Privaatrecht
Burgerlijk procesrecht
Week 2
De student kan de functies en bronnen van het burgerlijk procesrecht
uitleggen.
Materieel burgerlijk recht = omvat alle rechten en plichten die
(rechts)personen juridisch hebben.
Je komt uit bij het formeel burgerlijk procesrecht, als juridische rechten
worden geschonden en/of juridische plichten niet worden nagekomen.
- Formeel burgerlijk procesrecht = alle regels over de wijze van
procederen om zo rechten te effectueren en/of ervoor zorgen dat
plichten worden nagekomen.
Functies van het burgerlijk procesrecht
1. Handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en
plichten (juridische rechten/plichten worden gehonoreerd).
2. Het voorkomen van een gerechtelijke procedure (het kost veel tijd en
geld).
3. Het voorkomen van eigenrichting.
Rechtsbronnen
Nationale regelgeving
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) hoe moet je
procederen?
- Wet op de Rechterlijke Organisatie (Wet RO) rechterlijke macht in
NL
- Landelijke procesreglementen nadere, praktische invulling van Rv
Internationale regelgeving
- EVRM artikel 6 “fair trial” is een belangrijk voorbeeld
- Europese verordeningen (vb. Brussel 1 (bis) welke rechter is
bevoegd)
Jurisprudentie
- Vooral uitspraken van de Hoge Raad
De student kan de algemene uitgangspunten die gelden binnen het
burgerlijk procesrecht herkennen en beschrijven.
Waarborg eerlijk proces de Nederlandse vertaling van het fair trial-
beginsel
- Te vinden in art. 19 t/m 30 Rv (algemene voorschriften voor
procedures), art. 6 EVRM (recht op een eerlijk proces), de grondwet
en de wet algemene bepalingen.
1. Recht op rechtspraak en rechtsbijstand
, o Eenieder staat het vrij om een procedure te starten bij de
rechter.
o Iedereen heeft recht op rechtsbijstand te weinig geld? de
overheid financiert dan de rechtsbijstand.
o Art. 17, 18 en 112 GW
2. Onafhankelijke (trias politica) en onpartijdige rechter
o Onafhankelijk = hoeft geen verantwoording naar wetgever
afleggen
o Onpartijdig = de rechter moet objectief naar een zaak kijken
Schijn van partijdigheid geen zaak van
familie/vrienden behandelen. De rechter moet deze zaak
dan verschonen, art. 40 Rv
Rechter wraken als de partij vindt dat de rechter
partijdig is, kunnen ze de rechter wraken, art. 36 Rv
3. Hoor en wederhoor
o Beide partijen moeten evenveel tijd krijgen om een standpunt
naar voren te brengen. Je moet kunnen reageren op de andere
partij.
o Art. 19 Rv
4. Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
o Redelijk termijn is ongeveer 6 weken na de laatste
proceshandeling.
o Art. 20 Rv
5. Openbaarheid van zitting en uitspraak
o Niet altijd openbaar (minderjarigen, etc.)
o Art. 27 lid 1 Rv
o Art. 29 lid 1 Rv
6. Motiveringsbeginsel
o De rechter moet juridisch onderbouwd uit leggen hoe hij/zij tot
de uitspraak is gekomen.
o Art. 30 Rv
7. Geen rechtsweigering en volledige beslissing
o De rechter mag niet weigeren om een uitspraak te doen en de
uitspraak moet ook altijd volledig zijn.
o Art. 26 Rv + art. 13 Wet algemene bepalingen
o Art. 23 Rv
8. Beginsel van partijautonomie
o De partijen bepalen de omvang van de procedure. Zij hebben
een geschil en brengen dit naar de rechter en zij kaderen
daarmee de procedure af.
, o Art. 24 Rv
o = lijdelijkheidsbeginsel
9. Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden
o De rechter mag ambtshalve invulling geven aan de zaak en
daar uitspraak over doen, art. 25 Rv
o Op grond van de partijautonomie mag de rechter geen feiten
aanvullen, art. 24 Rv.
De student kent de definities en taken van de betrokkenen in het
burgerlijk procesrecht zoals de rechtshulpverlener, de
gerechtsdeurwaarder, de griffier, de rechter en de rechtbank.
