MAW SV ©
Maw samenvatting examenoverzicht & syllabus
Domein A: algemene vaardigheden
Rationele actor: nutsmaximalisatie, kosten baten (afweging)
Sociaal constructivisme: betekenisverlening (aan handelen/ interacties van mensen)
Functionalisme: voortbestaan. Sociale stabilisatoren zijn gemeenschappelijke morele overtuigingen en sociale
instituties. Sociale ongelijkheid noodzakelijk om samenleving goed te laten functioneren.
Conflict: conflict. Samenleving is resultante van de conflicten in samenleving
Onderzoek vaardigheden
Afhankelijke variabele: variabele die je wilt meten
Onafhankelijke variabele: deze staat vast en meet je niet
Correlatie: samenhang. A leidt niet tot B
Causaliteit: A leidt tot B (oorzaak gevolg)
Interveniërende variabele: variabelen die ook meespelen, maar niet worden gemeten in onderzoek
Bepaalde variabele zijn niet meetbaar maar moeten afgeleid worden uit andere sociale verschijnselen
B Betrouwbaarheid: meting onafhankelijk van toeval. Vrij van willekeurige meetfouten
e
V Validiteit: meet wat hij wil meten
e
R Representativiteit: steekproef/dwarsdoorsnede van de populatie
Interview/observatie: eenduidige indicatoren kiezen (subjectiviteit laag houden)
Experiment: experimentele en controlegroep. Situatie hetzelfde houden, behalve de te onderzoeken variabele.
Journalistieke principes:
Hoor en wederhoor: als iemand beschuldigd wordt, er geluisterd moet worden naar wat de beschuldigde erop
heeft te zeggen, voor er over hem geoordeeld wordt
Scheiding feiten en commentaar
Streven naar objectiviteit
Juiste weergave van feiten, citaten, checken van bronnen
Beschrijvend onderzoek: Je stelt dan een beschrijvende vragen
Verklarend: je stelt verklarende vragen
Kwantitatief onderzoek: onderzoek dat gebruik maakt van grote hoeveelheden gegevens, een breedteonderzoek.
(Enquête of gegevens van CBS)
Kwalitatief onderzoek: is diepteonderzoek, je probeert het verhaal achter de cijfers boven tafel te krijgen. (Denk
aan interview)
Domein B: Vorming
Socialisatoren zijn groepen of instellingen die voor socialisatie zorgen, denk aan gezin, school, werk.
Internalisatie: wanneer je handelt naar de normen en waarden van jouw groep. Je hebt deze eigen gemaakt, het
is jouw overtuiging.
Nature-nurture debat: hoe mensen zich ontwikkelen komt door opvoeding en omgevingsfactoren (nurture).
Anderen zeggen dat het genetisch is aangelegd (nature)
Stereotypen: vaststaande beelden en veronderstellingen van een groep mensen (blondjes zijn dom)
Vooroordelen: meningen die niet gebaseerd zijn op feiten. Komt door een gebrek aan kennis (blondje snapt niets
omdat ze blond is)
Pagina 1 van 13
, MAW SV ©
Verschillende factoren die invloed hebben op socialisatie (verschillend kapitaal)
Economisch kapitaal: financieel bezit of hoog inkomen
Sociaal kapitaal: Connecties, netwerken. (Mensen met werk of opleiding komen meer in contact met mensen
waar ze iets aan hebben)
Cultuur kapitaal: kennis (diploma’s) opvattingen.
2 specifieke vormen van socialisatie:
Enculturatie: cultuuroverdracht binnen een cultuur waarin iemand is opgegroeid.
Acculturatie: cultuur wordt van de ene groep overgedragen naar de andere groep. Cultuurelementen leren van
een andere cultuur dan waarin je bent opgegroeid.
Socialisatie draagt ook bij aan cultuurverandering doordat het individu zelf stelling neemt ten aanzien van de
cultuur.
Functies van socialisatie (CoVeRIIO)
Co Continuering van de cultuur van de samenleving. Mensen verwerven een cultuur die hen lid maakt van een
maatschappij, waarmee zij zich onderscheiden van leden van andere maatschappijen en culturen.
Ve Verandering vd cultuur vd samenleving. Cultuur is geen statisch verschijnsel. Door overname elders en
uitvindingen worden er steeds nieuwe dingen toegevoegd.
