Duitsland
Vorming Republiek van Weimar gelost en de legerpropaganda de hele oorlog
alleen maar successen had gemeld. Dus ze
De eerste parlementsverkiezingen werden
hadden hiermee kunnen voorkomen om
gewonnen door de sociaaldemocratische SPD.
herstelbetalingen te betalen, maar dit is dus
Deze partij kreeg de leiding in de regering en
toch gedaan.
2.1 Interbellum en Tweede Wereldoorlog begon met de opbouw van een parlementaire
democratie.
Eerst wereldoorlog 1914 - 1918 1920: Mede door de dolkstootlegende verloren
Zomer 1919: Parlement kwam bijeen in de democratische partijen bij de verkiezingen
Op de laatste dagen van de oorlog braken er
hun meerderheid.
opstanden uit. Mensenmassa’s gingen de straat op Weimar..omdat het in Berlijn onrustig was en
om vrede te eisen. nam een grondwet aan. Daarom werd het de
Republiek van Weimar genoemd. Economische crisis
Door de hoge herstelbetalingen en het verlies
Moeizame start van gebieden met steenkool en andere
grondstoffen ging het enorm slecht met de
→ Extremisten proberen de democratie omver
economie.
te werpen. Er ontstonden allerlei gevechten.
Door dit politieke geweld verloor een groot deel
van de bevolking haar vertrouwen in de 1923: Economie viel stil. De oorzaak hiervan was
democratie. ruzie met de geallieerden over de
→ Verdrag van Versailles: Duitsland kreeg de herstelbetalingen. Omdat Duitsland niet snel
schuld van de oorlog en kreeg hoge genoeg betaalde, bezetten Franse troepen het
9 november 1918: De leider van de herstelbetalingen opgelegd. De regering moest Roergebied. De Duitse regering riep de
sociaaldemocraten roept de republiek uit. De wel tekenen omdat Duitsland anders zou bevolking op om hiertegen te staken. Om de
keizer vluchtte naar Nederland. worden bezet. Hierdoor kreeg het vertrouwen stakers te betalen lieten ze geld bijdrukken. Dat
in de democratie nog een klap. leidde tot inflatie.
10 november: De wapenstilstand ging in. → Dolkstootlegende: Conservatieven en
rechtsextremisten reageerden woedend op het 1924: Dawesplan
tekenen van het verdrag. Volgens hen had Onder leiding van de Amerikaanse bankier
Gevolgen Eerste Wereldoorlog: Duitsland de oorlog niet verloren, maar was ten Dawes werd er geld geleend aan Duitsland voor
→ Demografisch: De bevolking neemt af. onder gegaan door een ‘dolkstoot in de rug’ van economisch herstel. Dit had ook voordeel voor
→ Geografisch: Duitsland verliest grondgebied. de democratische leiders die om een Amerika en Frankrijk. Als Duitsland de
→ Politiek: Duitsland ging van een keizerrijk en wapenstilstand hadden gevraagd en van de herstelbetalingen betaalde aan Frankrijk kon
autocratie naar een republiek en democratie. socialistische arbeiders en soldaten die in Frankrijk oorlogsschulden en producten uit de
→ Economisch: Duitsland moest opstand waren gekomen. Deze complottheorie VS kopen. De VS kon vervolgens weer geld lenen
herstelbetalingen doen voor vrede. was onjuist, maar leek geloofwaardig omdat er aan Duitsland.
in de oorlog geen schot op de Duitse bodem was
, SA: Partijleger van de NSDAP. Ze sloegen joden in 1934: President Hindenburg overleed. Hitler
elkaar en vochten met communisten en bepaalde dat er geen nieuwe president kwam.
sociaaldemocraten. Hitler had onbeperkte macht vanaf nu en de
NSDAP was nu een totalitaire dictatuur.
Opbouw van een totalitaire dictatuur
Ook wel nazificatie genoemd.
→ Terreur en geweld: Politieke tegenstanders
en joden werden naar concentratiekampen
gestuurd. Later werden alle mensen voor wie
geen plaats was in de Volksgemeinschaft zoals
o.a. Roma, Sinti en homoseksuelen ook naar de
1932: NSDAP werd de grootste partij
kampen gestuurd. De Gestapo werd opgericht.