De rechtshulpverlener
Voor het voeren van een gerechtelijke procedure is vaak specialistische
kennis vereist. Daarom laat een procespartij zich meestal bijstaan door
een deskundige rechtsbijstandverlener. De meest voorkomende
rechtsbijstandverleners zijn advocaten, maar er zijn ook andere
rechtsbijstandverleners.
- In art. 18 Gw is het recht op rechtsbijstand vastgelegd.
Advocaat: is krachtens de Advocatenwet beëdigd om procespartijen van
deskundige rechtsbijstand te voorzien.
Taken
- Processtukken opstellen
- Aanspreekpunt tijdens zittingen en getuigenverhoren
- Woordvoerder tijdens zittingen
- Taken van administratief karakter (bewaken van termijnen, indienen
van stukken bij de rechtbank, voldoen van het griffierecht en het
zorgdragen voor de uitwisseling van informatie en correspondentie
tussen gerechtelijke instantie en procespartijen)
Wanneer niet verplicht inschakelen van advocaat
- In procedures voor de kantonrechter mogen partijen in persoon
(zonder advocaat) voor de rechter verschijnen, art. 79 lid 1 Rv.
- Gedaagde in een kortgedingprocedure, art. 255 lid 1 Rv
(gemachtigde i.p.v. advocaat)
Wanneer verplicht inschakelen van advocaat
- Als je gaat procederen bij de rechtbank (niet kantonrechter), het
gerechtshof of de Hoge Raad.
, In alle andere gerechtelijke procedures is procesvertegenwoordiging door
een advocaat verplicht (art. 79 lid 2 Rv). Dat geldt ook voor procedures in
hoger beroep en cassatie.
Andere rechtshulpverleners (art. 80 Rv)
Een partij kan zich laten bij staan of door een gemachtigde laten
vertegenwoordigen, lid 1.
- De rechter kan de gemachtigde vragen om een schriftelijke
volmacht te overleggen waaruit blijkt dat hij bevoegd is om te
vertegenwoordigen, lid 2.
De gerechtsdeurwaarder
Definitie: is door de Kroon (de koning en zijn ministers) benoemd openbaar
ambtenaar met officiële ambtstaken. Deze taken zijn geregeld in de
Gerechtsdeurwaarderswet. In deze wet staan ook waarborgen opgenomen
hoe een gerechtsdeurwaarder zijn werk moet uitvoeren. Een
gerechtsdeurwaarder kan ook als gemachtigde in een procedure optreden,
maar dit behoort niet tot zijn kerntaken.
Kerntaken van een gerechtsdeurwaarder
1. Exploten (de dagvaarding) uitbrengen
2. Conservatoir (bewarend) beslag leggen ten laste van de andere
partij
3. Uitspraken ten uitvoer leggen
Het uitbrengen van exploten
Een exploot is een schriftelijke mededeling van de ene partij aan de
andere, die door een gerechtsdeurwaarder wordt ondertekent en
uitgebracht. In art. 45 t/m 66 Rv staan de vereisten voor exploten en de
betekening daarvan.
Het leggen van conservatoir beslag
Als er tussen partijen een geschil bestaat waarover geprocedeerd wordt of
gaat worden, is het vaak verstandig om het geld of de zaken waarover het
geschil bestaat veilig te stellen. De gerechtsdeurwaarder vraag
toestemming aan de rechter om bewarend beslag te leggen om hetgeen
waar het geschil om gaat veilig te stellen.
- Hierdoor wordt voorkomen dat je na afloop van de procedure met
lege handen staat.
Het ten uitvoer leggen van uitspraken van de rechter
Wanneer een van de partijen zich niet houdt aan de uitspraak van de
rechter, dan kan de gerechtsdeurwaarder de nakoming van deze uitspraak
afdwingen (= de tenuitvoerlegging of ‘executie’)
- Bijv. door spullen in beslag te nemen wanneer een veroordeelde
weigert deze spullen af te geven of een woning te ontruimen
wanneer de veroordeelde weigert deze woning leeg op te leveren.
De griffier
Definitie: de administratieve afdeling van een gerecht.
