Samenvatting Hoorcollege 3 ISR

Hoorcollege 3

College IX – verdieping opsporing

Opsporing (art. 27 en 29 Sv)
Voorbereidend onderzoek (art. 132 Sv), vooral opsporingsonderzoek (art. 132a Sv)

Nationale politie
 10 regionale eenheden
 Verschillende taken en bevoegdheden (politiewet)
 Opsporingsambtenaren (art. 127 Sv)
o Algemene (art. 141 Sv, voor alle strafbare feiten)
o Bijzondere (art. 142 Sv, voor bepaalde strafbare feiten)
 OvJ leider van het opsporingsonderzoek (art. 132a jo 148 lid 2 Sv)
 Ook belangrijk art. 3 en 12 Politiewet

Om / OvJ hebben dus de leiding over het opsporingsonderzoek en zijn zelf ook opsporingsambtenaar
(art. 141 en 148 lid 1 en 2 Sv)
 Arrondissementparketten
 Landelijk parket bij georganiseerde misdaad
 Functioneel parket bij milieu, economie en fraude

Politieverhoor (Art. 29 Sv)
Lid 1: in alle gevallen waarin iemand als verdachte wordt gehoord, onthoudt de verhorende rechter
of ambtenaar zich van alles wat de strekking heeft een verklaring te verkrijgen waarvan niet kan
worden gezegd dat hij in vrijheid is afgelegd.
Lid 2: de verdachte is niet tot antwoorden verplicht. Voor de aanvang van het verhoor wordt de
verdachte medegedeeld dat hij niet tot antwoorden is verplicht. Deze mededeling wordt in het
proces verbaal opgenomen.

Besluit inrichting en orde politieverhoor (2017)
- Art. 6 : de raadsman is bevoegd de verhorende ambtenaar erop opmerkzaam te maken:
o Dat de verdachte een hem gestelde vraag niet begrijpt
o Dat de verhorende ambtenaar het bepaalde in artikel 29 lid 1 Sv niet in acht neemt
o Dat de fysieke of psychische toestand van de verdachte zodanig is dat deze een
verantwoorde voortzetting van het verhoor verhinderd

Controle en voortgezette toepassing

Opsporing =
- Nav verdenking/ een redelijk vermoeden van schuld
- Strafvordering genereert opsporingsbevoegdheden voor opsporingsambtenaren
- Hoe ingrijpender, hoe zwaarder de bevoegde autoriteit

Controle =
- Nog geen verdenking/redelijk vermoeden van schuld
- Geen gericht onderzoek naar een bepaald persoon
- Gecontroleerde is dus ook geen verdachte
- Tijdens controle kan er wel een verdenking ontstaan
- Dan gaat de controle over naar opsporing = voortgezette toepassing van bevoegdheden

, Dynamische verkeerscontrole-arrest

Feiten
Op basis van bepaalde risicokenmerken worden bij een dynamische verkeerscontrole specifieke auto’s gecontroleerd
met betrekking tot personen van wie de politie vermoedt crimineel actief te zijn. Zo geschiedde ook in deze zaak,
waarin een BMW X6 aan de kant werd gezet. De politie beschikte over informatie dat de auto was gehuurd bij een
maatschappij waarvan bekend was dat die auto’s verhuurde aan criminelen. Tevens was het een voor de wijk waarin
werd gereden opvallend dure auto en ook de combinatie van een Oost-Europese bestuurder met een
Hindoestaans/Surinaamse man als bijrijder trok de aandacht. Het rijbewijs en kentekenbewijs bleken in orde.
Vervolgens vroeg de politie in een gesprekje met de bestuurder en passagier toestemming om hen te onderzoeken aan
de kleding en de auto te doorzoeken. De toestemming werd verleend en bij het doorzoeken van de auto werd in de
kofferbak een tas met wiet en enkele cannabistoppen gevonden.

Rechtsvraag
Was hier sprake van detournement de pouvoir? Of was dit voortgezette toepassing van bevoegdheden?

Uitspraak
Deze zaak betreft de vraag of de politie haar bevoegdheid tot verkeerscontrole – zoals vastgelegd in art. 160 lid 1 & 4
WVW 1994 – heeft misbruikt om strafbare feiten op te sporen. Volgens het hof leverde dit détournement de pouvoir
op. De Hoge Raad oordeelde namelijk dat een verkeerscontrole aan de wettelijke eisen voldoet indien hierbij
daadwerkelijk het rijbewijs en de voertuigpapieren zijn gecontroleerd. “Een verkeerscontrole die wordt ingezet om
opsporingshandelingen mogelijk te maken, maakt die controle nog niet onrechtmatig”, aldus de Hoge Raad. De
verkeerscontrole zou wel onrechtmatig zijn indien een voertuig enkel of hoofdzakelijk op grond van etnische dan wel
religieuze kenmerken van de bestuurder of de inzittende voor controle werd geselecteerd. In casu was echter geen
sprake van etnisch profileren.

Omtrent de rechtmatigheid van de dynamische verkeerscontrole, overwoog het hof als volgt: “Bij die controles is het de
politie te doen om strafvorderlijke fishing expeditions: opsporingsactiviteiten op basis van vage risicokenmerken zonder
enige verdenking ter zake van enig strafbaar feit, waardoor informatie kan worden vergaard die bij een reguliere
verkeerscontrole niet toegankelijk zou zijn.

Rechtsregel
Omdat de controlebevoegdheden goed zijn uitgevoerd en hierna een verdenking ontstond waarna een
opsporingsonderzoek is ingezet is dit een rechtmatige toepassing van voortgezette bevoegdheden.



Opsporingsbevoegdheden

Staandehouding teneinde identificatie (art. 54)
- Verdachte mag weigeren persoonsgegevens te verstrekken
- Dan art. 55b Sv (foullieren) en toonplicht ID-bewijs

Aanhouding
- Doel is voorgeleiding voor verhoor
- Op heterdaad zijn opsporingsambtenaren en burgers bevoegd (art Sv en 128 Sv)
- Buiten heterdaad zijn alleen opsporingsambtenaren bevoegd op bevel van aanhouding van
de OvJ (art. 54 Sv)
- Zwaardere identificatiemiddelen mogelijk (art. 55c Sv)

Ophouden voor onderzoek (art. 56a Sv)
- Gekoppeld aan die aanhouding ter voorgeleiding voor verhoor: tijd nodig voor verhoor en
identificatie
- Ook andere maatregelen in het belang van het onderzoek (moet een vh-feit zijn en op bevel
van de OvJ, art. 62a lid 1 Sv)
- Max 9 of 6 uur