Start van het leven Colleges
30/9
Fysiologische maternale adapta3e (pa3ënt)
Hoe stel je een zwangerschap vast?
• Over5jd
• Lichamelijke verschijnselen
• Zwangerschapstest/bloedtest
• Echo (A terme datum berekenen)
De jonge zwangerschap
• Dooierzak. 20 dagen post ovula5e. GA 4+6. (ringdiameter ± 2 mm)
• Hartac5e. GA 5+4 weken (CRL 2 à 3 mm, ringdiameter ± 8 mm)
Termijn bepaling
• Embryologen (datum van concep5e = leeRijd van
het embryo)
• Overig (amenorroe (vanaf de ELM) = duur van de
zwangerschap)
• Echo
Tijdens zwangerschap:
Verloskundige --> eerste lijn
Gynaecoloog --> tweede lijn
Perinatoloog --> derde lijn
Klachten die zwangeren ervaren:
• Missselijkheid en braken
o Eerst 10 weken, uitloop 16 weken
o Inciden5e 40-80%
o 1% hyperemesis gravidarum
o Oorzaak: HcG (meerlingen, mola), maagmo5liteit, psycho-emo5oneel
• Gewichtstoename
o 5 kg --> foetus, placenta, vruchtwater
o 5,5 kg --> vet, borstontwikkeling, vochtreten5e
o 1,5 kg --> bloed
• Verandering van het lichaam
o Vagina; fluor
o Uterus; remodeling en posi5e
o Borsten; klierweefsel
o Huid; striae
• Hartkloppingen
o Hart gaat meer en sneller pompen (CO, HF, SV gaan omhoog, vaten gaan meer
open staan)
, • Kortademigheid
o Teugvolume gaat omhoog (AF gaat NIET omhoog!)
o PaCO2 gaat omlaag
• Obs5pa5e
o Motaliteit gaat omlaag, en waterabsorp5e neemt toe
• Zuurbranden
o Oesophageale reflux (posi5e maag, motaliteit maag, tonus LOS, druk
oesophagus < druk maag)
• Moeheid (en anemie)
o Bloedvolume is groter (bloed is als het ware verdund), en de ijzerbehoeRe
gaat omhoog
• Frequente mic5e
• Warmtegevoel
Belangrijke fysiologische veranderingen
• Spijsvertering
• Haemodynamiek
• Circula5e
• Nierfunc5e
o Niervolume neemt toe, GFR gaat omhoog
o Hydronefrose rechts > links
o Kans op UWI!!
• Ademhaling
• Endocrinologie (schildklier en glucosemetabolisme)
• Bloed
De cardiac output (CO) gaat dus omhoog en de terugstroom van het bloed naar het hart is
dan ook enorm belangrijk. De vena cava speelt hier een belangrijke rol in. Deze bevindt zich
aan de rechterzijde van het lichaam. Wanneer een zwangere vrouw dus op haar linkerzij gaat
liggen, is er geen druk van de baarmoeder op de vena cava, en is dus de CO het grootst.
Consequen5es voor de prak5jk:
• Klachten in liggende posi5e --> ok in leR lateral 5lt
• Klachten kunnen lijken op cardiale ziekte
• Cardiale ziekte kan hoog risico zijn, vooral rondom en post partum
Fer3lisa3e
Het mannelijke voortplan5ngssysteem bestaat uit:
1. Testes
2. Afvoerwegen van de spermatozoën met bijbehorende kleiren en de penis
Func5es:
- Produc5e mannelijke haploïde gameten
- Produc5e geslachtshormonen
- Transport van zaadcellen tot in vagina
, Testes
• Ontwikkelen zich in peritoneale holte en dalen dan met de
zaadstreng (ductus deferens) af naar het scrotum
(produc5e van mannelijke gemeten verloopt op5maal bij
iets lagere temperatuur dan onze lichaamstemperatuur)
• Oppervlak is bekleed met een dunne epitheellaag; tunica
vaginalis
• Omgeven door een stevig kapsel van straf bindweefsel;
tunica albuginea
• Bindweefselsepta verdelen de tes5s in pyramide-vormige
lobuli
• Tubuli seminiferi (zaadbuisjes) ingebed in losmazig bindweefsel
• In bindweefsel liggen cellen van Leydig (lichte kleur en kleine vetdruppels)
• Via rete tes5s en ductuli efferentes worden zaadcellen afgevoerd naar de epididymus
(bijbal)
• Wanneer de 5jd rijp is worden ze via de ductus deferens naar buiten getransporteerd
Tubuli seminiferi (zaadbuisjes) zijn opgebouwd uit:
- Aan buitenzijde liggen de spermatogonia (stamcellen), welke con5nu aan het delen
zijn (en dus metabool ac5ef). Naarmate ze meer rich5ng het lumen gaan, zie je dat de
morfologie van de spermatogonia verandert.
