INHOUD
ANATOMIE EN FYSIOLOGIE ................................................................................................................................................3
Diabetes mellitus en farmacologie ......................................................................................................................................3
COPD en astma .................................................................................................................................................................. 10
Oorzaken verstandelijke beperking .................................................................................................................................. 16
Psychiatrie/psychotische stoornis..................................................................................................................................... 21
Multiple sclerose/zenuwstelsel ........................................................................................................................................ 26
College CVA ....................................................................................................................................................................... 30
Week 5 incontinentie ........................................................................................................................................................ 34
Responsiecollege.................................................................................................................................................................37
COLLEGES ............................................................................................................................................................................. 38
College wet- en regelgeving .............................................................................................................................................. 38
College gezondheidsbevordering en Healthy ageing ..................................................................................................... 44
Shalock en Verdugo LACCS programma......................................................................................................................... 49
Introductie zorgvrager met verstandelijke beperking ....................................................................................................53
College Fact-team ...............................................................................................................................................................57
Week 5 fouten in de zorg ................................................................................................................................................... 61
Psychofarmaca en therapietrouw..................................................................................................................................... 63
Week 6: markering van de palliatieve fase ...................................................................................................................... 66
Gastcollege ouderenzorg .................................................................................................................................................. 70
Zingeving in langdurige zorg ............................................................................................................................................. 71
ONDERWIJSGROEP ............................................................................................................................................................ 72
Week 1-diabetes mellitus .................................................................................................................................................. 72
De Geriatrische Zorgvrager............................................................................................................................................... 80
Zorgvrager met een verstandelijke beperking ................................................................................................................ 89
Week 4 schizofrenie .......................................................................................................................................................... 95
Week 5 MS ........................................................................................................................................................................ 106
Week 6 CVA ....................................................................................................................................................................... 117
Week 7 oncologie ............................................................................................................................................................. 126
ONDERWIJSGROEP THEMA ............................................................................................................................................ 135
Klinisch redeneren week 2 ............................................................................................................................................... 135
Week 4 klinisch redeneren .............................................................................................................................................. 137
Klinisch redeneren week 6............................................................................................................................................... 138
OWG 2: cultuur ................................................................................................................................................................ 139
PERSOONLIJKE PROFESSIONELE ONTWIKKELING................................................................................................. 140
Week 1 zingeving en liften ............................................................................................................................................... 140
Week 3; Liften ................................................................................................................................................................... 142
Week 5; krachtgerichte feedback .................................................................................................................................... 143
SOCIAAL RELATIONELE VAARDIGHEDEN .................................................................................................................. 144
Week 1 assertiviteit ........................................................................................................................................................... 144
1
, Week 2 digitale communicatie ........................................................................................................................................ 146
Week 3: Communicatie met een zorgvrager met een verstandelijke beperking ........................................................ 149
Week 5: seksualiteit en intimiteit en de verpleegkundige ............................................................................................ 152
VERPLEEGTECHNISCHE VAARDIGHEDEN ................................................................................................................. 154
Week 1 glucosegehalte bepalen en insuline toedienen ................................................................................................. 154
- Medicatie toedienen.............................................................................................................................................. 165
Week 2 subcutaan en intramusculair injecteren ........................................................................................................... 177
Week 3: inbrengen van een verblijfskatheter bij een vrouw ........................................................................................ 188
Week 5; Inbrengen blaaskatheter bij een man .............................................................................................................. 197
Week 6: blaasspoelen en suprapubische katheter........................................................................................................ 203
2
, ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
Diabetes mellitus en farmacologie
Doelstellingen
1. De student herkent de preventie, oorzaken, diagnose, symptomen, vormen,
behandeling, prognose en epidemiologie van de verschillende vormen van DM.
Kenmerk: verhoogd bloedsuiker
9/10 mensen met diabetes hebben type 2. 1/10 heeft type 1, het afweersysteem valt de bètacellen aan
die insuline maken waardoor het lichaam geen insuline meer maakt.
De ziekte stijgt snel, voornamelijk type 2.
Diabetes mellitus type 1
Auto-immuun aandoening
Antistoffen tegen Betacellen op eilandjes van Langerhans, hierdoor op termijn nauwelijks
eigen insuline meer.
Erfelijkheid speelt een rol
Meestal relatief jonge, slanke mensen
Behandeling met insuline-toediening
Diabetes mellitus type 2
Meest voorkomende vorm van DM
Complicatie van obesitas en ongezonde leefstijl
Vroeger ‘ouderdomssuiker’ genoemd, maar steeds vaker al bij jongeren (met name
overgewicht)
Insulineresistentie en verminderde productie insuline als mechanisme
Er blijft eigen insulineproductie aanwezig
Behandelbaar met o.a. leefstijl interventies in combinatie met glucose verlagende
medicijnen.
Overige typen DM
- Type 3c diabetes; schade aan pancreas door andere oorzaak
- MODY; genetische mutaties in diverse betrokken eiwitten
- LADA; soort DM-1 op latere leeftijd, auto-immuun.