Burgerlijk procesrecht
Week 2
De student kan de functies en bronnen van het burgerlijk procesrecht
uitleggen.
Materieel burgerlijk recht = omvat alle rechten en plichten die
(rechts)personen juridisch hebben.
Je komt uit bij het formeel burgerlijk procesrecht, als juridische rechten
worden geschonden en/of juridische plichten niet worden nagekomen.
- Formeel burgerlijk procesrecht = alle regels over de wijze van
procederen om zo rechten te effectueren en/of ervoor zorgen dat
plichten worden nagekomen.
Functies van het burgerlijk procesrecht
1. Handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en
plichten (juridische rechten/plichten worden gehonoreerd).
2. Het voorkomen van een gerechtelijke procedure (het kost veel tijd en
geld).
3. Het voorkomen van eigenrichting.
Rechtsbronnen
Nationale regelgeving
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) hoe moet je
procederen?
- Wet op de Rechterlijke Organisatie (Wet RO) rechterlijke macht in
NL
- Landelijke procesreglementen nadere, praktische invulling van Rv
Internationale regelgeving
- EVRM artikel 6 “fair trial” is een belangrijk voorbeeld
- Europese verordeningen (vb. Brussel 1 (bis) welke rechter is
bevoegd)
Jurisprudentie
- Vooral uitspraken van de Hoge Raad
De student kan de algemene uitgangspunten die gelden binnen het
burgerlijk procesrecht herkennen en beschrijven.
Waarborg eerlijk proces de Nederlandse vertaling van het fair trial-
beginsel
- Te vinden in art. 19 t/m 30 Rv (algemene voorschriften voor
procedures), art. 6 EVRM (recht op een eerlijk proces), de grondwet
en de wet algemene bepalingen.
1. Recht op rechtspraak en rechtsbijstand
, o Eenieder staat het vrij om een procedure te starten bij de
rechter.
o Iedereen heeft recht op rechtsbijstand te weinig geld? de
overheid financiert dan de rechtsbijstand.
o Art. 17, 18 en 112 GW
2. Onafhankelijke (trias politica) en onpartijdige rechter
o Onafhankelijk = hoeft geen verantwoording naar wetgever
afleggen
o Onpartijdig = de rechter moet objectief naar een zaak kijken
Schijn van partijdigheid geen zaak van
familie/vrienden behandelen. De rechter moet deze zaak
dan verschonen, art. 40 Rv
Rechter wraken als de partij vindt dat de rechter
partijdig is, kunnen ze de rechter wraken, art. 36 Rv
3. Hoor en wederhoor
o Beide partijen moeten evenveel tijd krijgen om een standpunt
naar voren te brengen. Je moet kunnen reageren op de andere
partij.
o Art. 19 Rv
4. Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
o Redelijk termijn is ongeveer 6 weken na de laatste
proceshandeling.
o Art. 20 Rv
5. Openbaarheid van zitting en uitspraak
o Niet altijd openbaar (minderjarigen, etc.)
o Art. 27 lid 1 Rv
o Art. 29 lid 1 Rv
6. Motiveringsbeginsel
o De rechter moet juridisch onderbouwd uit leggen hoe hij/zij tot
de uitspraak is gekomen.
o Art. 30 Rv
7. Geen rechtsweigering en volledige beslissing
o De rechter mag niet weigeren om een uitspraak te doen en de
uitspraak moet ook altijd volledig zijn.
o Art. 26 Rv + art. 13 Wet algemene bepalingen
o Art. 23 Rv
8. Beginsel van partijautonomie
o De partijen bepalen de omvang van de procedure. Zij hebben
een geschil en brengen dit naar de rechter en zij kaderen
daarmee de procedure af.
, o Art. 24 Rv
o = lijdelijkheidsbeginsel
9. Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden
o De rechter mag ambtshalve invulling geven aan de zaak en
daar uitspraak over doen, art. 25 Rv
o Op grond van de partijautonomie mag de rechter geen feiten
aanvullen, art. 24 Rv.
De student kent de definities en taken van de betrokkenen in het
burgerlijk procesrecht zoals de rechtshulpverlener, de
gerechtsdeurwaarder, de griffier, de rechter en de rechtbank.