- Dunne tunica propria van vezelig bindweefsel met myoïde cellen
- Basaalmembraan
- Spermatozoënvormend epitheel en Sertoli-cellen
- Ze zijn omgeven door losmazig bindweefsel met daarin cellen van Leydig. Deze
produceren testosteron (verantwoordelijk voor secundaire geslachtskenmerken en
spermatogenese) (vnml. in endoplasma5sch re5culum). Dit product wordt afgegeven
aan capillairen.
Sertoli-cellen
1. Steun, voeding en bescherming van ontwikkelende zaadcellen
2. Apraak van cytoplasmadelen van differen5ërende sperma5den
3. Secre5e van vloeistof voor transport zaadcellen; produc5e eiwiqen die betrokken zijn
bij spermatogenese
4. In stand houden van bloed-tes5sbarrière
5. Produc5e inhibine en ac5vine: reguleren FSH levels
Cellen van de spermatogene5sche reeks --> spermatogenese, hierin worden de haploïde
zaadcellen gevormd door een mito5sche gevolgd door een meio5sche deling(en.
Spermatocytogenese: spermatogonia delen en produceren nieuwe genera5es primaire
spermatocyten. (= mito5sche deling)
Deze primaire spermatocyten ondergaan vervolgens twee meio5sche delingen (meiose I & II)
tot haploïde sperma5den.
Deze differen5ëren tot rijpe spermatozoën (= spermiogenese). Hier ondergaan de cellen een
aantal morfologische veranderingen.
30/9
Fysiologische maternale adapta3e (pa3ënt)
Hoe stel je een zwangerschap vast?
• Over5jd
• Lichamelijke verschijnselen
• Zwangerschapstest/bloedtest
• Echo (A terme datum berekenen)
De jonge zwangerschap
• Dooierzak. 20 dagen post ovula5e. GA 4+6. (ringdiameter ± 2 mm)
• Hartac5e. GA 5+4 weken (CRL 2 à 3 mm, ringdiameter ± 8 mm)
Termijn bepaling
• Embryologen (datum van concep5e = leeRijd van
het embryo)
• Overig (amenorroe (vanaf de ELM) = duur van de
zwangerschap)
• Echo
Tijdens zwangerschap:
Verloskundige --> eerste lijn
Gynaecoloog --> tweede lijn
Perinatoloog --> derde lijn
Klachten die zwangeren ervaren:
• Missselijkheid en braken
o Eerst 10 weken, uitloop 16 weken
o Inciden5e 40-80%
o 1% hyperemesis gravidarum
o Oorzaak: HcG (meerlingen, mola), maagmo5liteit, psycho-emo5oneel
• Gewichtstoename
o 5 kg --> foetus, placenta, vruchtwater
o 5,5 kg --> vet, borstontwikkeling, vochtreten5e
o 1,5 kg --> bloed
• Verandering van het lichaam
o Vagina; fluor
o Uterus; remodeling en posi5e
o Borsten; klierweefsel
o Huid; striae
• Hartkloppingen
o Hart gaat meer en sneller pompen (CO, HF, SV gaan omhoog, vaten gaan meer
open staan)
, • Kortademigheid
o Teugvolume gaat omhoog (AF gaat NIET omhoog!)
o PaCO2 gaat omlaag
• Obs5pa5e
o Motaliteit gaat omlaag, en waterabsorp5e neemt toe
• Zuurbranden
o Oesophageale reflux (posi5e maag, motaliteit maag, tonus LOS, druk
oesophagus < druk maag)
• Moeheid (en anemie)
o Bloedvolume is groter (bloed is als het ware verdund), en de ijzerbehoeRe
gaat omhoog
• Frequente mic5e
• Warmtegevoel
Belangrijke fysiologische veranderingen
• Spijsvertering
• Haemodynamiek
• Circula5e
• Nierfunc5e
o Niervolume neemt toe, GFR gaat omhoog
o Hydronefrose rechts > links
o Kans op UWI!!
