Begrippenlijst psychopathologie
Begrip: Beknopte uitlegt:
Psychopathologie Houdt zich bezig met het beschrijven van
psychische stoornissen, oorzaken daarvan en
behandelingen daarvoor
Psychiatrie Medisch specialisme wat zich richt op de
diagnostiek en behandeling van psychische
stoornissen
Klinische psychologie Tak van de psychologie die zich bezighoudt
met de beschrijving, oorzaken en
behandeling van psychische stoornissen om
het geestelijk welzijn te bevorderen
Psycholoog Iemand die de universitaire studie
psychologie heeft voltooid
GZ-psycholoog GZ-gezondheidszorg: aanvullende opleiding
en in het BIG-register (beroepen Individuele
Gezondheidszorg) is ingeschreven ->
bevoegd tot diagnosticeren en behandelen
van psychische stoornissen
Psychotherapeut Vervolgopleiding waarbij bevoegd is tot
geven van psychotherapeutische
behandelingen. Ook in BIG-register
Psychiater Gespecialiseerd in diagnosticeren en
behandelen van patiënten met psychische
stoornissen. Mag medicijnen voorschrijven
Psychische stoornis Afwijkende emoties, gedachten of
gedragspatronen
Symptoom Specifieke kenmerken of eigenschappen die
passen bij een bepaalde psychische stoornis
Hallucinatie Zintuigelijke beleving die niet overeenkomt
met de werkelijkheid
Wanen Zijn verkeerde denkbeelden over een
bepaalde situatie- > verkeerde conclusies
Overvloed aan slijm (flegma) Veroorzaakt afwijkend gedrag
Overvloed aan zwart gal Veroorzaakt depressie (melancholie)
Overvloed aan bloed Sanguistsche dispositie, ofwel vrolijk,
zelfverzekerd en optimistisch
Overvloed aan geel gal Maakt mensen korzelig en cholerisch, ofwel
driftig
Melancholie Buitensporige depressie
Manie Uitzonderlijke opwinding
Bezetenheid Schizofrenie
Evidence-based medicine Het streven om gebruik te maken van het
best beschikbare bewijs bij het maken van
, een keuze voor de behandeling van een
patiënt
Evidence-based practice (EBP) Het proces waarin een professional besluiten
neemt op grond van de beste
onderzoeksresultaten, ervaring, voorkeur
patiënt en de beschikbare hulpmiddelen
Informed consent (ethiek) Vrijheid die de patiënt heeft
Vertrouwelijkheid (ethiek) Privacygevoelig
Vaststellen stoornis: - levensverhaal van patiënt
- stoornis met specifieke verschijnselen
- sociaalrelationele en fysieke omgeving
- houding, visie, kennis en vaardigheden van
behandelaar en culturele context
Dendriet Wortelachtige uitloper van een neuron welke
zenuwimpulsen ontvangt van andere
neuronen
Axon Lange dunne gedeelte van een neuron
waarlangs zenuwimpulsen zich voorplanten
Axon-uiteinde Eindknopje wat een kleine verdikking is aan
het einde van een axon
Myelineschede Zitten op sommige neuronen en
vergemakkelijkt de overdracht van neurale
impulsen
Neurotransmitter Chemische substantie die wordt gebruikt
voor overdracht van boodschappen tussen
neuronen
Synaps Spleetje tussen de eindknop van de ene
neuron en dendriet (of soma: cellichaam) van
een ander neuron waarlangs de impulsen
worden doorgegeven
Receptorplaats Deel van een dendriet van het ontvangende
neuron dat gevoelig is voor bepaalde
neurotransmitters
Acetylcholine (neurotransmitter) Controleert spiercontracties en vorming
herinneringen (alzheimer)
Dopamine (neurotransmitter) Reguleert spiercontracties en mentale
processen die verband hebben met leren,
herinneren en emoties (schizofrenie)
Norepinefrine (neurotransmitter) Mentale processen die te maken hebben met
leren en herinneren (onbalans in
norepinefrinegehalte en
stemmingsstoornissen zoals depressie)
Serotonine (neurotransmitter) Reguleert stemmingen, verzadiging en slaap
(depressie en eetstoornissen)
Centrale zenuwstelsel Hersenen en ruggenmerg
Medulla Gebied in achterhersenen dat hartslag en
ademhaling reguleert
, Pons Gebied in achterhersenen dat een rol speelt
bij ademhaling
Cerebellum Gebied in de achterhersenen dat te maken