De rechtshulpverlener
Voor het voeren van een gerechtelijke procedure is vaak specialistische
kennis vereist. Daarom laat een procespartij zich meestal bijstaan door
een deskundige rechtsbijstandverlener. De meest voorkomende
rechtsbijstandverleners zijn advocaten, maar er zijn ook andere
rechtsbijstandverleners.
- In art. 18 Gw is het recht op rechtsbijstand vastgelegd.
Advocaat: is krachtens de Advocatenwet beëdigd om procespartijen van
deskundige rechtsbijstand te voorzien.
Taken
- Processtukken opstellen
- Aanspreekpunt tijdens zittingen en getuigenverhoren
- Woordvoerder tijdens zittingen
- Taken van administratief karakter (bewaken van termijnen, indienen
van stukken bij de rechtbank, voldoen van het griffierecht en het
zorgdragen voor de uitwisseling van informatie en correspondentie
tussen gerechtelijke instantie en procespartijen)
Wanneer niet verplicht inschakelen van advocaat
- In procedures voor de kantonrechter mogen partijen in persoon
(zonder advocaat) voor de rechter verschijnen, art. 79 lid 1 Rv.
- Gedaagde in een kortgedingprocedure, art. 255 lid 1 Rv
(gemachtigde i.p.v. advocaat)
Wanneer verplicht inschakelen van advocaat
- Als je gaat procederen bij de rechtbank (niet kantonrechter), het
gerechtshof of de Hoge Raad.
, In alle andere gerechtelijke procedures is procesvertegenwoordiging door
een advocaat verplicht (art. 79 lid 2 Rv). Dat geldt ook voor procedures in
hoger beroep en cassatie.
Andere rechtshulpverleners (art. 80 Rv)
Een partij kan zich laten bij staan of door een gemachtigde laten
vertegenwoordigen, lid 1.
- De rechter kan de gemachtigde vragen om een schriftelijke
volmacht te overleggen waaruit blijkt dat hij bevoegd is om te
vertegenwoordigen, lid 2.
De gerechtsdeurwaarder
Definitie: is door de Kroon (de koning en zijn ministers) benoemd openbaar
ambtenaar met officiële ambtstaken. Deze taken zijn geregeld in de
Gerechtsdeurwaarderswet. In deze wet staan ook waarborgen opgenomen
hoe een gerechtsdeurwaarder zijn werk moet uitvoeren. Een
gerechtsdeurwaarder kan ook als gemachtigde in een procedure optreden,
maar dit behoort niet tot zijn kerntaken.
Kerntaken van een gerechtsdeurwaarder
1. Exploten (de dagvaarding) uitbrengen
2. Conservatoir (bewarend) beslag leggen ten laste van de andere
partij
3. Uitspraken ten uitvoer leggen
Het uitbrengen van exploten
Een exploot is een schriftelijke mededeling van de ene partij aan de
andere, die door een gerechtsdeurwaarder wordt ondertekent en
uitgebracht. In art. 45 t/m 66 Rv staan de vereisten voor exploten en de
betekening daarvan.
Het leggen van conservatoir beslag
Als er tussen partijen een geschil bestaat waarover geprocedeerd wordt of
gaat worden, is het vaak verstandig om het geld of de zaken waarover het
geschil bestaat veilig te stellen. De gerechtsdeurwaarder vraag
toestemming aan de rechter om bewarend beslag te leggen om hetgeen
waar het geschil om gaat veilig te stellen.
- Hierdoor wordt voorkomen dat je na afloop van de procedure met
lege handen staat.
Het ten uitvoer leggen van uitspraken van de rechter
Wanneer een van de partijen zich niet houdt aan de uitspraak van de
rechter, dan kan de gerechtsdeurwaarder de nakoming van deze uitspraak
afdwingen (= de tenuitvoerlegging of ‘executie’)
- Bijv. door spullen in beslag te nemen wanneer een veroordeelde
weigert deze spullen af te geven of een woning te ontruimen
wanneer de veroordeelde weigert deze woning leeg op te leveren.
De griffier
Definitie: de administratieve afdeling van een gerecht.