Symptomen
Onbehandelde DM leidt tot hyperglykemie, leidt tot verhoogde osmotische waarde in bloed, dat
leidt tot;
Dorst, droge mond, veel drinken
Veel plassen (uitdroging kan voorkomen
Wazig zien, lusteloosheid, slaperigheid
Verminderde eetlust, misselijkheid, buikpijn
Vermagering zonder reden → vooral type 1, glucose is wel aanwezig maar kan de cel niet in.
3
, Hypoglykemie
Glucose <3,9 mmol/L
Vrijwel altijd iatrogeen → te veel insuline, bijwerking medicijn
Te weinig glucose in de hersenen
Hyperglykemisch coma → toedienen suiker en buiten kennis
glucagon.
2. De student kan herkennen hoe de bloedsuikerspiegel
gereguleerd wordt.
Glucose is een koolhydraat en het is de belangrijkste energiebron voor
de aerobe stofwisseling, de meest efficiënte vorm van energieproductie.
Glucoseverbranding is essentieel voor de hersenen. Een alternatief is de
anaerobe stofwisseling, maar die levert veel minder energie en meer
afvalstoffen op.
In de mitochondriën vindt de metabolisme en het elektronentransport plaats in de nodig is om
energie op te wekken. Glucose wordt afgebroken waardoor er 2 ATP moleculen vrijkomen.
Belangrijkste orgaan regulatie glucose: pancreas, alvleesklier.
Het verteert verteringssappen (Exocrien) en zorgt voor
hormonen (endocrien). In de pancreas bevinden zich de
eilandjes van Langerhans. Deze bestaan zowel uit alfacellen
als bètacellen. Alfacellen produceren glucagon, de bètacellen
produceren insuline.
Insuline → glucose gaat de cel in en het bloed uit
Glucagon → zorgt voor meer glucose in het bloed
Insuline op celniveau
Als er glucose in het bloed zit heb je een glucosetransporter
nodig om de glucose de cel in te krijgen. Die transporter
reageert op de aanwezigheid van insuline door werking van
de insulinereceptor. Insuline bindt zich aan de receptor en door een signaaltransductiesysteem in
de cel leidt dat tot het openen van de glucosetransporter waardoor glucose de cel in wordt
getransporteerd. Daar wordt het gebruikt voor energie of het wordt opgeslagen. In spierweefsel of
de lever gebeurt dat in de vorm van glycogeen. In het vetweefsel in de vorm van triglyceride.
Termen
4
ANATOMIE EN FYSIOLOGIE ................................................................................................................................................3
Diabetes mellitus en farmacologie ......................................................................................................................................3
COPD en astma .................................................................................................................................................................. 10
Oorzaken verstandelijke beperking .................................................................................................................................. 16
Psychiatrie/psychotische stoornis..................................................................................................................................... 21
Multiple sclerose/zenuwstelsel ........................................................................................................................................ 26
College CVA ....................................................................................................................................................................... 30
Week 5 incontinentie ........................................................................................................................................................ 34
Responsiecollege.................................................................................................................................................................37
COLLEGES ............................................................................................................................................................................. 38
College wet- en regelgeving .............................................................................................................................................. 38
College gezondheidsbevordering en Healthy ageing ..................................................................................................... 44
Shalock en Verdugo LACCS programma......................................................................................................................... 49
Introductie zorgvrager met verstandelijke beperking ....................................................................................................53
College Fact-team ...............................................................................................................................................................57
Week 5 fouten in de zorg ................................................................................................................................................... 61
Psychofarmaca en therapietrouw..................................................................................................................................... 63
Week 6: markering van de palliatieve fase ...................................................................................................................... 66
Gastcollege ouderenzorg .................................................................................................................................................. 70
Zingeving in langdurige zorg ............................................................................................................................................. 71
ONDERWIJSGROEP ............................................................................................................................................................ 72
Week 1-diabetes mellitus .................................................................................................................................................. 72
De Geriatrische Zorgvrager............................................................................................................................................... 80
Zorgvrager met een verstandelijke beperking ................................................................................................................ 89
Week 4 schizofrenie .......................................................................................................................................................... 95
Week 5 MS ........................................................................................................................................................................ 106
Week 6 CVA ....................................................................................................................................................................... 117
Week 7 oncologie ............................................................................................................................................................. 126
ONDERWIJSGROEP THEMA ............................................................................................................................................ 135
Klinisch redeneren week 2 ............................................................................................................................................... 135
Week 4 klinisch redeneren .............................................................................................................................................. 137
Klinisch redeneren week 6............................................................................................................................................... 138
OWG 2: cultuur ................................................................................................................................................................ 139
PERSOONLIJKE PROFESSIONELE ONTWIKKELING................................................................................................. 140
Week 1 zingeving en liften ............................................................................................................................................... 140
Week 3; Liften ................................................................................................................................................................... 142
Week 5; krachtgerichte feedback .................................................................................................................................... 143
SOCIAAL RELATIONELE VAARDIGHEDEN .................................................................................................................. 144
Week 1 assertiviteit ........................................................................................................................................................... 144
1
, Week 2 digitale communicatie ........................................................................................................................................ 146
Week 3: Communicatie met een zorgvrager met een verstandelijke beperking ........................................................ 149
Week 5: seksualiteit en intimiteit en de verpleegkundige ............................................................................................ 152
VERPLEEGTECHNISCHE VAARDIGHEDEN ................................................................................................................. 154
Week 1 glucosegehalte bepalen en insuline toedienen ................................................................................................. 154
- Medicatie toedienen.............................................................................................................................................. 165
Week 2 subcutaan en intramusculair injecteren ........................................................................................................... 177
Week 3: inbrengen van een verblijfskatheter bij een vrouw ........................................................................................ 188
Week 5; Inbrengen blaaskatheter bij een man .............................................................................................................. 197
Week 6: blaasspoelen en suprapubische katheter........................................................................................................ 203
2
, ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
Diabetes mellitus en farmacologie
Doelstellingen
1. De student herkent de preventie, oorzaken, diagnose, symptomen, vormen,
behandeling, prognose en epidemiologie van de verschillende vormen van DM.
