VIJF ........................................................................................................................ 3
AANBEVOLEN HOEVEELHEDEN..................................................................................................................................9
VITAMINEN ................................................................................................................................................. 10
VOEDINGSLEER EN VOEDINGSSTOFFEN/MIDDELEN .....................................................................................12
KOOLHYDRATEN .......................................................................................................................................... 13
MONOSACHARIDEN...............................................................................................................................................14
DISACHARIDEN ....................................................................................................................................................15
OLIGOSACHARIDEN ..............................................................................................................................................15
POLYSACHARIDEN .................................................................................................................................................15
GLYCOGEEN.........................................................................................................................................................16
VEZELS......................................................................................................................................................... 17
VOEDINGSNORMEN .................................................................................................................................... 17
EIWITTEN..................................................................................................................................................... 18
EIWITKWALITEIT................................................................................................................................................... 21
ADH EIWIT.........................................................................................................................................................21
DIËTISTISCH CONSULT ................................................................................................................................. 22
ANTROPOMETRIE........................................................................................................................................ 23
VETTEN........................................................................................................................................................ 24
SOORTEN............................................................................................................................................................25
SPIJSVERTERING........................................................................................................................................... 26
HORMONEN........................................................................................................................................................28
HERSENEN EN ZENUWEN............................................................................................................................. 30
FUNCTIES ZENUWEN..............................................................................................................................................31
HET POORTADERSYSTEEM............................................................................................................................ 31
SPIEREN....................................................................................................................................................... 32
ENERGIEBALANS.......................................................................................................................................... 33
BMR (BASAL METABOLIC RATE)............................................................................................................................33
RMR (RESTING METABOLIC RATE)..........................................................................................................................33
PAL (PHYSICAL ACTIVITY LEVEL)..............................................................................................................................34
MET (METABOLIC EQUIVALENT OF TASK).................................................................................................................34
2
,Richtlijnen Schijf van Vijf
Belangrijke voedingscriteria
Verzadigd vet (VV): Maximaal 10% van de totale energie-inname.
Transvet (TV): Zo laag mogelijk, bij voorkeur ≤ 0,1 g/100 g.
Zout (Na): Maximaal 6 gram per dag; productnormering: ≤ 1,1 g/100 g.
3
, Suiker (TS): Geen toegevoegde mono- of disachariden (zoals suiker, honing,
siroop).
Vezel (VZ): Minimaal 90 g/100 g volkorenproduct of vergelijkbaar gehalte aan
voedingsvezel
Criteria per productgroep
Producten die voldoen aan onderstaande criteria staan in de Schijf van Vijf.
Kcal: kilocalorieën
B1: vitamine B1
VV: verzadigde vetzuren
B2: vitamine B2
TV: transvetzuren
B12: vitamine B12
VZ: voedingsvezel
Fe: ijzer
Na: natrium
Ca: calcium
TotS: totaal suiker
g: gram
TS: toegevoegd suiker
Groente
Alle onbewerkte groenten staan in de Schijf van Vijf.
Voorbeelden: verse groenten en diepvriesgroenten, al dan niet gesneden of geschild
Bewerkte groenten staan in de Schijf van Vijf als: Niet als drank aangeboden
VV: ≤ 0,5 g/100 g
TV: ≤ 0,1 g/100 g
Na/zout: niet toegevoegd
TS: niet toegevoegd
Voorbeelden: blikgroenten, gedroogde groenten en gepureerde groenten, alle zonder
toegevoegd zout en suiker
Fruit
Alle onbewerkte fruitsoorten staan in de Schijf van Vijf Voorbeelden: vers fruit en
diepvriesfruit, al dan niet gesneden of geschild
Bewerkt fruit staat in de Schijf van Vijf als: Niet als drank aangeboden
VV: ≤ 0,2 g/100 g
TV: ≤ 0,1 g/100 g
Na/zout: niet toegevoegd
TS: niet toegevoegd
Voorbeelden: gepureerd fruit zonder toegevoegd suiker, gedroogd fruit zonder toegevoegd
suiker (maximaal 20 g/dag), fruit in blik of glas op niet-geconcentreerd sap (uitgelekt)
Brood, graanproducten en aardappelen
4
