Hoorcollege 1
Pedagogiek
7-5-2025
Kerndoel:
“Leren hoe je als pedagoog kunt afstemmen met de betrokkenen om je
heen en welke hulp binnen gezinssituatie”
1 Inleiding op opvoedondersteuning
Definitie opvoedondersteuning (thema Ped)
- Ondersteuning aan ouders, gericht op het herkennen en verhelpen
van problemen bij het kind en/of in het opvoedsysteem
--> Welke taken liggen hier voor professionals?
--> Welke kennis is nodig om “het goede” te doen?
--> Waar moet je allemaal rekening mee houden?
Maar eerst: Wat kunnen burgers Onderling voor elkaar betekenen?
2 De pedagogische “Cival Society” (PCS) - Micha de Winter
- Vrijwillige verbanden en onderlinge betrokkenheid die bijdragen aan
opvoeden en opgroeien, juist door het gewone opvoeden te
versterken
Maatschappelijk opvoeden anno 2025: de PCs
Het is een idee hoe we het zouden willen vormgeven met elkaar:
toewerken naar een maatschappij waar een gezin terug kan vallen op een
PCS
- Individualisme--> minder maatschappelijk opvoeden via traditionele
steunstructuren (Maatschappelijke ontwikkelingen: verhuizen, woon-
werksituaties, verzakelijking school- en opvangomgevingen,
ontkerkelijking en ontmanteling, buurt en vereningsleven etc.
- Maar niet minder behoefte aan informele opvoedsteun! Officiële
instanties zijn niet altijd een juiste vervanging voor ‘het eigen
netwerk’
- Nieuw jeugd- en gezinsbeleid: versterken van een rol mede-
opvoeders en benadrukken van collectieve
verantwoordelijkheid
- PCS verwijst naar vrijwillige verengingen van organisaties en
burgers buiten formele instanties, de overheid en het bedrijfsleven
- Sterke PCS: positieve invloed opvoedklimaat
,Waarom de PCS?
- Steun bij onzekerheden, vragen of problemen in de opvoeding:
- Praktische hulp bieden aan ouders die daar behoefte aan hebben;
Oppassen bijv.
- Vanzelfsprekende bron van (ervaring) kennis en kunde; eigen
ouders, kennis en advies
- Zorg voor sociale steun en zelfvertrouwen bij ouders
- Positieve invloed kinderen – lage kindermishandeling, beter
sociaal welbevinden op school etc.
- Positieve invloed ouders – grotere problemen voor ouders neemt
af.
- Bijdrage aan preventie en vroeg signalering --> minder snel
instanties of zwaardere vormen van jeugdhulp
- Beter voor kind (en op lange termijn goedkoper)
- Denk aan HC 7: Normaliseren
Pedagogische cival society:
- Informele nabije medeopvoeders: Bv. Partner, familieden, vrienden
- Informele medeopvoeder op afstand: Bv. Buren, ouders van
klasgenoten, collega's
- Nabije formele medeopvoeders: vrijwilligers en begeleiders van
vrijetijdsbesteding, coach, PM’er, docent, jongerenwerker
- Formele opvoeders op afstand: wordt niet bedoeld met PCS
,Praktische invulling PCS
1. Emotionele steun: gehoord worden als ouder
2. Instrumentele steun: praktische hulpmiddelen, “zou je zoon bij ons
willen blijven als het even niet lukt”
3. Informationele steun: vragen waarop mede opvoeders een goed
antwoord voor kunnen geven
4. Normatieve steun: ouders samen met andere kunnen bepalen wat voor
hen belangrijke normen en waarden zijn voor de opvoeding, en hoe ze zich
, daarmee om gaan. Normen en waarden afstemmen met andere ouders:
wanneer mogen de kinderen een telefoon op de basisschool?
Maatschappelijk opvoeden: Hoe modern is de PCS?
- Maatschappelijk opvoeden: opvoeden niet alleen gericht op
optimale ontwikkeling kind, maar kind en opvoeding ook zien als
onderdeel samenleving --> wisselwerking:
- Samenleving ondersteunt het opvoeden
- Goede opvoeding ondersteunt de samenleving: mensen worden
opgevoed die een steentje bijdragen binnen de samenleving
3 opvoedingsadviezen in Nederland van 1600-2025
Waarom “geschiedenis van opvoedondersteuning”?
- Ideeën over wat goede opvoeding --? Tijds- en cultuurgebonden
(normen, waarden, praktische aspecten)
- “Vraag” om bepaald type burgers!
- Kennis over de geschiedenis van opvoeden helpt daarmee om
adviezen over opvoeding:
- Te doorzien
- Te relativeren; bij jezelf kijken “waarom vind ik dit belangrijk”
- Te bekritiseren; kijken of het daadwerkelijk zo belangrijk is
- Of juist te verstevigen en onderbouwen; benadrukken dat het
door de eeuwen heen heel belangrijk is geworden
Dus kort gezegd: maakt kennis over opvoedopvattingen van
vroeger het mogelijk ideeën van onze eigen tijd van een afstandje
te bekijken, en een eigen visie op deze ideeën te ontwikkelen.
Wat weten we over het verleden (<1600)?
- Kennis over opvoeding vanaf de late middeleeuwen
- Genegenheid en bewust opvoeden van alle tijden
- Opvattingen over ‘goed’ opvoeden verschillen per tijdperk
- Na middeleeuwen:
- Kennis via div. Media; dagboeken met korreltje zout nemen, je
weet niet of het wetenschappelijk is zelfde geld voor foto's en
video's*
- Meningen en adviezen (bijv. Opvoedboeken*) vroeger kerk,
scholen later opvoedboeken; er werd gedacht hoe goed
opvoeden moet worden gezien*
--> Basis voor komende sheets
Pedagogiek
7-5-2025
Kerndoel:
“Leren hoe je als pedagoog kunt afstemmen met de betrokkenen om je
heen en welke hulp binnen gezinssituatie”
1 Inleiding op opvoedondersteuning
Definitie opvoedondersteuning (thema Ped)
- Ondersteuning aan ouders, gericht op het herkennen en verhelpen
van problemen bij het kind en/of in het opvoedsysteem
--> Welke taken liggen hier voor professionals?
