Samenvatting:
INLEIDING IN HET
NEDERLANDSE
RECHT
Kim Krijnen
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Recht in het algemeen......................................................................6
Rechtsbronnen.................................................................................................... 6
Nationaal en internationaal recht........................................................................7
Materieel en formeel recht.................................................................................. 8
De rechtsgebieden.............................................................................................. 8
Het staatsrecht......................................................................................8
Het bestuursrecht.................................................................................9
Het strafrecht........................................................................................9
Het burgerlijkrecht...............................................................................9
Het arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht.......................................9
Publiekrecht en privaatrecht............................................................................. 10
Andere indelingen in het recht..........................................................................11
Hoofstuk 2: Recht en staat................................................................................... 12
De Trias Politica................................................................................................. 12
De Trias Politica in Nederland........................................................................... 12
Wetgevende macht..............................................................................12
Nederland: een democratische rechtsstaat.......................................................14
Democratie:.........................................................................................14
Rechtsstaat..........................................................................................15
Parlementair stelsel............................................................................15
Grondrechten.................................................................................................... 17
Klassieke grondrechten:.....................................................................18
Sociale grondrechten..........................................................................19
Decentralisatie:................................................................................................. 20
Hoofdstuk 3: De wetgeving.................................................................................. 22
De wet als rechtsbron....................................................................................... 22
Wetten in materiele zin en wetten in formele zin..............................22
Wetgeving van de centrale overheid.................................................................24
De Grondwet........................................................................................24
Wetten in formele zin........................................................................................ 24
Hoofdstuk 4: De rechtspraak................................................................................ 26
Afdeling 1. Beginselen van behoorlijke rechtspraak..........................................26
De zitting is openbaar.........................................................................26
De rechter is onafhankelijk.................................................................27
De rechter is onpartijdig.....................................................................27
1
, De uitspraak is gemotiveerd...............................................................27
Beide partijen worden gehoord...........................................................27
De behandeling geschiedt binnen een redelijke termijn...................27
Rechtspraak geschiedt door beroepsrechters....................................28
Afdeling 2: De rechterlijke macht......................................................................28
Handhaving van het recht...................................................................28
Het openbaar ministerie.....................................................................29
Rechtspraak in eerste aanleg:...........................................................................30
De bevoegdheid van de rechtbank......................................................30
De bevoegdheid van de kantonrechter...............................................31
Relatieve bevoegdheid van de gerechten............................................31
Rechtspraak in hoger beroep en cassatie.........................................................33
De gerechtshoven................................................................................34
De Hoger Raad der Nederlanden........................................................34
De procureur-generaal bij de Hoge Raad...........................................35
Vindplaatsen van de rechtspraak......................................................................36
Hoofdstuk 5: Het bestuur..................................................................................... 37
Afdeling 1: Materieel bestuursrecht..................................................................37
Handelingen van bestuursorganen....................................................................37
.......................................................................................................................... 37
De beschikking:................................................................................................. 40
De bevoegdheid van het bestuursorgaan............................................41
Geldigheidsvereisten in de Awb (algemene beginselen)....................41
Geldigheidsvereisten buiten de awb (algemene beginselen).............42
Geldigheidsvereisten vanuit beleidsregels........................................43
Handhaving in het bestuursrecht......................................................................43
Afdeling 2: Bestuursprocesrecht.......................................................................45
Bezwaar en beroep............................................................................................ 45
Beroep bij de rechtbank:................................................................................... 46
Bevoegdheid en ontvankelijkheid.......................................................46
Behandeling van het beroep:..............................................................47
Uitspraak.............................................................................................48
Hoger beroep.................................................................................................... 48
Hoofdstuk 6: Burgerlijk recht – kernbegrippen.....................................................49
Het burgerlijk wetboek...................................................................................... 49
Het rechtssubject.............................................................................................. 50
Rechtsfeiten...................................................................................................... 51
2
, Rechtshandelingen..............................................................................51
Feitelijke handelingen met rechtsgevolg...........................................52
Absolute en relatieve vermogensrechten..........................................................53
Absolute vermogensrechten................................................................53
Relatieve vermogensrechten: de verbintenis......................................54
De natuurlijke verbintenis..................................................................55
Handelingsbekwaamheid.................................................................................. 56
Minderjarigen......................................................................................56
Onder curatele gestelden....................................................................57
Hoofdstuk 8: Overeenkomstenrecht.....................................................................58
De obligatoire overeenkomst............................................................................ 58
De totstandkoming van overeenkomsten..........................................................59
Het aanbod..........................................................................................59
Wil en verklaring, schijn en vertrouwen.............................................59
De wilsgebreken..................................................................................60
Dwaling................................................................................................60
Bedrog, bedreiging en misbruik van omstandigheden......................60
De grenzen van de overeenkomst.......................................................61
Nakoming van overeenkomsten........................................................................61
Tekortkoming in de nakoming............................................................62
Tekortkomingen voor rekening van de schuldenaar..........................62
Overmacht...........................................................................................62
Rechtsgevolgen van wanprestatie....................................................................63
Nakoming is nog mogelijk..................................................................63
Nakoming is blijvend onmogelijk.......................................................64
Rechten uit wederkerige overeenkomsten.........................................64
Opschortingsrecht...............................................................................65
Ontbindingsrecht................................................................................65
Hoofdstuk 9: Verbintenissen uit de wet................................................................65
De onrechtmatige daad..................................................................................... 65
Onrechtmatigheid............................................................................................. 66
Geschiedenis........................................................................................66
De drie onrechtmatigheidscriteria.....................................................66
De zorgvuldigheidsnorm.....................................................................67
Afwegen van belangen:........................................................................68
Oneerlijke concurentie........................................................................68
Misbruik van bevoegdheid..................................................................68