1924-1929: Duitse economie bloeide weer op.
Dit was een groep geheime politie die alle
Internationale spanningen verdwenen. 30 januari 1933: Hitler werd benoemd tot tegenstanders van de nazi’s moesten opsporen
rijkskanselier. en uitschakelen.
Nazi’s komen aan de macht → Censuur en propaganda: Boeken, kranten,
1929: Beurskrach in New York: Duitsland werd 27 februari 1933: Rijksdagbrand. Een radio uitzendingen, films, etc. moesten worden
hard getroffen door deze wereldwijde crisis. Veel Nederlandse communist had het gecontroleerd. Er mocht niks instaan wat een
Duitsers gingen stemmen op totalitaire partijen Rijksdaggebouw, het parlement in brand negatief beeld gaf over de nazi’s. Met
die beweerden een oplossing te hebben voor gestoken. Dit was voor Hitler een teken voor een propaganda lieten de nazi’s zien hoe geweldig
deze crisis. Vooral de NSDAP van Adolf Hitler communistische revolutie. Om gevaar te hun partij was.
kreeg veel stemmen. bestrijden voerde hij noodmaatregelen in, → Gelijkschakeling: Jongeren moesten lid
waarbij grondrechten zoals vrijheid van worden van jeugdverenigingen zoals
Waarom stemden mensen op de NSDAP? meningsuiting en de vrijheid van vergadering Hitlerjugend. Kunstenaars moesten lid worden
→ Hitler beloofde welvaart, werk en inkomen. werden opgeschort. van de Kulturkammer.
→ Hij beloofde het Verdrag van Versailles
ongedaan te maken. 5 maart: Verkiezingen. Hitler haalde 44% van
→ Hij beloofde Duitsers te verenigen in een de stemmen.
krachtige Volksgemeinschaft.
→ Hij gaf de schuld van de Duitse nederlaag en 23 maart: Machtigingswet werd aangenomen.
alle andere problemen van Duitsland aan de
Hiermee kreeg Hitler recht zonder het
joden.
parlement te regeren.
Vorming Republiek van Weimar gelost en de legerpropaganda de hele oorlog
alleen maar successen had gemeld. Dus ze
De eerste parlementsverkiezingen werden
hadden hiermee kunnen voorkomen om
gewonnen door de sociaaldemocratische SPD.
herstelbetalingen te betalen, maar dit is dus
Deze partij kreeg de leiding in de regering en
toch gedaan.
2.1 Interbellum en Tweede Wereldoorlog begon met de opbouw van een parlementaire
democratie.
Eerst wereldoorlog 1914 - 1918 1920: Mede door de dolkstootlegende verloren
Zomer 1919: Parlement kwam bijeen in de democratische partijen bij de verkiezingen
Op de laatste dagen van de oorlog braken er
hun meerderheid.
opstanden uit. Mensenmassa’s gingen de straat op Weimar..omdat het in Berlijn onrustig was en
om vrede te eisen. nam een grondwet aan. Daarom werd het de
Republiek van Weimar genoemd. Economische crisis
Door de hoge herstelbetalingen en het verlies
Moeizame start van gebieden met steenkool en andere
grondstoffen ging het enorm slecht met de
→ Extremisten proberen de democratie omver
economie.
te werpen. Er ontstonden allerlei gevechten.
Door dit politieke geweld verloor een groot deel
van de bevolking haar vertrouwen in de 1923: Economie viel stil. De oorzaak hiervan was
democratie. ruzie met de geallieerden over de
→ Verdrag van Versailles: Duitsland kreeg de herstelbetalingen. Omdat Duitsland niet snel
schuld van de oorlog en kreeg hoge genoeg betaalde, bezetten Franse troepen het
9 november 1918: De leider van de herstelbetalingen opgelegd. De regering moest Roergebied. De Duitse regering riep de
sociaaldemocraten roept de republiek uit. De wel tekenen omdat Duitsland anders zou bevolking op om hiertegen te staken. Om de
keizer vluchtte naar Nederland. worden bezet. Hierdoor kreeg het vertrouwen stakers te betalen lieten ze geld bijdrukken. Dat
in de democratie nog een klap. leidde tot inflatie.