• Ademhaling
• Endocrinologie (schildklier en glucosemetabolisme)
• Bloed
De cardiac output (CO) gaat dus omhoog en de terugstroom van het bloed naar het hart is
dan ook enorm belangrijk. De vena cava speelt hier een belangrijke rol in. Deze bevindt zich
aan de rechterzijde van het lichaam. Wanneer een zwangere vrouw dus op haar linkerzij gaat
liggen, is er geen druk van de baarmoeder op de vena cava, en is dus de CO het grootst.
Consequen5es voor de prak5jk:
• Klachten in liggende posi5e --> ok in leR lateral 5lt
• Klachten kunnen lijken op cardiale ziekte
• Cardiale ziekte kan hoog risico zijn, vooral rondom en post partum
Fer3lisa3e
Het mannelijke voortplan5ngssysteem bestaat uit:
1. Testes
2. Afvoerwegen van de spermatozoën met bijbehorende kleiren en de penis
Func5es:
- Produc5e mannelijke haploïde gameten
- Produc5e geslachtshormonen
- Transport van zaadcellen tot in vagina
, Testes
• Ontwikkelen zich in peritoneale holte en dalen dan met de
zaadstreng (ductus deferens) af naar het scrotum
(produc5e van mannelijke gemeten verloopt op5maal bij
iets lagere temperatuur dan onze lichaamstemperatuur)
• Oppervlak is bekleed met een dunne epitheellaag; tunica
vaginalis
• Omgeven door een stevig kapsel van straf bindweefsel;
tunica albuginea
• Bindweefselsepta verdelen de tes5s in pyramide-vormige
lobuli
• Tubuli seminiferi (zaadbuisjes) ingebed in losmazig bindweefsel
• In bindweefsel liggen cellen van Leydig (lichte kleur en kleine vetdruppels)
• Via rete tes5s en ductuli efferentes worden zaadcellen afgevoerd naar de epididymus
(bijbal)
• Wanneer de 5jd rijp is worden ze via de ductus deferens naar buiten getransporteerd
Tubuli seminiferi (zaadbuisjes) zijn opgebouwd uit:
- Aan buitenzijde liggen de spermatogonia (stamcellen), welke con5nu aan het delen
zijn (en dus metabool ac5ef). Naarmate ze meer rich5ng het lumen gaan, zie je dat de
morfologie van de spermatogonia verandert.
- Dunne tunica propria van vezelig bindweefsel met myoïde cellen
- Basaalmembraan
- Spermatozoënvormend epitheel en Sertoli-cellen
- Ze zijn omgeven door losmazig bindweefsel met daarin cellen van Leydig. Deze
produceren testosteron (verantwoordelijk voor secundaire geslachtskenmerken en
spermatogenese) (vnml. in endoplasma5sch re5culum). Dit product wordt afgegeven
aan capillairen.
Sertoli-cellen
1. Steun, voeding en bescherming van ontwikkelende zaadcellen
2. Apraak van cytoplasmadelen van differen5ërende sperma5den
3. Secre5e van vloeistof voor transport zaadcellen; produc5e eiwiqen die betrokken zijn
bij spermatogenese
4. In stand houden van bloed-tes5sbarrière
5. Produc5e inhibine en ac5vine: reguleren FSH levels
Cellen van de spermatogene5sche reeks --> spermatogenese, hierin worden de haploïde
zaadcellen gevormd door een mito5sche gevolgd door een meio5sche deling(en.
Spermatocytogenese: spermatogonia delen en produceren nieuwe genera5es primaire
spermatocyten. (= mito5sche deling)
Deze primaire spermatocyten ondergaan vervolgens twee meio5sche delingen (meiose I & II)
tot haploïde sperma5den.
Deze differen5ëren tot rijpe spermatozoën (= spermiogenese). Hier ondergaan de cellen een
aantal morfologische veranderingen.