--> Welke kennis is nodig om “het goede” te doen?
--> Waar moet je allemaal rekening mee houden?
Maar eerst: Wat kunnen burgers Onderling voor elkaar betekenen?
2 De pedagogische “Cival Society” (PCS) - Micha de Winter
- Vrijwillige verbanden en onderlinge betrokkenheid die bijdragen aan
opvoeden en opgroeien, juist door het gewone opvoeden te
versterken
Maatschappelijk opvoeden anno 2025: de PCs
Het is een idee hoe we het zouden willen vormgeven met elkaar:
toewerken naar een maatschappij waar een gezin terug kan vallen op een
PCS
- Individualisme--> minder maatschappelijk opvoeden via traditionele
steunstructuren (Maatschappelijke ontwikkelingen: verhuizen, woon-
werksituaties, verzakelijking school- en opvangomgevingen,
ontkerkelijking en ontmanteling, buurt en vereningsleven etc.
- Maar niet minder behoefte aan informele opvoedsteun! Officiële
instanties zijn niet altijd een juiste vervanging voor ‘het eigen
netwerk’
- Nieuw jeugd- en gezinsbeleid: versterken van een rol mede-
opvoeders en benadrukken van collectieve
verantwoordelijkheid
- PCS verwijst naar vrijwillige verengingen van organisaties en
burgers buiten formele instanties, de overheid en het bedrijfsleven
- Sterke PCS: positieve invloed opvoedklimaat
,Waarom de PCS?
- Steun bij onzekerheden, vragen of problemen in de opvoeding:
- Praktische hulp bieden aan ouders die daar behoefte aan hebben;
Oppassen bijv.
- Vanzelfsprekende bron van (ervaring) kennis en kunde; eigen
ouders, kennis en advies
- Zorg voor sociale steun en zelfvertrouwen bij ouders
- Positieve invloed kinderen – lage kindermishandeling, beter
sociaal welbevinden op school etc.
- Positieve invloed ouders – grotere problemen voor ouders neemt
af.
- Bijdrage aan preventie en vroeg signalering --> minder snel
instanties of zwaardere vormen van jeugdhulp
- Beter voor kind (en op lange termijn goedkoper)
- Denk aan HC 7: Normaliseren
Pedagogische cival society:
- Informele nabije medeopvoeders: Bv. Partner, familieden, vrienden
- Informele medeopvoeder op afstand: Bv. Buren, ouders van
klasgenoten, collega's
- Nabije formele medeopvoeders: vrijwilligers en begeleiders van
vrijetijdsbesteding, coach, PM’er, docent, jongerenwerker
- Formele opvoeders op afstand: wordt niet bedoeld met PCS
,Praktische invulling PCS
1. Emotionele steun: gehoord worden als ouder
2. Instrumentele steun: praktische hulpmiddelen, “zou je zoon bij ons
willen blijven als het even niet lukt”
3. Informationele steun: vragen waarop mede opvoeders een goed
antwoord voor kunnen geven
4. Normatieve steun: ouders samen met andere kunnen bepalen wat voor
hen belangrijke normen en waarden zijn voor de opvoeding, en hoe ze zich
, daarmee om gaan. Normen en waarden afstemmen met andere ouders:
wanneer mogen de kinderen een telefoon op de basisschool?
Maatschappelijk opvoeden: Hoe modern is de PCS?
- Maatschappelijk opvoeden: opvoeden niet alleen gericht op
optimale ontwikkeling kind, maar kind en opvoeding ook zien als
onderdeel samenleving --> wisselwerking:
- Samenleving ondersteunt het opvoeden
- Goede opvoeding ondersteunt de samenleving: mensen worden
opgevoed die een steentje bijdragen binnen de samenleving
3 opvoedingsadviezen in Nederland van 1600-2025
Waarom “geschiedenis van opvoedondersteuning”?
- Ideeën over wat goede opvoeding --? Tijds- en cultuurgebonden
(normen, waarden, praktische aspecten)
- “Vraag” om bepaald type burgers!
- Kennis over de geschiedenis van opvoeden helpt daarmee om
adviezen over opvoeding:
- Te doorzien
- Te relativeren; bij jezelf kijken “waarom vind ik dit belangrijk”
- Te bekritiseren; kijken of het daadwerkelijk zo belangrijk is
- Of juist te verstevigen en onderbouwen; benadrukken dat het
door de eeuwen heen heel belangrijk is geworden
Dus kort gezegd: maakt kennis over opvoedopvattingen van
vroeger het mogelijk ideeën van onze eigen tijd van een afstandje
te bekijken, en een eigen visie op deze ideeën te ontwikkelen.
Wat weten we over het verleden (<1600)?
- Kennis over opvoeding vanaf de late middeleeuwen
- Genegenheid en bewust opvoeden van alle tijden
- Opvattingen over ‘goed’ opvoeden verschillen per tijdperk
- Na middeleeuwen:
- Kennis via div. Media; dagboeken met korreltje zout nemen, je
weet niet of het wetenschappelijk is zelfde geld voor foto's en
video's*
- Meningen en adviezen (bijv. Opvoedboeken*) vroeger kerk,
scholen later opvoedboeken; er werd gedacht hoe goed
opvoeden moet worden gezien*
--> Basis voor komende sheets