10 november: De wapenstilstand ging in. → Dolkstootlegende: Conservatieven en
rechtsextremisten reageerden woedend op het 1924: Dawesplan
tekenen van het verdrag. Volgens hen had Onder leiding van de Amerikaanse bankier
Gevolgen Eerste Wereldoorlog: Duitsland de oorlog niet verloren, maar was ten Dawes werd er geld geleend aan Duitsland voor
→ Demografisch: De bevolking neemt af. onder gegaan door een ‘dolkstoot in de rug’ van economisch herstel. Dit had ook voordeel voor
→ Geografisch: Duitsland verliest grondgebied. de democratische leiders die om een Amerika en Frankrijk. Als Duitsland de
→ Politiek: Duitsland ging van een keizerrijk en wapenstilstand hadden gevraagd en van de herstelbetalingen betaalde aan Frankrijk kon
autocratie naar een republiek en democratie. socialistische arbeiders en soldaten die in Frankrijk oorlogsschulden en producten uit de
→ Economisch: Duitsland moest opstand waren gekomen. Deze complottheorie VS kopen. De VS kon vervolgens weer geld lenen
herstelbetalingen doen voor vrede. was onjuist, maar leek geloofwaardig omdat er aan Duitsland.
in de oorlog geen schot op de Duitse bodem was
, SA: Partijleger van de NSDAP. Ze sloegen joden in 1934: President Hindenburg overleed. Hitler
elkaar en vochten met communisten en bepaalde dat er geen nieuwe president kwam.
sociaaldemocraten. Hitler had onbeperkte macht vanaf nu en de
NSDAP was nu een totalitaire dictatuur.
Opbouw van een totalitaire dictatuur
Ook wel nazificatie genoemd.
→ Terreur en geweld: Politieke tegenstanders
en joden werden naar concentratiekampen
gestuurd. Later werden alle mensen voor wie
geen plaats was in de Volksgemeinschaft zoals
o.a. Roma, Sinti en homoseksuelen ook naar de
1932: NSDAP werd de grootste partij
kampen gestuurd. De Gestapo werd opgericht.
1924-1929: Duitse economie bloeide weer op.
Dit was een groep geheime politie die alle
Internationale spanningen verdwenen. 30 januari 1933: Hitler werd benoemd tot tegenstanders van de nazi’s moesten opsporen
rijkskanselier. en uitschakelen.
Nazi’s komen aan de macht → Censuur en propaganda: Boeken, kranten,
1929: Beurskrach in New York: Duitsland werd 27 februari 1933: Rijksdagbrand. Een radio uitzendingen, films, etc. moesten worden
hard getroffen door deze wereldwijde crisis. Veel Nederlandse communist had het gecontroleerd. Er mocht niks instaan wat een
Duitsers gingen stemmen op totalitaire partijen Rijksdaggebouw, het parlement in brand negatief beeld gaf over de nazi’s. Met
die beweerden een oplossing te hebben voor gestoken. Dit was voor Hitler een teken voor een propaganda lieten de nazi’s zien hoe geweldig
deze crisis. Vooral de NSDAP van Adolf Hitler communistische revolutie. Om gevaar te hun partij was.
kreeg veel stemmen. bestrijden voerde hij noodmaatregelen in, → Gelijkschakeling: Jongeren moesten lid
waarbij grondrechten zoals vrijheid van worden van jeugdverenigingen zoals
Waarom stemden mensen op de NSDAP? meningsuiting en de vrijheid van vergadering Hitlerjugend. Kunstenaars moesten lid worden
→ Hitler beloofde welvaart, werk en inkomen. werden opgeschort. van de Kulturkammer.
→ Hij beloofde het Verdrag van Versailles
ongedaan te maken. 5 maart: Verkiezingen. Hitler haalde 44% van
→ Hij beloofde Duitsers te verenigen in een de stemmen.
krachtige Volksgemeinschaft.
→ Hij gaf de schuld van de Duitse nederlaag en 23 maart: Machtigingswet werd aangenomen.
alle andere problemen van Duitsland aan de
Hiermee kreeg Hitler recht zonder het
joden.
parlement te regeren.