heeft met coördinatie en balans
Reticulaire activeringssysteem (RAS) Webachtig netwerk van neuronen wat een
rol speelt bij aandacht, slaap en arousal
Thalamus Gebied in voorhersenen wat sensorische info
doorgeeft aan de cortex (slaap en aandacht)
Hypothalamus Gebied in de voorhersenen dat betrokken is
bij regulatie van lichaamstemperatuur,
emoties en motivatie
Limbische systeem Aantal gebieden in de voorhersenen die
betrokken zijn bij leren, herinnering en
basale driften
Basale ganglia Cluster van neuronen tussen de thalamus en
cerebrum en spelen een rol bij coördinatie
van beweging en houding
Cerebrum De grote massa in de voorhersenen die
wordt gevormd door twee hersenhelften
Hersenschors (cerebrale cortex) Geplooide oppervlak van het cerebrum,
verantwoordelijk voor de verwerking van
sensorische stimuli en aansturing van hogere
mentale functies als denken en taalgebruik
Occipitaalkwab Verwerking van zien/visuele prikkels
Temporaalkwab Verwerking van geluiden e.o. auditieve
stimuli
Pariëtale kwab Verwerking van sensaties van tast,
temperatuur en pijn
Frontaalkwab Beheersing van spierresponsen
Prefrontale cortex Ligt voor de motorische cortex en is
betrokken bij hogere mentale (executieve)
functies al denken, problemen oplossen,
impulscontrole en taalgebruik
Perifere zenuwstelsel Verbindt hersenen met de buitenwereld in
twee delen:
Somatische zenuwstelsel (perifere Verantwoordelijk voor transport van info van
zenuwstelsel) de zintuigen naar hersenen en van hersenen
naar skeletspieren
Autonomie zenuwstelsel Stuurt de klieren en onbewuste
lichaamsprocessen aan
Sympathisch (autonome zenuwstelsel) Brengt een verhoogde arousal teweeg
Parasympatisch (autonome zenuwstelsel) Verlaagt de arousal en zorgt ervoor dat de
energiereserves worden aangevuld
Inhibitie Remming, onderdrukking
Laterale inhibitie Hierbij leidt prikkeling van een zenuwcel tot
onderdrukking of inhibitie van een zenuwcel
Begrip: Beknopte uitlegt:
Psychopathologie Houdt zich bezig met het beschrijven van
psychische stoornissen, oorzaken daarvan en
behandelingen daarvoor
Psychiatrie Medisch specialisme wat zich richt op de
diagnostiek en behandeling van psychische
stoornissen
Klinische psychologie Tak van de psychologie die zich bezighoudt
met de beschrijving, oorzaken en
behandeling van psychische stoornissen om
het geestelijk welzijn te bevorderen
Psycholoog Iemand die de universitaire studie
psychologie heeft voltooid
GZ-psycholoog GZ-gezondheidszorg: aanvullende opleiding
en in het BIG-register (beroepen Individuele
Gezondheidszorg) is ingeschreven ->
bevoegd tot diagnosticeren en behandelen
van psychische stoornissen
Psychotherapeut Vervolgopleiding waarbij bevoegd is tot
geven van psychotherapeutische
behandelingen. Ook in BIG-register
Psychiater Gespecialiseerd in diagnosticeren en
behandelen van patiënten met psychische
stoornissen. Mag medicijnen voorschrijven
Psychische stoornis Afwijkende emoties, gedachten of
gedragspatronen
Symptoom Specifieke kenmerken of eigenschappen die
passen bij een bepaalde psychische stoornis
Hallucinatie Zintuigelijke beleving die niet overeenkomt
met de werkelijkheid
Wanen Zijn verkeerde denkbeelden over een
bepaalde situatie- > verkeerde conclusies
Overvloed aan slijm (flegma) Veroorzaakt afwijkend gedrag
Overvloed aan zwart gal Veroorzaakt depressie (melancholie)
Overvloed aan bloed Sanguistsche dispositie, ofwel vrolijk,
zelfverzekerd en optimistisch
Overvloed aan geel gal Maakt mensen korzelig en cholerisch, ofwel
driftig
Melancholie Buitensporige depressie
Manie Uitzonderlijke opwinding
Bezetenheid Schizofrenie
Evidence-based medicine Het streven om gebruik te maken van het
best beschikbare bewijs bij het maken van
, een keuze voor de behandeling van een
patiënt
Evidence-based practice (EBP) Het proces waarin een professional besluiten