R Reguleren van gedrag van mensen waardoor het gedragen van anderen beter voorspelbaar wordt en
samenleven dus overzichtelijker.
I Identiteitsontwikkeling van het individu gedurende de gehele levensloop.
IO identificatie met de eigen groep en cultuur door het overbrengen van cultuurgebonden waarden en normen.
Primaire socialisatie: directe omgeving (gezin en gelijkgestemde in jouw omgeving) dit is je sociale huid.
Secundaire socialisatie: hoe mensen zich moeten gedragen in een andere (formele) omgeving, sociale kleren.
Collectieve rituelen spelen een belangrijke rol want hierdoor worden gemeenschapsgevoel versterkt.
Tertiaire socialisatie: normen en waarden overgedragen door anonieme Socialisatoren, zoals media
Persoonlijke identiteit: het beeld dat mensen van zichzelf willen presenteren.
Sociale identiteit: iemands zelfbeeld dat is afgeleid vd kennis vd groepen waar hij tot behoort.
Meervoudige identiteit: je hebt meerdere identiteiten. Gedraagt je anders thuis dan op werk.
Externe collectieve identiteit: wat mensen vinden (wat kenmerkend en blijvend beschouwen) (stereotype over
een land)
Sociale identificaties maken een individu gelijk aan, of verschillend van, en ‘beter’ of ‘slechter’ dan leden van
andere groepen.
Soorten culturen
Dominante cultuur: overheersende groep in maatschappij op politiek of economisch gebied.
Subcultuur: levenswijze van bijzondere groepen die afwijkt vd gangbare.
Waarden: idealen die mensen in een bepaalde cultuur belangrijk vinden (respect voor ouderen)
Normen: gedragsregels (je staat in de bus op voor een oude man)
Dimensies van hofstede: waarop je culturen van elkaar kunt onderscheiden
Grote vs kleine machtsafstand: verwachten en accepteren dat macht ongelijk verdeeld is. Bij een grote
machtsafstand is er veel respect voor degene met meer macht.
Individualistisch vs collectivistisch: belang van groep hoger dan individu of belang individu boven het belang vd
groep.
Masculien vs feminien: sekserollen overlappen (mannen en vrouwen doen hetzelfde) of sekserollen gescheiden.
Pagina 2 van 13
Maw samenvatting examenoverzicht & syllabus
Domein A: algemene vaardigheden
Rationele actor: nutsmaximalisatie, kosten baten (afweging)
Sociaal constructivisme: betekenisverlening (aan handelen/ interacties van mensen)
Functionalisme: voortbestaan. Sociale stabilisatoren zijn gemeenschappelijke morele overtuigingen en sociale
instituties. Sociale ongelijkheid noodzakelijk om samenleving goed te laten functioneren.
Conflict: conflict. Samenleving is resultante van de conflicten in samenleving
Onderzoek vaardigheden
Afhankelijke variabele: variabele die je wilt meten
Onafhankelijke variabele: deze staat vast en meet je niet
Correlatie: samenhang. A leidt niet tot B
Causaliteit: A leidt tot B (oorzaak gevolg)
Interveniërende variabele: variabelen die ook meespelen, maar niet worden gemeten in onderzoek
Bepaalde variabele zijn niet meetbaar maar moeten afgeleid worden uit andere sociale verschijnselen
B Betrouwbaarheid: meting onafhankelijk van toeval. Vrij van willekeurige meetfouten
e
V Validiteit: meet wat hij wil meten
e
R Representativiteit: steekproef/dwarsdoorsnede van de populatie
Interview/observatie: eenduidige indicatoren kiezen (subjectiviteit laag houden)
Experiment: experimentele en controlegroep. Situatie hetzelfde houden, behalve de te onderzoeken variabele.
Journalistieke principes:
Hoor en wederhoor: als iemand beschuldigd wordt, er geluisterd moet worden naar wat de beschuldigde erop
heeft te zeggen, voor er over hem geoordeeld wordt
Scheiding feiten en commentaar
Streven naar objectiviteit
Juiste weergave van feiten, citaten, checken van bronnen
Beschrijvend onderzoek: Je stelt dan een beschrijvende vragen
Verklarend: je stelt verklarende vragen
Kwantitatief onderzoek: onderzoek dat gebruik maakt van grote hoeveelheden gegevens, een breedteonderzoek.