3
INLEIDING IN HET
NEDERLANDSE
RECHT
Kim Krijnen
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Recht in het algemeen......................................................................6
Rechtsbronnen.................................................................................................... 6
Nationaal en internationaal recht........................................................................7
Materieel en formeel recht.................................................................................. 8
De rechtsgebieden.............................................................................................. 8
Het staatsrecht......................................................................................8
Het bestuursrecht.................................................................................9
Het strafrecht........................................................................................9
Het burgerlijkrecht...............................................................................9
Het arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht.......................................9
Publiekrecht en privaatrecht............................................................................. 10
Andere indelingen in het recht..........................................................................11
Hoofstuk 2: Recht en staat................................................................................... 12
De Trias Politica................................................................................................. 12
De Trias Politica in Nederland........................................................................... 12
Wetgevende macht..............................................................................12
Nederland: een democratische rechtsstaat.......................................................14
Democratie:.........................................................................................14
Rechtsstaat..........................................................................................15
Parlementair stelsel............................................................................15
Grondrechten.................................................................................................... 17
Klassieke grondrechten:.....................................................................18
Sociale grondrechten..........................................................................19
Decentralisatie:................................................................................................. 20
Hoofdstuk 3: De wetgeving.................................................................................. 22
De wet als rechtsbron....................................................................................... 22
Wetten in materiele zin en wetten in formele zin..............................22
Wetgeving van de centrale overheid.................................................................24
De Grondwet........................................................................................24
Wetten in formele zin........................................................................................ 24
Hoofdstuk 4: De rechtspraak................................................................................ 26
Afdeling 1. Beginselen van behoorlijke rechtspraak..........................................26
De zitting is openbaar.........................................................................26
De rechter is onafhankelijk.................................................................27
De rechter is onpartijdig.....................................................................27
1
, De uitspraak is gemotiveerd...............................................................27
Beide partijen worden gehoord...........................................................27
De behandeling geschiedt binnen een redelijke termijn...................27
Rechtspraak geschiedt door beroepsrechters....................................28
Afdeling 2: De rechterlijke macht......................................................................28
Handhaving van het recht...................................................................28
Het openbaar ministerie.....................................................................29
Rechtspraak in eerste aanleg:...........................................................................30
De bevoegdheid van de rechtbank......................................................30
De bevoegdheid van de kantonrechter...............................................31
Relatieve bevoegdheid van de gerechten............................................31
Rechtspraak in hoger beroep en cassatie.........................................................33
De gerechtshoven................................................................................34
De Hoger Raad der Nederlanden........................................................34
De procureur-generaal bij de Hoge Raad...........................................35
Vindplaatsen van de rechtspraak......................................................................36
Hoofdstuk 5: Het bestuur..................................................................................... 37
Afdeling 1: Materieel bestuursrecht..................................................................37
Handelingen van bestuursorganen....................................................................37
.......................................................................................................................... 37
De beschikking:................................................................................................. 40
De bevoegdheid van het bestuursorgaan............................................41
Geldigheidsvereisten in de Awb (algemene beginselen)....................41
Geldigheidsvereisten buiten de awb (algemene beginselen).............42
Geldigheidsvereisten vanuit beleidsregels........................................43
Handhaving in het bestuursrecht......................................................................43
Afdeling 2: Bestuursprocesrecht.......................................................................45
Bezwaar en beroep............................................................................................ 45
Beroep bij de rechtbank:................................................................................... 46
Bevoegdheid en ontvankelijkheid.......................................................46
Behandeling van het beroep:..............................................................47
Uitspraak.............................................................................................48
Hoger beroep.................................................................................................... 48
Hoofdstuk 6: Burgerlijk recht – kernbegrippen.....................................................49
Het burgerlijk wetboek...................................................................................... 49
Het rechtssubject.............................................................................................. 50
Rechtsfeiten...................................................................................................... 51
2
, Rechtshandelingen..............................................................................51
Feitelijke handelingen met rechtsgevolg...........................................52
Absolute en relatieve vermogensrechten..........................................................53
Absolute vermogensrechten................................................................53
Relatieve vermogensrechten: de verbintenis......................................54
De natuurlijke verbintenis..................................................................55
Handelingsbekwaamheid.................................................................................. 56
Minderjarigen......................................................................................56
Onder curatele gestelden....................................................................57
Hoofdstuk 8: Overeenkomstenrecht.....................................................................58
De obligatoire overeenkomst............................................................................ 58
De totstandkoming van overeenkomsten..........................................................59
Het aanbod..........................................................................................59
Wil en verklaring, schijn en vertrouwen.............................................59
De wilsgebreken..................................................................................60
Dwaling................................................................................................60
Bedrog, bedreiging en misbruik van omstandigheden......................60
De grenzen van de overeenkomst.......................................................61
Nakoming van overeenkomsten........................................................................61
Tekortkoming in de nakoming............................................................62
Tekortkomingen voor rekening van de schuldenaar..........................62
Overmacht...........................................................................................62
Rechtsgevolgen van wanprestatie....................................................................63
Nakoming is nog mogelijk..................................................................63
Nakoming is blijvend onmogelijk.......................................................64
Rechten uit wederkerige overeenkomsten.........................................64
Opschortingsrecht...............................................................................65
Ontbindingsrecht................................................................................65
Hoofdstuk 9: Verbintenissen uit de wet................................................................65
De onrechtmatige daad..................................................................................... 65
Onrechtmatigheid............................................................................................. 66
Geschiedenis........................................................................................66
De drie onrechtmatigheidscriteria.....................................................66
De zorgvuldigheidsnorm.....................................................................67
Afwegen van belangen:........................................................................68
Oneerlijke concurentie........................................................................68
Misbruik van bevoegdheid..................................................................68
3