neemt op grond van de beste
onderzoeksresultaten, ervaring, voorkeur
patiënt en de beschikbare hulpmiddelen
Informed consent (ethiek) Vrijheid die de patiënt heeft
Vertrouwelijkheid (ethiek) Privacygevoelig
Vaststellen stoornis: - levensverhaal van patiënt
- stoornis met specifieke verschijnselen
- sociaalrelationele en fysieke omgeving
- houding, visie, kennis en vaardigheden van
behandelaar en culturele context
Dendriet Wortelachtige uitloper van een neuron welke
zenuwimpulsen ontvangt van andere
neuronen
Axon Lange dunne gedeelte van een neuron
waarlangs zenuwimpulsen zich voorplanten
Axon-uiteinde Eindknopje wat een kleine verdikking is aan
het einde van een axon
Myelineschede Zitten op sommige neuronen en
vergemakkelijkt de overdracht van neurale
impulsen
Neurotransmitter Chemische substantie die wordt gebruikt
voor overdracht van boodschappen tussen
neuronen
Synaps Spleetje tussen de eindknop van de ene
neuron en dendriet (of soma: cellichaam) van
een ander neuron waarlangs de impulsen
worden doorgegeven
Receptorplaats Deel van een dendriet van het ontvangende
neuron dat gevoelig is voor bepaalde
neurotransmitters
Acetylcholine (neurotransmitter) Controleert spiercontracties en vorming
herinneringen (alzheimer)
Dopamine (neurotransmitter) Reguleert spiercontracties en mentale
processen die verband hebben met leren,
herinneren en emoties (schizofrenie)
Norepinefrine (neurotransmitter) Mentale processen die te maken hebben met
leren en herinneren (onbalans in
norepinefrinegehalte en
stemmingsstoornissen zoals depressie)
Serotonine (neurotransmitter) Reguleert stemmingen, verzadiging en slaap
(depressie en eetstoornissen)
Centrale zenuwstelsel Hersenen en ruggenmerg
Medulla Gebied in achterhersenen dat hartslag en
ademhaling reguleert
, Pons Gebied in achterhersenen dat een rol speelt
bij ademhaling
Cerebellum Gebied in de achterhersenen dat te maken
heeft met coördinatie en balans
Reticulaire activeringssysteem (RAS) Webachtig netwerk van neuronen wat een
rol speelt bij aandacht, slaap en arousal
Thalamus Gebied in voorhersenen wat sensorische info
doorgeeft aan de cortex (slaap en aandacht)
Hypothalamus Gebied in de voorhersenen dat betrokken is
bij regulatie van lichaamstemperatuur,
emoties en motivatie
Limbische systeem Aantal gebieden in de voorhersenen die
betrokken zijn bij leren, herinnering en
basale driften
Basale ganglia Cluster van neuronen tussen de thalamus en
cerebrum en spelen een rol bij coördinatie
van beweging en houding
Cerebrum De grote massa in de voorhersenen die
wordt gevormd door twee hersenhelften
Hersenschors (cerebrale cortex) Geplooide oppervlak van het cerebrum,
verantwoordelijk voor de verwerking van
sensorische stimuli en aansturing van hogere
mentale functies als denken en taalgebruik
Occipitaalkwab Verwerking van zien/visuele prikkels
Temporaalkwab Verwerking van geluiden e.o. auditieve
stimuli
Pariëtale kwab Verwerking van sensaties van tast,
temperatuur en pijn
Frontaalkwab Beheersing van spierresponsen
Prefrontale cortex Ligt voor de motorische cortex en is
betrokken bij hogere mentale (executieve)
functies al denken, problemen oplossen,
impulscontrole en taalgebruik
Perifere zenuwstelsel Verbindt hersenen met de buitenwereld in
twee delen:
Somatische zenuwstelsel (perifere Verantwoordelijk voor transport van info van
zenuwstelsel) de zintuigen naar hersenen en van hersenen
naar skeletspieren
Autonomie zenuwstelsel Stuurt de klieren en onbewuste
lichaamsprocessen aan
Sympathisch (autonome zenuwstelsel) Brengt een verhoogde arousal teweeg
Parasympatisch (autonome zenuwstelsel) Verlaagt de arousal en zorgt ervoor dat de
energiereserves worden aangevuld
Inhibitie Remming, onderdrukking
Laterale inhibitie Hierbij leidt prikkeling van een zenuwcel tot
onderdrukking of inhibitie van een zenuwcel