(Enquête of gegevens van CBS)
Kwalitatief onderzoek: is diepteonderzoek, je probeert het verhaal achter de cijfers boven tafel te krijgen. (Denk
aan interview)
Domein B: Vorming
Socialisatoren zijn groepen of instellingen die voor socialisatie zorgen, denk aan gezin, school, werk.
Internalisatie: wanneer je handelt naar de normen en waarden van jouw groep. Je hebt deze eigen gemaakt, het
is jouw overtuiging.
Nature-nurture debat: hoe mensen zich ontwikkelen komt door opvoeding en omgevingsfactoren (nurture).
Anderen zeggen dat het genetisch is aangelegd (nature)
Stereotypen: vaststaande beelden en veronderstellingen van een groep mensen (blondjes zijn dom)
Vooroordelen: meningen die niet gebaseerd zijn op feiten. Komt door een gebrek aan kennis (blondje snapt niets
omdat ze blond is)
Pagina 1 van 13
, MAW SV ©
Verschillende factoren die invloed hebben op socialisatie (verschillend kapitaal)
Economisch kapitaal: financieel bezit of hoog inkomen
Sociaal kapitaal: Connecties, netwerken. (Mensen met werk of opleiding komen meer in contact met mensen
waar ze iets aan hebben)
Cultuur kapitaal: kennis (diploma’s) opvattingen.
2 specifieke vormen van socialisatie:
Enculturatie: cultuuroverdracht binnen een cultuur waarin iemand is opgegroeid.
Acculturatie: cultuur wordt van de ene groep overgedragen naar de andere groep. Cultuurelementen leren van
een andere cultuur dan waarin je bent opgegroeid.
Socialisatie draagt ook bij aan cultuurverandering doordat het individu zelf stelling neemt ten aanzien van de
cultuur.
Functies van socialisatie (CoVeRIIO)
Co Continuering van de cultuur van de samenleving. Mensen verwerven een cultuur die hen lid maakt van een
maatschappij, waarmee zij zich onderscheiden van leden van andere maatschappijen en culturen.
Ve Verandering vd cultuur vd samenleving. Cultuur is geen statisch verschijnsel. Door overname elders en
uitvindingen worden er steeds nieuwe dingen toegevoegd.
R Reguleren van gedrag van mensen waardoor het gedragen van anderen beter voorspelbaar wordt en
samenleven dus overzichtelijker.
I Identiteitsontwikkeling van het individu gedurende de gehele levensloop.
IO identificatie met de eigen groep en cultuur door het overbrengen van cultuurgebonden waarden en normen.
Primaire socialisatie: directe omgeving (gezin en gelijkgestemde in jouw omgeving) dit is je sociale huid.
Secundaire socialisatie: hoe mensen zich moeten gedragen in een andere (formele) omgeving, sociale kleren.
Collectieve rituelen spelen een belangrijke rol want hierdoor worden gemeenschapsgevoel versterkt.
Tertiaire socialisatie: normen en waarden overgedragen door anonieme Socialisatoren, zoals media
Persoonlijke identiteit: het beeld dat mensen van zichzelf willen presenteren.
Sociale identiteit: iemands zelfbeeld dat is afgeleid vd kennis vd groepen waar hij tot behoort.
Meervoudige identiteit: je hebt meerdere identiteiten. Gedraagt je anders thuis dan op werk.
Externe collectieve identiteit: wat mensen vinden (wat kenmerkend en blijvend beschouwen) (stereotype over
een land)
Sociale identificaties maken een individu gelijk aan, of verschillend van, en ‘beter’ of ‘slechter’ dan leden van
andere groepen.
Soorten culturen
Dominante cultuur: overheersende groep in maatschappij op politiek of economisch gebied.
Subcultuur: levenswijze van bijzondere groepen die afwijkt vd gangbare.
Waarden: idealen die mensen in een bepaalde cultuur belangrijk vinden (respect voor ouderen)
Normen: gedragsregels (je staat in de bus op voor een oude man)
Dimensies van hofstede: waarop je culturen van elkaar kunt onderscheiden
Grote vs kleine machtsafstand: verwachten en accepteren dat macht ongelijk verdeeld is. Bij een grote
machtsafstand is er veel respect voor degene met meer macht.
Individualistisch vs collectivistisch: belang van groep hoger dan individu of belang individu boven het belang vd
groep.
Masculien vs feminien: sekserollen overlappen (mannen en vrouwen doen hetzelfde) of sekserollen gescheiden.
Pagina 2 van 13