Kenmerk: verhoogd bloedsuiker
9/10 mensen met diabetes hebben type 2. 1/10 heeft type 1, het afweersysteem valt de bètacellen aan
die insuline maken waardoor het lichaam geen insuline meer maakt.
De ziekte stijgt snel, voornamelijk type 2.
Diabetes mellitus type 1
Auto-immuun aandoening
Antistoffen tegen Betacellen op eilandjes van Langerhans, hierdoor op termijn nauwelijks
eigen insuline meer.
Erfelijkheid speelt een rol
Meestal relatief jonge, slanke mensen
Behandeling met insuline-toediening
Diabetes mellitus type 2
Meest voorkomende vorm van DM
Complicatie van obesitas en ongezonde leefstijl
Vroeger ‘ouderdomssuiker’ genoemd, maar steeds vaker al bij jongeren (met name
overgewicht)
Insulineresistentie en verminderde productie insuline als mechanisme
Er blijft eigen insulineproductie aanwezig
Behandelbaar met o.a. leefstijl interventies in combinatie met glucose verlagende
medicijnen.
Overige typen DM
- Type 3c diabetes; schade aan pancreas door andere oorzaak
- MODY; genetische mutaties in diverse betrokken eiwitten
- LADA; soort DM-1 op latere leeftijd, auto-immuun.
Symptomen
Onbehandelde DM leidt tot hyperglykemie, leidt tot verhoogde osmotische waarde in bloed, dat
leidt tot;
Dorst, droge mond, veel drinken
Veel plassen (uitdroging kan voorkomen
Wazig zien, lusteloosheid, slaperigheid
Verminderde eetlust, misselijkheid, buikpijn
Vermagering zonder reden → vooral type 1, glucose is wel aanwezig maar kan de cel niet in.
3
, Hypoglykemie
Glucose <3,9 mmol/L
Vrijwel altijd iatrogeen → te veel insuline, bijwerking medicijn
Te weinig glucose in de hersenen
Hyperglykemisch coma → toedienen suiker en buiten kennis
glucagon.
2. De student kan herkennen hoe de bloedsuikerspiegel
gereguleerd wordt.
Glucose is een koolhydraat en het is de belangrijkste energiebron voor
de aerobe stofwisseling, de meest efficiënte vorm van energieproductie.
Glucoseverbranding is essentieel voor de hersenen. Een alternatief is de
anaerobe stofwisseling, maar die levert veel minder energie en meer
afvalstoffen op.
In de mitochondriën vindt de metabolisme en het elektronentransport plaats in de nodig is om
energie op te wekken. Glucose wordt afgebroken waardoor er 2 ATP moleculen vrijkomen.
Belangrijkste orgaan regulatie glucose: pancreas, alvleesklier.
Het verteert verteringssappen (Exocrien) en zorgt voor
hormonen (endocrien). In de pancreas bevinden zich de
eilandjes van Langerhans. Deze bestaan zowel uit alfacellen
als bètacellen. Alfacellen produceren glucagon, de bètacellen
produceren insuline.
Insuline → glucose gaat de cel in en het bloed uit
Glucagon → zorgt voor meer glucose in het bloed
Insuline op celniveau
Als er glucose in het bloed zit heb je een glucosetransporter
nodig om de glucose de cel in te krijgen. Die transporter
reageert op de aanwezigheid van insuline door werking van
de insulinereceptor. Insuline bindt zich aan de receptor en door een signaaltransductiesysteem in
de cel leidt dat tot het openen van de glucosetransporter waardoor glucose de cel in wordt
getransporteerd. Daar wordt het gebruikt voor energie of het wordt opgeslagen. In spierweefsel of
de lever gebeurt dat in de vorm van glycogeen. In het vetweefsel in de vorm van triglyceride.
Termen
4
