Theorie
Wat is risicotaxatie?
Risicotaxatie betekent dat je systematisch risico- en beschermende factoren analyseert om
te beoordelen hoe veilig een kind is en hoe groot het risico op schade of mishandeling is.
Het doel is:
- inschatten hoe ernstig de situatie is
- bepalen welke hulp nodig is
Kenmerken van risicotaxatie:
- systematisch
- gebaseerd op wetenschappelijke kennis
- transparant
- gezamenlijk oordeel van professionals
- nooit volledig zeker (altijd onzekerheid)
Je moet dus een professioneel oordeel vormen op basis van beperkte informatie.
Diagnostische cyclus
De diagnostische cyclus is het stappenplan dat hulpverleners volgen om problemen te
analyseren en hulp te bepalen.
De belangrijkste stappen:
1. Aanmelding / klachtanalyse: Wat is het probleem volgens betrokkenen?
Bijvoorbeeld:
- ouders
- school
- hulpverlening
Het gaat hier om hoe het probleem wordt ervaren.
2. Probleemanalyse: Hier wordt informatie verzameld en geordend:
- beschrijving van gedrag
- context
- risico- en beschermende factoren
- ernst van de situatie
Dit is de belangrijkste stap bij risicotaxatie.
3. Hypothesevorming: Wat zou het probleem kunnen verklaren?
Bijvoorbeeld:
- opvoedstress
, - psychische problemen ouders
- traumatische ervaringen
4. Onderzoek / toetsing: Je verzamelt extra informatie om te kijken of je hypothese
klopt.
5. Conclusie en advies: Wat is er aan de hand en welke hulp is nodig?
Probleemanalyse
De probleemanalyse bestaat uit drie onderdelen.
1. Beschrijving en ordening
Hier beschrijf je:
- gedrag van het kind
- interacties met ouders
- interacties met school
- positieve gedragingen
Belangrijk:
- feitelijk beschrijven
- geen interpretaties
Voorbeeld:
❌ "Moeder is chaotisch."
✔ "Moeder vergeet volgens het consultatiebureau meerdere keren per week de
voedingstijden."
2. Risico- en protectieve factoren
Hier analyseer je factoren die:
- risico vergroten
- bescherming bieden
Deze factoren worden bekeken op meerdere niveaus:
- Kind: bijv. gedragsproblemen, gezondheidsproblemen
- Ouders: bijv. psychische problemen, verstandelijke beperking, verslaving
- Gezin: bijv. conflicten, huiselijk geweld, weinig structuur
- Omgeving: bijv. armoede, weinig sociaal netwerk
3 Ernsttaxatie
Hier beoordeel je hoe ernstig de situatie is.
Je kijkt bijvoorbeeld naar:
- duur: hoe lang bestaat het probleem?
- intensiteit: hoe ernstig is het gedrag?
- frequentie: hoe vaak gebeurt het?
- breedte: in hoeveel situaties komt het voor?
- gevolgen: hoeveel schade of stress veroorzaakt het?
Wat is risicotaxatie?
Risicotaxatie betekent dat je systematisch risico- en beschermende factoren analyseert om
te beoordelen hoe veilig een kind is en hoe groot het risico op schade of mishandeling is.
Het doel is:
- inschatten hoe ernstig de situatie is
- bepalen welke hulp nodig is
Kenmerken van risicotaxatie:
- systematisch
- gebaseerd op wetenschappelijke kennis
- transparant
- gezamenlijk oordeel van professionals
- nooit volledig zeker (altijd onzekerheid)
Je moet dus een professioneel oordeel vormen op basis van beperkte informatie.
Diagnostische cyclus
De diagnostische cyclus is het stappenplan dat hulpverleners volgen om problemen te
analyseren en hulp te bepalen.
De belangrijkste stappen:
1. Aanmelding / klachtanalyse: Wat is het probleem volgens betrokkenen?
Bijvoorbeeld:
- ouders
- school
- hulpverlening
Het gaat hier om hoe het probleem wordt ervaren.
2. Probleemanalyse: Hier wordt informatie verzameld en geordend:
- beschrijving van gedrag
- context
- risico- en beschermende factoren
- ernst van de situatie
Dit is de belangrijkste stap bij risicotaxatie.
3. Hypothesevorming: Wat zou het probleem kunnen verklaren?
Bijvoorbeeld:
- opvoedstress
, - psychische problemen ouders
- traumatische ervaringen
4. Onderzoek / toetsing: Je verzamelt extra informatie om te kijken of je hypothese
klopt.
5. Conclusie en advies: Wat is er aan de hand en welke hulp is nodig?
Probleemanalyse
De probleemanalyse bestaat uit drie onderdelen.
1. Beschrijving en ordening
Hier beschrijf je:
- gedrag van het kind
- interacties met ouders
- interacties met school
- positieve gedragingen
Belangrijk:
- feitelijk beschrijven
- geen interpretaties
Voorbeeld:
❌ "Moeder is chaotisch."
✔ "Moeder vergeet volgens het consultatiebureau meerdere keren per week de
voedingstijden."
2. Risico- en protectieve factoren
Hier analyseer je factoren die:
- risico vergroten
- bescherming bieden
Deze factoren worden bekeken op meerdere niveaus:
- Kind: bijv. gedragsproblemen, gezondheidsproblemen
- Ouders: bijv. psychische problemen, verstandelijke beperking, verslaving
- Gezin: bijv. conflicten, huiselijk geweld, weinig structuur
- Omgeving: bijv. armoede, weinig sociaal netwerk
3 Ernsttaxatie
Hier beoordeel je hoe ernstig de situatie is.
Je kijkt bijvoorbeeld naar:
- duur: hoe lang bestaat het probleem?
- intensiteit: hoe ernstig is het gedrag?
- frequentie: hoe vaak gebeurt het?
- breedte: in hoeveel situaties komt het voor?
- gevolgen: hoeveel schade of stress veroorzaakt het?
