2.1 Interbellum en Tweede Wereldoorlog
Kenmerkende aspecten:
- De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisaties.
- Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme.
- De crisis van het wereldkapitalisme
- Het voeren van twee wereldoorlogen
- Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden
- De Duitse bezetting van Nederland.
In de laatste dagen van de Eerste Wereldoorlog werd Duitsland uitgeroepen als
Republiek. De sociaaldemocratische partij tekent de wapenstilstand en begon met de
wederopbouw van een parlementaire democratie à maar dan moet er dan wel
vertrouwen zijn van de bevolking, maar er is veel onrust door de wapenstilstand. Er is
tegenstand van:
- Communisten: zij proberen de macht te krijgen en willen een communistische
staat. De opstand mislukt en ontstaan: republiek van Weimar.
- Oude conservatieve edelen: zij willen de tijden van het keizerrijk terug
- Extreemrechtse nationalistische groepen: zijn teleurgesteld in de getekende
wapenstilstand, de nieuwe regering heeft Duitsland verraden: de
Dolkstootlegende (door mensen ook uit het leger) Het Duitse leger had Wereld
Oorlog 1 kunnen winnen en het opgelegde verdrag van Versailles.
De Duitse economie ligt onder hoge herstelbetalingen en verliest grondstofrijke
gebieden. In 1923 heeft Duitsland een achterstand in de betalingen à Frankrijk en
België bezetten het Ruhrgebied en de werknemers van het Ruhrgebied staken en krijgen
doorbetaald maar daarvoor moet de Duitse regering geld voor bij printen. Dit veroorzaakt
een hyperinflatie.
Hiervoor komt in 1924 het Dawesplan: door de Verenigde Staten
- Herstelbetalingen koppelen aan de Duitse economie
- De VS geven leningen aan Duitsland
Er komt hierdoor een stabiliteit in de economie. Er is zelf een verzoeningspolitiek tussen
Duitsland en Frankrijk.
In 1929 is er een economische crisis à de Beurskrach
De VS wil het geleende geld van het Dawesplan terug en hierdoor komt Duitsland weer
terug in een crisis. De Democratische regering van de Republiek van Weimar vindt geen
oplossing.
à De Antidemocratische partijen NSDAP en KPD krijgen door de nieuwe crisis meer
aanhangers. De NSDAP groeit uit tot een massapartij door:
- Grootscheepse propaganda en toespraken
- De SA en een paramilitaire knokploeg